สถานีแว่นตา ‘คัสตอม เมด’

โดย  สมแขก ภาพ : วิศิษฐ์ แถมเงิน

ธุรกิจที่สร้างสิ่งของเฉพาะบุคคลมีให้เห็นในหลายชนิดธุรกิจ ที่เห็นดั้งเดิมก็คือการตัดสูท ตัดเสื้อผ้า รองเท้า หรือหมวกที่ต้องวัดขนาดตัวเพื่อให้พอดี สวยงาม ตอบโจทย์ตามความต้องการของแต่ละคน

 ขณะที่กระแสแฟชั่นที่เน้นขายสินค้าให้ได้ปริมาณมาก และขายได้บ่อยเกิดขึ้น หนุ่มสาวยุคใหม่สองคนที่หลงใหลแว่นตา ใช้ห้องเล็กๆ หนึ่งห้องใกล้ตึกมหาทุนเพลินจิต รถไฟฟ้าสถานีเพลินจิต ทางออกที่สอง เปิดเป็นเสมือนห้องทดลองขนาดย่อม แต่แท้จริงแล้วที่นี่คือโรง

งานผลิตแว่นขนาดย่อม ที่รายล้อมด้วยแว่นตานานาดีไซน์ ด้านหลังมีเครื่องไม้เครื่องมือสำหรับสร้างสรรค์แว่นตาเฉพาะบุคคล ในชื่อ Arty&Fern Eyewear โดย “เฟิร์น” อานิกนันท์ เอี่ยมอ่อง และ “อาร์ต” ชนกันต์ อุโฆษกุล เกิดความคิดนี้ หลังจากดั้นด้นไปศึกษาวิธีการทำจากต้นตำรับคัสตอม เมด (Custom Made) ถึงเมืองมอเรซ (Morez) ประเทศฝรั่งเศส

 “เมืองมอเรซ ถือว่าเป็นเมืองแห่งแว่นเลย เราเจอเรื่องราวของเมืองนี้ในหนังสือประวัติศาสตร์แว่นที่เรามีอยู่ แต่เราไม่เคยสนใจ เพราะก่อนหน้านี้เราเปิดดูแต่รูปแว่น แต่พอเราอยากหาที่เรียน เพราะอยากรู้ว่าแว่นตาทำอย่างไร พอเจอเมืองนี้จึงรู้ว่าเป็นแหล่งรวมโรงงานผลิตแว่นเยอะที่สุดในยุคศตวรรษที่ 17 ซึ่งยุคนั้นมันเป็นยุคที่การผลิตแว่น มันเป็นจุดที่รุ่งเรืองที่สุดในยุโรป เมืองนี้เป็นเหมือนสถานที่ผลิตแว่นกระจายไปทั่วยุโรปและทั่วโลก เป็นหมู่บ้านเล็กๆ แต่มีโรงงานที่ผ่านไปหลายเจเนอเรชั่นที่เขาทำแว่นอย่างเดียว ไม่ได้ทำอาชีพอื่น

 และเรามีโอกาสได้เจอโรงเรียนเล็กๆ ที่หนึ่งที่เปิดโอกาสให้คนเอเชียเข้าไปเรียน สอนด้วยภาษาฝรั่งเศส แต่มีคนแปลภาษาอังกฤษให้ ฉะนั้น จึงเป็นการเรียนที่น่าเก็บเกี่ยวประสบการณ์ให้ได้มากที่สุด จดและจำทุกอย่างให้ได้มากที่สุดจากการเรียนครั้งนี้” อาร์ต ชนกันต์ เล่าถึงที่มาของการตามหาแรงบันดาลใจของแว่นคัสตอม เมด

 น้อยคนที่จะมาอยากนั่งทำแว่น แต่ละอันด้วยมือทุกขั้นตอน การเรียนคัสตอมเมดฉบับฝรั่งเศสจึงค่อนข้างเฉพาะทาง อาชีพของครูผู้สอนคือ การทำแว่นเปอร์โตไทป์ก็คือแว่นต้นแบบก่อนที่ส่งให้โรงงาน ซึ่งเขาจะต้องทำอันนี้มาเป็นต้นแบบในการมาผลิตแต่ละคอลเลกชั่น

