ศูนย์กลางผลไม้อาเซียน ทำอย่างไร?

รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิชศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาิทยาลัยหอการค้าไทย

วันศุกร์ที่ 26 ม.ค. 2561 ผมได้รับเชิญจากกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ให้บรรยายเรื่อง "การตลาดสินค้าเกษตรสมัยใหม่" ที่ จ.ราชบุรี ผมเสนอการเป็นศูนย์กลางผลไม้ของอาเซียนผ่านทางการตลาดสมัยใหม่ของผลไม้และอาหารสดซึ่งจะเป็นทั้งศูนย์กลางอาเซียนและช่องทางการขายผลไม้และอาหารสดของไทยในตลาดโลก ผมนำเสนอ 3 เรื่อง คือ สร้างเครือข่ายกับตลาดขายส่งผลไม้เพื่อนบ้าน กับบริษัทหรือสมาคมนำเข้าผลไม้ และการทำอี-คอมเมิร์ซผลไม้พรีเมียม (ถอดรหัสจากจีน) สามารถแยกพิจารณาดังนี้ 1.สร้างเครือข่ายกับตลาดขายส่งของประเทศต่างๆ ตลาดตะยิงก่อง (Danyigone) เป็นตลาดผักและผลไม้ใหม่ของเมียนมาห่างจากตัวเมืองย่างกุ้ง 20 กม. และตลาดทีรี มิงกาลา(Thiri Mingalar) ที่เป็นตลาดใหญ่และดั้งเดิมของเมียนมา ตลาดกลางขายส่งผักและผลไม้แห่งใหม่ที่ชื่อว่า "Danyingone" ที่อำเภออินเซ ทางตอนเหนือของย่างกุ้ง ตลาดขายส่งผักและผลไม้ "ทีรี มิงกาลา (Thiri Mingalar) ห่างจากตัวเมือง 10 กม. ผลไม้ร้อยละ 80 มาจากจีน ได้แก่ แอปเปิ้ล ส้ม และสาลี่ ที่เหลือมาจากท้องถิ่น ได้แก่ แตงโม สับปะรด ทุเรียน และมังคุด มีกระจายไปสู่ตลาดต่างๆ ทั่วเมียนมา มีจีน สิงคโปร์ และมาเลเซีย เป็นตลาดสำคัญ โดยส่งออกไปจีนผ่านทางด่านชายแดนมูเซ-รุ่ยลี่ ซึ่งอยู่ในรัฐฉาน ส่วนสิงคโปร์และมาเลเซียส่งออกทางท่าเรือย่างกุ้ง

ผลไม้ส่งออกหลักที่ได้รับความนิยม ได้แก่ มะม่วง แตงโม และแคนตาลูป การนำผลไม้มาขายที่นี่ต้องติดต่อพ่อค้าคนกลางจีนเป็นตัวหลักในการนำผลไม้ เข้ามาขาย การรู้จัก Myanmar Fruit and Vegetable Producer (MFVP) เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสู่ตลาดเมียนมา ซึ่งเป็นหนึ่งสมาคมเกษตรที่สำคัญของเมียนมา มีสมาชิก 3 หมื่นคน และเป็นการรวมตัวของเกษตรกร ผู้ค้าส่ง ผู้จัดจำหน่ายและผู้ส่งออก ผลไม้ส่วนใหญ่เป็นมะม่วง

ตลาดไฮกรีน (HiGreen) เป็นตลาดขายส่งสินค้าเกษตรที่มีความทันสมัยแห่งใหม่ของนครหนานหนิง มณฑลกว่างซี เป็นศูนย์กระจายผลไม้อาเซียนที่ใหญ่ที่สุดของมณฑลจีนทางตะวันตกเฉียงใต้ มีปริมาณซื้อขายผักและผลไม้เฉลี่ย 2,500 ตัน/วัน โดยมีรถบรรทุกสินค้าขนาด 20 ตัน ผ่านเข้า-ออกเฉลี่ยวันละ 100-150 คัน มีขายทั้งผลไม้ในประเทศและอาเซียน ผลไม้ในประเทศ ได้แก่ ลิ้นจี่ ลำไย ส้มโอ กล้วย องุ่น แคนตาลูป สาลี่หอมจากซินเจียง แอปเปิ้ลจากมณฑลซางตง ลูกแพรจากมณฑลอันฮุย และพุทราเขียวจากมณฑลเหอเป่ย์

ขณะที่ผลไม้จากอาเซียน ส่วนใหญ่มาจากประเทศไทย ได้แก่ ทุเรียน มังคุด และลำไย ของเวียดนามจะเป็นแก้วมังกร ผลไม้ไทยจะถูกขนส่งเข้ามาทางด่านปู้จ้าย ซึ่งวิ่งมาตามเส้นทางถนนต่างๆ ที่เชื่อมระหว่างไทย-ลาว-เวียดนาม-กว่างซี (R9 R8 และ R12) การนำผลไม้มาขายที่นี่ทางที่ดีที่สุดคือการติดต่อกับล้งจีนในตลาด เราไปพบกับตลาดของอินเดียคือ "Asadpur Wholesale Market" เป็นตลาดขายส่งผักและผลไม้ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย อยู่ห่างจากนิวเดลี 50 กม. ใช้เวลาเดินทาง 1 ชม. มีผู้ประกอบการ 4,000 บริษัท และมีผู้นำเข้าผลไม้จากต่างประเทศ 200 บริษัท ขายวันละ 4.8 ล้านตัน การเข้าไปขายผลไม้ในตลาดนี้สามารถติดต่อกับบริษัทในตลาดโดยตรง

ตลาดลองเบียนของเวียดนาม ถือได้ว่าเป็นศูนย์กลางกระจายสินค้าผลไม้ ทางตอนเหนือ ผลไม้ที่ขายมาจากประเทศจีน จังหวัดทางใต้ของเวียดนามและไทย รวมทั้งจากจังหวัดใกล้เคียงของฮานอย มีการขายวันละ 300 ตัน ส่วนศูนย์กระจายผลไม้ทางใต้มี 2 ตลาด คือ ตลาดทรูดุก (Thu Duc) กับตลาด บิ่นเดียน (Binh Dien)

ปัจจัยสุดท้ายที่จะให้ไทยเป็นศูนย์กลางผลไม้อาเซียน คือ การทำตลาดอี-คอมเมิร์ซผลไม้เหมือนกับประเทศจีน โดยจีนผ่านทางสหกรณ์ใหญ่ คือ "All China Federation Selling and Marketing Cooperation" ผ่านทางเว็บไซต์ที่ชื่อว่า www.GXYJ.Com นอกจากนั้นยังผ่านทางบริษัทใหญ่ที่เข้าไปตั้งเป็นศูนย์บริการ เช่น "Taobao Village" อีกด้วย