หัวเรือใหญ่ ของผู้บริหาร มหาวิทยาลัย

โดย ธเนศน์ นุ่นมัน

นอกจากจะถูกบันทึกไว้ว่าเป็นประธานที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย (ทปอ.) ที่อายุน้อยที่สุดด้วยวัยเพียง 44 ปี แล้ว ย้อนกลับไปก่อนหน้านี้ไปไม่กี่ปียังเคยเป็นคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ทั้งเป็นศาสตราจารย์อายุน้อยที่สุดของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ในวัยเพียง 37 ปี และไม่ว่าจะเคยรับตำแหน่ง นั่งหัวโต๊ะองค์กรไหน ก็อยู่ในสถานะคนหนุ่มนักบริหารไฟแรงที่มีคุณวุฒิ ความสามารถ ประสบการณ์การทำงาน ทิ้งห่างอายุอยู่หลายช่วงตัว

แน่นอนตำแหน่งหน้าที่ เก้าอี้หัวโต๊ะสำคัญๆ ที่ ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ เคยนั่งมาและกำลังนั่งอยู่ ไม่ได้มาด้วยโชคช่วย และเมื่อสำรวจเรื่องนี้ก็พบว่างานที่ทำมาเป็นที่ประจักษ์

ปัจจุบันเมื่ออยู่ในบทบาทของอธิการบดี สจล. มหาวิทยาลัยชั้นนำอีกแห่งหนึ่งของประเทศ และอยู่ในตำแหน่งประธาน ทปอ. ที่นับเป็นหัวเรือใหญ่ของมหาวิทยาลัยในประเทศ ทั้งหมดย่อมเป็นตรายางรับรองความสามารถ ของผู้บริหารท่านนี้ได้

"ผมเป็นเด็กกิจกรรมมาตั้งแต่สมัยเรียน เป็นหัวหน้าชั้นมาตั้งแต่เรียนชั้นอนุบาลและทุกระดับชั้น และทำทุกสิ่งที่ต้องทำอย่างทุ่มเท ตอนเรียนที่เอ็มไอทีก็ทุ่มเทอ่านหนังสือวันละ 16 ชั่วโมง เป็น นักวิจัยก็ทำงานอย่างหนัก นอนตี 3 คนอื่นทำงานวิจัยปีละเรื่อง ผมทำปีละ 12 เรื่อง หัวใจของการทำงาน ของผม คือทุ่มเท และต้องเป็นน้ำที่ไม่เต็มแก้ว พร้อมรับความรู้ใหม่ๆ เสมอ ต้องเป็นนักเรียนตลอดกาล"

สำหรับบทบาทด้านการศึกษา อธิการบดี สจล.มองว่า แวดวงการศึกษาต้องยอมรับว่าได้รับผลกระทบ จากโลกออนไลน์ ซึ่งจะทำทุกวิถีทางเพื่อเป็นทางเลือกในการป้อนความรู้ให้เด็ก จนครูผู้สอนถูกลดบทบาทลง โลกยุคใหม่ต้องการคุณภาพจากการศึกษา อย่างชนิดที่ผู้ป้อนการศึกษาไม่สามารถปฏิเสธได้อีกต่อไป มหาวิทยาลัยไทยจะต้องปรับตัวด้านการเรียนการสอนให้มีคุณภาพสูงอย่างไร้ข้อจำกัด ไม่เช่นนั้นก็จะไม่สามารถปรับตัวให้เท่าทันกับโลกออนไลน์ได้

"ตอนนี้เราไม่ได้ตระหนักถึงเรื่องนี้มากเท่าที่ควร มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สถาบันเทคโนโลยีแห่ง แมสซาชูเซตส์ หรือ เอ็มไอที เขาเดินหน้าการเรียน การสอนออนไลน์แล้ว ทุกอย่างอยู่ในโลกออนไลน์แล้ว เว็บไซต์ดังๆ เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันอย่าง หลีกเลี่ยงได้ยาก ครูผู้สอนที่บ่นว่าเด็กเอาโทรศัพท์มือถือไปเล่นในห้องคือตกยุคแล้ว รวมถึงต้องรับสภาพว่าพูดอะไรออกไป เด็กก็จะเสิร์ชว่าที่พูดนั้นถูก ต้องไหม ครูอาจารย์จะต้องทำงานวิจัยในเชิงลึก ต้องรู้มากกว่าที่เด็กจะหาได้จากเว็บกูเกิล ผู้สอนจะ แพ้กูเกิลไม่ได้"

