ฟื้นยุคทองเจแปนอิงค์

นันทิยา วรเพชรายุทธ

ช่วงนี้ที่ประเทศญี่ปุ่นกำลังมีงานใหญ่ประจำปีอย่างโตเกียว มอเตอร์ โชว์ ซึ่งโดยปกติแล้วจะสร้างความคึกคักได้เป็นอย่างดีกับรถยนต์รุ่นใหม่ๆ และเทคโนโลยีล่าสุดต่างๆ เช่นที่ค่ายฮอนด้าเคยนำหุ่นยนต์อาซิโมมาสร้างสีสันหลายครั้งก่อนหน้านี้

ทว่า ในปีนี้แม้บรรยากาศจะไม่ได้ซบเซา อีกทั้งเศรษฐกิจญี่ปุ่นก็ทยอยฟื้นตัวดีวันดีคืน แต่ญี่ปุ่นเองกลับกำลังตกอยู่ในวังวนข่าวฉาวรอบใหม่ที่ใหญ่ไม่แพ้ของเดิม เพราะข่าวอื้อฉาวไม่ได้มาแค่ 1 แต่ไปๆ มาๆ กลับลุกลามแตกออกไป 2 3 และ 4 โดยภายในช่วง 1-2 เดือนมานี้ บริษัทเอกชนรายใหญ่ในญี่ปุ่นกำลังเผชิญข่าวอื้อฉาวติดๆ กันเป็นว่าเล่น แถมยังเป็นบรรษัทข้ามชาติระดับโลกที่มีผลกระทบพัวพันเป็น วงกว้างอีกด้วย

ญี่ปุ่นสร้างความตกตะลึงไปทั่วโลกกับข่าวที่ "โกเบสตีล" บริษัทผู้ผลิตเหล็กรายใหญ่ที่สุดอันดับ 3 ในประเทศ ยอมรับเรื่องโกงข้อมูลสเปกสินค้าตั้งแต่อะลูมิเนียม ทองแดง ไปจนถึงผงเหล็ก ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมเกือบทุกแขนง จากเดิมที่ยอมรับว่ากระทบลูกค้าราว 200 บริษัท เมื่อสืบไปสืบมาผลกระทบก็เริ่มขยายเป็นวงกว้างอีกเท่าตัวไปถึง 500 บริษัท และยังโกงข้อมูลย้อนหลังนานไปถึง 10 ปีเสียด้วย

ปัญหาของโกเบสตีลนั้นไม่ค่อยจะถูกขยี้หรือถูกตอกย้ำใหญ่โตมากนักในสื่อของญี่ปุ่นเอง ซึ่งตรงข้ามกับสื่อฝรั่ง แต่ถึงอย่างนั้นก็เป็นปัญหาใหญ่ที่ไม่อาจปฏิเสธได้ ซึ่งนอกจากต้องชดใช้ความเสียหายตามมาแล้ว ยังอาจเกิดการฟ้องร้องกันตามมาหลังจากนี้ จึงเป็นผลให้โกเบสตีลไม่รายงาน คาดการณ์ผลประกอบการไตรมาส 3 นี้ตามธรรมเนียม และมีข่าวว่ากำลังอยู่ระหว่างการขอกู้แบงก์ต่างๆ เป็นเงิน ถึง 5 หมื่นล้านเยน

ก่อนหน้านี้ในเวลาไล่เลี่ยกันไม่นาน ก็เพิ่งเกิดข่าวฉาวกับ "นิสสัน มอเตอร์" ค่ายรถยักษ์ใหญ่ในประเทศเช่นกัน เมื่อมีรายงานว่าบริษัทปล่อยให้ช่างที่ไม่ได้มีใบอนุญาตจากทางการ เป็นผู้ตรวจสอบคุณภาพรถยนต์เป็นขั้นสุดท้ายก่อนจะออกจากสายพานการผลิตเพื่อส่งมอบไปทั่วประเทศ จนทำเอานิสสันต้องเรียกคืนรถและประกาศหยุดการผลิตรถยนต์เพื่อส่งมอบในประเทศทั้งหมดชั่วคราว

ปัญหานี้ยังไม่หยุดแค่นั้น เพราะหลังจากนั้นไม่นานค่ายรถยนต์ "ซูบารุ" ก็ออกมายอมรับเช่นกันว่า เกิดปัญหาแบบเดียวกับนิสสันขึ้น จนมีรายงานทางเกียวโดว่า ซูบารุกำลังเตรียมจะเรียกคืนรถ 12 รุ่น จำนวน 2.55 แสนคัน ที่จำหน่ายมาตลอดช่วง 3 ปีที่ผ่านมาในสัปดาห์หน้า

ขณะที่ไฟแนนเชียลไทมส์ รายงานด้วยว่า ปัญหาอื้อฉาวเรื่องการหมกเม็ดข้อมูลหรือไม่เป็นไปตามขั้นตอนการตรวจสอบที่ควรจะเป็นนั้นยังลามไปถึงภาคธนาคารด้วย เมื่อธนาคาร "โชโก ชูคิน" ตกแต่งข้อมูลลูกค้า 4,609 ราย ผ่านสาขาของแบงก์นับร้อยแห่งระหว่างปี 2007-2015 เพื่อให้สามารถผ่านเกณฑ์การขอกู้เงินได้ ซึ่งเรื่องนี้แดงออกมาหลังการเข้ามาสอบสวนของบุคคลที่สาม

เศรษฐกิจญี่ปุ่นอาจอยู่ในช่วงฟื้นตัวพร้อมตลาดหุ้นที่ทุบสถิติใหม่ แต่เครดิตเรื่องความไว้วางใจต่อสินค้า เมดอินเจแปนของภาคเอกชนญี่ปุ่น กำลังอยู่ในภาวะสั่นคลอนหนักที่เหมือนถูกกระชากหน้ากากครั้งใหญ่ว่าญี่ปุ่นในวันนี้ก็อาจไม่ได้ต่างอะไรกับจีนที่หลายคนเคยดูถูก และภาคเอกชนที่มุ่งทำกำไรเป็นหลักเหมือนๆ กันทั่วโลกใน วันนี้ คงไม่อาจอ้างเครดิตในยุคทองของอดีตได้อีก นอกจากการปฏิบัติตามกฎระเบียบและกฎหมาย เพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะไม่เกิดการแหวกช่องโหว่อีกครั้งบนข้ออ้างเรื่องความไว้วางใจ n