บูมเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กระจายรายได้สู่ท้องถิ่น

ภูวดล โกมลรัตนเสถียร

นโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ขับเคลื่อนต่อเนื่องมาหลายปี ปัจจุบันเริ่มเห็นเป็นรูปธรรมแล้วไม่น้อยจากการขยับตัวของภาคเอกชนและประชาชน ในรูปของภาคการเกษตร ภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการท่องเที่ยว ที่เป็นเครื่องยนต์ที่สำคัญสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการ ประชาชนในท้องถิ่น ไม่เพียงแต่ตามหัวเมืองหลักเท่านั้นแต่จะต้องกระจายสู่ท้องถิ่นและชุมชน

ปัจจุบันหลายชุมชนพร้อมใจทำการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนชูวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นขึ้นมา เพื่อจูงใจนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและต่างชาติให้เป็นที่รู้จัก และส่วนมากได้เริ่มต้นจากการรวมกลุ่มในชุมชนหมู่บ้าน ไม่ได้รีรอการสนับสนุนจากภาครัฐเพียงอย่างเดียว นั่นอาจเป็นสัญญาณดีที่ว่าเศรษฐกิจฐานรากกำลังเริ่มต้นขับเคลื่อนจาก น้ำพักน้ำแรงของทุกคน

รัชดาภรณ์ ชาพิมล หนึ่งในสมาชิกกลุ่มขนมโบราณ หมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวคลองฉนวน-พะโคะ จ.สงขลา เปิดเผยว่า สมาชิกในชุมชนได้รวมตัวพร้อมนำความรู้ด้านการทำขนมท้องถิ่น เช่น ขนมดู ขนมโก๋ และขนมทองพับ ข้าวสังข์หยด มาสานต่อวัฒนธรรม เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันโปรแกรมท่องเที่ยวในชุมชน นอกเหนือจากการท่องเที่ยวตามรอยหลวงปู่ทวด ซึ่งโปรแกรมท่องเที่ยวในลักษณะการทดลองทำขนมโบราณนี้ ได้เริ่มเปิดตัวเมื่อ 2 เดือนที่ผ่านมา และปัจจุบันได้รับการตอบรับจากกลุ่มนักท่องเที่ยวคนไทยเป็นอย่างดี ซึ่งช่วยนำมาสู่การสร้างรายได้ให้กับทุกคนในชุมชนเพิ่มขึ้น

อีกหนึ่งหมู่บ้านที่ได้รับการตอบรับจากนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติเป็นอย่างดี เป็นแหล่งท่องเที่ยวมีชื่อเสียงของประเทศ และสร้างรายได้ให้คนในหมู่บ้านมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น คือ ชุมชนแม่สลอง บ้านสันติคีรี ต.แม่สลองนอก อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย หนึ่งในหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวที่มีจุดขายเป็นชาท้องถิ่น สายพันธุ์อู่หลง ซึ่งเป็นชาจีนโบราณคุณภาพสูง เนื่องจากชุมชนแม่สลองอยู่ในพื้นที่ยอดดอกสูงสุด 1,500 เมตร จากระดับน้ำทะเล มีเมฆหมอกปลกคลุม และอากาศหนาวเกือบตลอดทั้งปี จึงทำให้ชาอู่หลงของแม่ สลองมีคุณภาพสูงและมีชื่อเสียงมากที่สุด

พิพัทธา ศรีสุรัตน์ ตัวแทนร้านติ๊กมะพร้าวแก้ว บ้านแก่งคุดคู้ อ.เชียงคาน จ.เลย กล่าวว่า ทางร้านและผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์มะพร้าวแก้วในชุมชนรวมกว่า 20 ร้าน ได้เข้าร่วมโครงการเปิดร้านให้นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาพักผ่อน ใน อ.เชียงคาน ซึ่งสามารถเข้ามาเรียนรู้ การทำขนมมะพร้าวแก้ว ผลิตภัณฑ์ OTOP ที่มีชื่อเสียงของชุมชน สร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ ซึ่งที่ผ่านมามีนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาตินิยมเข้ามาร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่องสร้างรายได้เพิ่มเฉลี่ย 20% ต่อเดือน

ขณะที่ ราวี แมดมิ่งเหง้า ผู้ใหญ่บ้านท่าเรือ อ.นาหว้า จ.นครพนม หัวเรือสำคัญของหมู่บ้านฉายภาพการ กระตุ้นเม็ดเงินในชุมชนผ่านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมว่าทุกคนในชุมชนส่วนใหญ่มีความสามารถในการผลิตเครื่องดนตรีอีสานอยู่แล้ว เนื่องจากเป็นวัฒนธรรมสืบทอดกันมา จึงนำมารวมตัวกันเป็น กลุ่มและมุ่งพัฒนาเครื่องดนตรีอีสาน รวมไปถึงแหล่งท่องเที่ยว ผลักดันให้หมู่บ้านท่าเรือ เป็นแหล่งผลิตเครื่องดนตรีอีสานใหญ่ที่สุดในอาเซียนและน่าจะใหญ่ที่สุดในโลกด้วย

อย่างไรก็ตาม หมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวดังกล่าวเป็นเพียงส่วนหนึ่งของ 33 หมู่บ้าน 27 จังหวัด ที่อยู่ภายใต้การสนับสนุนของกรมการพัฒนาชุมชน และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ที่ขณะนี้ได้จำลองให้นักท่องเที่ยวได้ศึกษาข้อมูลและเลือกซื้อสินค้า ประกอบการตัดสินใจวางแผนเดินทางท่องเที่ยวในช่วงเทศกาลปีใหม่นี้ ภายในงาน OTOP CITY 2017 ของขวัญจากภูมิปัญญา ประชารัฐ สร้างโอกาส สร้างอาชีพ สร้างรายได้ โดยงานจะมีไปจนถึงวันที่ 25 ธ.ค. 2560 ณ ชาเลนเจอร์ 1-3 อิมแพ็ค เมืองทองธานี

ทั้งนี้ ภาครัฐคาดหวังว่าหมู่บ้าน Unseen เพื่อการท่องเที่ยวและกิจกรรมส่งเสริมการตลาดอย่างงาน OTOP CITY 2017 จะช่วยผลักดันให้เป้าหมาย รายได้โอท็อปในปีนี้ขยายตัวมากกว่า 20% ซึ่งจะนำไปสู่เป้าหมายรายได้ 1.8 แสนล้านบาท ตามที่รัฐบาลคาดหวังไว้

พร้อมกันนี้กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาได้ประกาศแผนมุ่งเน้นการส่งมอบความสุขให้กับนักท่องเที่ยวและเน้นถึงความยั่งยืน เพื่อให้เกิดความประทับใจต่อการท่องเที่ยวเมืองไทย และส่งผลต่อการกลับมาเที่ยวซํ้านำเม็ดเงินเข้าสู่ชุมชน