บทเรียนพร้อมเพย์

ระบบการโอนเงิน "พร้อมเพย์" เกิดปัญหาล่มทั้งประเทศเมื่อวันที่ 31 ธ.ค. 2560 ที่ผ่านมา ทำให้ลูกค้าไม่สามารถโอนเงินผ่านระบบนี้ผ่านธนาคารต่างๆ ได้ตั้งแต่เวลา 07.00-16.00 น. ถือว่ากระทบกระเทือนความเชื่อมั่นตลาดเงินและเศรษฐกิจไทยอย่างมาก มีผู้โอนเงินผ่านระบบพร้อมเพย์จำนวนมากได้รับผลกระทบ เพราะผู้รับเงินปลายทางไม่ได้รับเงินที่โอนไป

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการชำระเงินของประเทศ ออกมาเปิดเผยว่า บริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ็กซ์ ผู้ให้บริการกลางระบบพร้อมเพย์ แจ้งว่าระบบมีปัญหาเพราะระบบประมวลผลเกิดความผิดพลาดในการคำนวณวันเดือนปีที่เป็นรอยต่อระหว่าง ปีเก่าและปีใหม่ผิดพลาด ทำให้การโอนเงินมีปัญหาทำไม่ได้

ปัญหาพร้อมเพย์ที่เกิดขึ้นเป็นบทเรียนราคาแพงของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ในส่วนของรัฐบาลโดยเฉพาะกระทรวงการคลัง ผลักดันเรื่องระบบการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ หรืออี-เพย์เมนต์ ที่จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินและเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศที่จะทำให้เศรษฐกิจขยายตัวได้เต็มศักยภาพ 4-5%

แต่เมื่อระบบพร้อมเพย์เป็นส่วนหนึ่งของระบบบอี-เพย์เมนต์มีปัญหา ย่อมทำให้ระบบอี-เพย์เมนต์มีปัญหาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และจะกระทบ ต่อการขยายเศรษฐกิจในอนาคตในที่สุด เพราะระบบอี-เพย์เมนต์ นอกจากมีระบบพร้อมเพย์แล้ว ยังมีส่วนอื่นที่สำคัญไม่ว่าจะเป็นการรับจ่ายเงินภาครัฐ และการเสียภาษีในอนาคตจะต้องทำผ่านระบบอี-เพย์เมนต์ทั้งหมด ก็ทำให้ฝ่ายที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะภาคเอกชนเกิดความไม่มั่นใจว่าการจ่ายเงินหรือภาษีให้กับรัฐบาลจะมีปัญหาเหมือนระบบพร้อมเพย์หรือไม่ คือจ่ายเงินไปแล้วรัฐบาลไม่ได้รับเงิน

เมื่อมองบทเรียนเฉพาะในส่วนของการแก้ปัญหาระบบพร้อมเพย์ ก็จะเห็นฝ่ายที่เกี่ยวข้องแก้ปัญหาได้ล่าช้าและไม่สามารถชี้แจงให้กับผู้ใช้บริการที่มีปัญหาได้อย่างทันท่วงที ทั้ง ธปท. ธนาคารพาณิชย์ และบริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ็กซ์ ใช้เวลาในการแก้ไขปัญหาถึง 9 ชั่วโมง ถึงจะเปิดให้บริการระบบการโอนเงิน "พร้อมเพย์" กลับมาเป็นปกติอีกครั้ง

ในระหว่างที่มีปัญหา ผู้ที่ต้องโอนเงินต้องกลับไปใช้ระบบการโอนเงินปกติธนาคารต่างๆ ซึ่งเสียค่าธรรมเนียมการโอนเงินสูงมากเมื่อเทียบกับการโอนเงินผ่านระบบพร้อมเพย์ ซึ่งผู้ที่ได้รับผลกระทบไม่ได้รับการเยียวยาแต่อย่างใด

ปัญหาที่สำคัญที่สุดคือ ผู้ที่โอนเงินผ่านระบบพร้อมเพย์ไปแล้ว และผู้รับปลายทางไม่ได้รับเงิน กลับไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่าจะได้รับเงินคืนอย่างรวดเร็วได้อย่างไร ทาง ธปท.ออกมาระบุได้เพียงว่าจะเร่งแก้ปัญหาให้รวดเร็วที่สุด ขณะที่ธนาคารพาณิชย์บางแห่งชี้แจงกับลูกค้าที่มีปัญหาว่าจะต้องใช้เวลา 7-8 วัน เพื่อดำเนินการคืนเงินให้กับผู้โอนที่มีปัญหาได้ ส่งผลกระทบกับเจ้าของเงินและผู้ที่จะรับโอนเงินอย่างมาก ที่บางรายต้องนำเงินไปผ่อนบ้าน ผ่อนรถ ซึ่งจะทำให้มีปัญหาถูกค่าปรับตามมา

ดังนั้น ปัญหาโอนเงินพร้อมเพย์จึงเป็นบทเรียนราคาแพงของรัฐบาลที่ประกาศนโยบายไทยแลนด์ 4.0 เข้าสู่เศรษฐกิจดิจิทัลเต็มรูปแบบ แต่แค่ระบบพร้อมเพย์มีปัญหายังต้องใช้เวลาแก้ไขเป็นเวลานาน ไม่มีระบบสำรองรองรับ ไม่มีระบบเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งเป็นปัญหาที่รัฐบาลต้องเร่งแก้ไขโดยด่วนไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำรอยขึ้นอีก รัฐบาลต้องมีมาตรการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่ดีกว่าที่ผ่านมา เพื่อไม่ให้ผู้ใช้บริการเสียความเชื่อมั่น กับระบบการชำระเงินที่สำคัญของประเทศไปมากกว่านี้ n