 “เพราะที่นั่นเป็นโรงเรียนช่าง เขาสอนวิธีการวัด วิธีการทำ ในตอนแรก ว่าเราอยากรู้ฮาวทู แบบ 1 2 3 ก็เหมือนจะเป็นแบบนั้น เริ่มจากการถ่ายรูปตัวเองเพื่อมาศึกษาโครงหน้ากระดูกเราก่อนเลย ดูรูปทรงกระดูก ระยะห่างของหู มันปกติมาตรฐานมันจะต้องเอียงกี่องศา จมูกเราขึ้นมากี่มิลลิเมตร พีดีจุดห่างตาทั้งข้างสองข้างเท่าไหร่ ความกว้างต้องดูยังไงบ้าง หรือแม้แต่โหนกแก้ม เราต้องเริ่มใหม่หมดเลย ทำความเข้าใจก่อน ถึงค่อยจะเริ่มดีไซน์ให้เข้ากับหน้าของตัวเอง” อาร์ต เล่า

 ขณะที่เฟิร์น เล่าเสริมว่า

 “ตอนแรกที่เราไปเรียน เราก็กะจะทำดีไซน์แปลกๆ แฟชั่นนู่นนี่นั่น แต่พอได้ศึกษามากขึ้น วิธีคิดเราก็เปลี่ยน เพราะการทำคัสตอม เมด เป็นการตัดแว่นเพื่อช่วยแก้ปัญหาเฉพาะบุคคล สำหรับคนที่ใส่แว่นทั่วไปไม่ได้ หรือแว่นที่หาในตลาดไม่ได้ ตอนแรกเราใช้ดีไซน์นำ หัวคิดไปแล้วอยากดีไซน์จัดเต็ม พอก่อนที่เขาจะให้เราเริ่ม เขาก็เปิดเคสต่างๆ ให้ดูว่าเขาเคยทำอะไรมาบ้าง ซึ่งแบบครึ่งหนึ่งเป็นเรื่องของความสวยงามตอบโจทย์ความชอบส่วนตัว

 แต่ว่าอีกครึ่งหนึ่งเป็นการออกแบบเพื่อให้คนที่เขาใส่แว่นปกติไม่ได้ คนพวกนี้จะมีปัญหาเกี่ยวกับโครงสร้างหน้า อย่างเช่น คนที่มีใบหูข้างหนึ่ง อาจารย์จะทำงานร่วมกับคุณหมอ หล่อวัสดุเป็นหูขึ้นมาเพื่อให้ใส่ไปได้อย่างเป็นธรรมชาติ หรือมีเด็กที่มีปัญหาเด็กกะโหลกศีรษะเล็ก หาซื้อแว่นตามปกติไม่ได้ เขาก็ทำแว่นจิ๋วขึ้นมาเพื่อให้ใส่ได้

 ก็เลยเป็นการออกแบบเพื่อแก้ปัญหา พอเราเห็นอันนี้ตัวอย่างงานของอาจารย์ เราก็เปลี่ยนความคิดเลยทันที เราแค่อยากรู้ว่าแว่นมันทำยังไง แต่ฟังอันนี้แล้วรู้สึกว่ามันมากกว่านั้นมากๆ แว่นมันสำคัญกว่าที่เราคิดมาก”

 กว่าจะเป็นแว่นตาคัสตอม เมด มีกระบวนการในการทำงานเป็นอย่างไรบ้าง อาร์ต เล่าขยายความว่า

 “สิ่งสำคัญ ขั้นตอนแรกก็คือการพูดคุยเพื่อหาความต้องการ ซึ่งคนที่จะทำแว่นแบบคัสตอม เมด มี 2 ประเภท คือ คนที่ความต้องการชัดเจน อยากได้แว่นสวยเก๋ และพอดีกับใบหน้า กับคนที่ยังไม่รู้ความต้องการของตัวเอง ต้องการที่ปรึกษาทั้งเรื่องการเลือกรูปทรง ที่ใส่แล้วพอเหมาะและมั่นใจ

 เมื่อได้ข้อมูลแล้วก็ถึงเวลาออกแบบ ภายในหนึ่งสัปดาห์จะส่งแบบเทียบกับใบหน้าที่ถ่ายไว้ แล้วให้ลูกค้าเลือกกลับมา จากนั้นก็ลงมือผลิตใช้เวลาประมาณสามอาทิตย์ แว่นอันหนึ่งมันมีกระบวนการผลิตกว่าสองร้อยขั้นตอน ขัดแล้วขัดอีก” 

 อาร์ตี้ แอนด์ เฟิร์น อายแวร์ เป็นเหมือนห้องทดลองเล็กๆ ของสองหนุ่มสาวที่มีคนรักแว่นแวะเวียนมาหาเรื่อยๆ อาจจะทั้งขอคำปรึกษาหรือหาบทสนทนาเกี่ยวกับแว่นตา หากสนใจอยากนัดหมายเพื่อขอคำปรึกษาเกี่ยวกับแว่นตาที่ www.facebook.com/artyandferneyewear/