ศ.ดร.สุชัชวีร์ ระบุด้วยว่า คนไทยเก่ง มีความสามารถสูง อาจจะจบจากต่างประเทศ จากมหาวิทยาลัย ดังๆ มา แต่เมื่อต้องมาสอนในประเทศ ก็ต้องมาอยู่ กับบรรยากาศ สภาพการเรียนการสอนแบบเดิม ไม่มีตัวเร่ง มีแรงจูงใจ ไม่ค่อยมีงานวิจัยให้ทำ ก็ถือว่า เป็นสภาพที่ทำให้สูญเสียทรัพยากรบุคคลไปอย่างน่าเสียดาย 

"ที่ผ่านมารัฐบาลของเราทุ่มเทงบประมาณกับมหาวิทยาลัยเป็นจำนวนมาก แต่ก็ถือว่ายังไม่เพียงพอเมื่อเปรียบกับต่างประเทศที่ให้ความสำคัญเรื่องการศึกษาระดับนี้ ที่ต้องเน้นคุณภาพ ไม่ใช่ ปริมาณผู้เรียน อย่าง สิงคโปร์ เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น รัฐจะต้องหาวิธีออกกฎหมาย หรืออะไรก็ตามที่ส่งเสริมจูงใจให้เอกชนหันมาทุ่มเทงบประมาณให้กับมหาวิทยาลัย ต้องชี้ให้เอกชนเห็นว่าถ้าอุดม ศึกษาเติบโตในทิศทางที่ถูกต้อง ก็จะเป็นแหล่งสร้าง คนออกไปพัฒนาประเทศ ทำให้บริษัทที่มาลงทุนทุ่มเทให้การศึกษาได้รับผลลัพธ์ที่ดีไปด้วยอย่างไร ตอนนี้เอกชนยังสนใจด้านนี้น้อยมาก อาจจะเป็นเพราะยังไม่เชื่อเรื่องนี้ รัฐบาลจึงต้องเข้ามามีบทบาท มากขึ้น"

ประธาน ทปอ.ท่านนี้ยังระบุด้วยว่า เพื่อเร่งพัฒนาประเทศไทย วิศวกรรมและเทคโนโลยีสมัยใหม่ จะต้องเข้ามามีบทบาทอย่างสูงต่อการพัฒนาประเทศ ซึ่งยังเป็นประเทศเกษตรกรรม

"ตอนนี้ต้องยอมรับว่าเราจะทำเกษตรแบบเดิม ไม่ได้แล้ว เพราะโลกเปลี่ยนแปลงไปเร็วมาก ภาคเกษตร มีตัวแปรเป็นปัจจัยในการผลิตหลายด้าน โดยเฉพาะ ดินฟ้าอากาศและน้ำ เราต้องใช้เทคโนโลยีมาดูแล เรื่องนี้ให้มากขึ้น เช่นใช้ดาวเทียมดูแล้วพื้นที่ บอก ข้อมูลที่สำคัญๆ ที่จะกระทบต่อพื้นที่ได้ คณะเกษตร ในมหาวิทยาลัยจะต้องทำงามร่วมกับคณะวิศวกรรม ศาสตร์และสถาปัตยกรรม เพื่อสร้างนวัตกรรม เรื่องนี้

เราต้องเลิกคิดว่าเราขายผลผลิตการเกษตร ได้ในราคาถูกและผลิตได้เป็นจำนวนมาก หาวิธีแปรรูป สร้างมูลค่าเพิ่ม เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีราคาสูงให้ได้มากขึ้น และเป็นสิ่งที่เราต้องไว้วางใจคนรุ่นใหม่ ต้องสนับสนุน ส่งเสริมให้พวกเขามีบทบาทเรื่องนี้ให้ได้" ประธาน ทปอ.กล่าวทิ้งท้าย