อิคิไง : ศิลปะแห่งชีวิต ของชาวญี่ปุ่น

ดิฉันได้มีโอกาสอ่านหนังสือที่น่าสนใจเล่มหนึ่งชื่อ Ikigai : TheJapanese secret to a long and happy life เขียนโดย H'ector Garc'ia และ Francesc Miralles โดยคำ อิคิไง (Ikigai) เป็นคำในภาษาญี่ปุ่นที่แปลว่าควรค่าแก่การมีชีวิตอยู่ (Worth of Living)

หนังสือเล่มนี้ได้ช่วยไขความลับว่าทำไมคนญี่ปุ่นถึงมีอายุยืนยาวมาก โดยพูดถึงเคล็ดลับของคนญี่ปุ่นที่เรียกว่า "อิคิไง" คนญี่ปุ่นเชื่อว่าทุกคนนั้นมีอิคิไง ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้เราลุกจากเตียงขึ้นมาในทุกๆ เช้า และยังได้เจาะลึกไปที่เกาะโอกินาวา ซึ่งเป็นเกาะที่คนมีอายุยืนที่สุด ในโลก โดยทั้งสองคนได้ไปทำการสัมภาษณ์เจาะลึกผู้คนที่นั่นเพื่อหา เคล็ดลับแห่งการมีอายุยืน

บทความในสัปดาห์นี้ จะหยิบยกบางประเด็นมาแบ่งปันกับคุณผู้อ่านได้ลองนำไปปรับใช้กัน

หลักสำคัญของอิคิไงนั้นสรุปได้ว่า คนญี่ปุ่นจะตั้งคำถามกับตัวเองถึงเหตุผลและคุณค่าของการมีชีวิตในแต่ละวัน การที่พวกเขาจะลุกขึ้นจากเตียงมาใช้ชีวิตในแต่ละวันนั้น จะต้องเป็นสิ่งที่มีคุณค่า ทำด้วยใจรัก ซึ่งนั่นทำให้พวกเขาใช้ชีวิตในแต่ละวันอย่างมีความหมาย

ในบทสัมภาษณ์ที่ผู้เขียนไปสัมภาษณ์ชาวโอกินาวานั้น ผู้คนที่นั่นบอกกับผู้เขียนว่าแม้จะอายุเยอะแล้วแต่ผู้คนที่นั่นก็ยังใช้ชีวิตในลักษณะ "Stay Connected" หรือเชื่อมโยงกับสังคมหรือชุมชนเล็กๆ ของตัวเอง ทำให้คนสูงอายุที่นั่นมีกิจกรรมให้ทำในกลุ่มตลอด ทำให้ชีวิตไม่ต้องจำเจอยู่กับการที่ต้องถูกทิ้งให้อยู่กับบ้านเมื่อลูกหลานไปทำงาน อีกทั้งการมีกิจกรรมกลุ่มนอกจากจะได้ Update เรื่องราวใหม่ๆ หรือมีเป้าหมายที่สนใจร่วมกันแล้วยังทำให้ผู้สูงอายุได้ทบทวนเรื่องราวที่เป็นความทรงจำดีๆ และทำให้ชีวิตหลังเกษียณมีสีสันและคุณค่าในตัวเองไปอีกแบบด้วย

นอกจากการ Stay Connected แล้ว การใช้ชีวิตของคนแก่ที่เกาะโอกินาวายังมีกิจกรรมที่เรียกว่า "Micro Flow" ของตัวเองด้วย ซึ่ง Micro Flow นั้นคล้ายกับการมีงานประจำเล็กๆ ง่ายๆ ที่ทำแล้วรู้สึกผ่อนคลาย ตัวอย่างง่ายๆ เลยก็คือ Bill Gates เคยบอกว่าเขามีงานในลักษณะ Micro Flow ทำอยู่ทุกวันคือการล้างจาน เขาชอบที่จะล้างจานด้วยตัวเองและลองคิดถึงวิธีการที่จะล้างจานให้เร็วขึ้น เช่น ลองล้างช้อนให้เสร็จก่อนแล้วค่อยล้างจาน

การมี Micro Flow นั้น ทำให้ชีวิตของคนสูงวัยที่โอกินาวามีเรื่องผ่อนคลายที่มีคุณค่าเล็กๆ ให้ทำทุกวัน เสมือนการใช้ชีวิตในวัยทำงานแต่อยู่ในระดับที่สบายๆ ไม่เคร่งเครียด เพราะในแต่ละวันที่ตื่นขึ้นมาจะมีโจทย์เล็กๆ สนุกๆ ให้ทำเพลินๆ มีเป้าหมายให้เดินไปถึง ซึ่งนั่นเป็นการเติมพลังชีวิตให้เต็มเปี่ยมทุกวันที่ลุกขึ้นมาด้วย

สรุปแล้วอิคิไงเป็นเหมือนการตั้งเป้าหมายที่มีคุณค่าให้กับตนเองในแต่ละวันของคนญี่ปุ่น การมีเป้าหมายที่มีคุณค่าและมีความผ่อนคลาย ทำให้คนญี่ปุ่นมีพลังชีวิตที่สดใสอยู่เสมอ ชีวิตในทุกๆ วันนั้นมีความหมายและคุณค่าให้แสวงหา ทำให้ชีวิตหลังเกษียณไม่น่าเบื่อ ชีวิตที่มีพลังเต็มเปี่ยม ผ่อนคลาย ปราศจากความเครียดจึงส่งผลให้คนญี่ปุ่นนั้นอายุยืนและมีความสุขอยู่เสมอในทุกครั้งที่ตื่นขึ้นมา