โอกาสธุรกิจอาหารไทย ลุยนวัตกรรมเปิด-ปิด

เรื่อง | รัชนีย์ ศรีวัฒนชัย

การสร้างครัวไทยสู่ครัวโลกเป็นเรื่องที่ไม่ยาก สำหรับประเทศไทย หากผู้ประกอบการนำนวัตกรรมแบบเปิดไปพัฒนาอุตสาหกรรมอาหาร ไม่ว่าจะเป็นการต่อยอดจากสินค้าเกษตรสู่อาหารแปรรูป หรือการพัฒนานวัตกรรมทางด้านอาหารเพื่อสร้างความแข็งแกร่งและเติบโตอย่างยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมอาหารของไทย

มัตเต โอวินโยลิ ผู้อำนวยการ โปรแกรมนวัตกรรมอาหาร สถาบันอาหารแห่งอนาคต (The Future Food Institute) ประเทศอิตาลี เปิดเผยว่า ประเทศไทยมีศักยภาพในอุตสาหกรรมอาหาร เพราะคนไทยมีลักษณะที่มีนวัตกรรมเปิดอยู่ในสายเลือด มีทั้งเปิดออกและรับเข้า โดยทั่วไปคนไทยไม่ต่อต้านวัฒนธรรมหรือกระแสใหม่จากภายนอก และพร้อมจะลองเปลี่ยนพัฒนาของใหม่ให้เข้ากับวัฒนธรรมตัวเอง ซึ่งเป็นผลดีต่อการพัฒนาธุรกิจอาหาร

นอกจากนี้ ไทยยังเปิดเผยองค์ความรู้ด้านการทำอาหาร โดยเปิดเผยทั้งส่วนผสม เครื่องปรุงและกรรมวิธีการทำ ก่อให้เกิดช่องทางและเกิดศักยภาพที่จะสร้างนวัตกรรมอาหารใหม่ๆ ตั้งแต่วิธีการถนอมอาหารแบบใหม่ การจัดการอาหารเสีย การสร้างอาหารคุณค่าสูง เช่นเมื่อหลายร้อยปีมาแล้ว นวัตกรรมทางอาหารที่ประสบความสำเร็จในอดีตกลายมาเป็นวัฒนธรรมแต่ละประเทศ เช่น ซูชิของญี่ปุ่น กะปิของไทย

ขณะที่ฝรั่งเศสมีผู้นำช็อกโกแลตซึ่งเดิมเป็นผง และใช้เป็นยารักษาอาการซึมเศร้า มาสร้างให้เป็นเม็ดหรือแผ่นกลายเป็นของหวานที่คนชื่นชอบ ซึ่งทำให้ ผู้สร้างนวัตกรรมนี้เป็นเศรษฐีที่รวยที่สุดในฝรั่งเศสยุคนั้น ซึ่งหากมองอุตสาหกรรมทั้งหมด อาหารเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีนวัตกรรมแบบเปิดมากที่สุด และเป็นอุตสาหกรรมที่มีความหมายกับชีวิตและอนาคตของมนุษย์มากที่สุด

สำหรับนวัตกรรมแบบเปิดในธุรกิจอาหาร สามารถดำเนินการได้ 2 แนวทางด้วยกัน คือ 1.การทำนวัตกรรมแบบเปิดต้องเริ่มจากภายใน (Internal) คือการพัฒนาอาหารที่เป็นสูตรหรือนวัตกรรมของตัวเอง เพื่อที่จะดึงดูดคนอื่นให้มาแลกเปลี่ยนกับคุณ เพื่อที่จะนำไปสู่ความร่วมมือกับภายนอก (Inside Out) และ 2.การนำนวัตกรรมแบบเปิดจากภายนอกองค์กรมาประยุกต์และต่อยอดภายในเพื่อพัฒนาสินค้าใหม่ๆ ออกมา (Outside In)

โอวินโยลิ ได้ยกตัวอย่างถึงหลักสูตร เส้นทางการเป็นนักธุรกิจหรือผู้สร้างนวัตกรรมอาหารของสถาบันอาหารแห่งอนาคต (Food Innovation Programme) ว่า ผู้ประกอบการต้องผ่านการเรียนรู้ด้วยกัน 3 โปรแกรม ในหลักสูตรนวัตกรรมทางด้านอาหาร (Food Innovation Programme) เริ่มต้นที่โปรแกรม 1.สร้างแรงบันดาลใจ สถาบันใช้เทคนิคการสอนแบบใหม่ คือ ฝึกนักเรียนให้มองเห็นอนาคต ซึ่งจะทำให้เกิดแรงบันดาลใจ ที่จะไปสู่อนาคต

ในส่วนโปรแกรมที่ 2 การฝึกใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ และเข้าสู่การสร้างความมุ่งมั่น เพราะนวัตกรรมอาหารมีอยู่ทุกแห่งในโลก โดยเดินทางไปเมืองใหญ่ต่างๆ ทั่วโลก 60 วัน เพื่อเรียนรู้ทักษะด้านธุรกิจและวัฒนธรรมอาหารจากนักธุรกิจด้านอาหาร และโปรแกรม 3 คือ การจะสร้างนวัตกรรมได้ ต้องเกิดจากการเข้าไปลงมือทำ

เป้าหมายของไทยที่จะเป็นผู้ส่งออกอาหารรายใหญ่ของโลกคงไม่ไกลเกินเอื้อม หากผู้ประกอบการนำนวัตกรรมแบบเปิดมาใช้ พร้อมกับเรียนรู้อาหาร รสชาติ วัฒนธรรมและเทรนด์ของธุรกิจอาหารจากนานาชาติ n