วันดีเดย์

นันทิยา วรเพชรายุทธ

หลังจากที่สร้างความตึงเครียดไปทั้งยุโรปและทั่วโลกมาหลายสัปดาห์ต่อเนื่องกัน ในที่สุด วันนี้ก็ถึงวันดีเดย์ที่จะชี้ชะตาอนาคตของกาตาลุญญาแล้วว่าจะ "อยู่" หรือ "ไป" จากอ้อมอกของสเปน โดยรัฐบาลท้องถิ่นกาตาลุญญาระบุก่อนหน้านี้ว่า จะประกาศเอกราชจากสเปนในวันอังคารที่ 10 ต.ค. ซึ่งเป็นวันเปิดประชุมรัฐสภาท้องถิ่น

หลังจากที่ขู่กันไปมาตั้งแต่ก่อน จะลงประชามติวันที่ 1 ต.ค. ทั้งสองฝ่ายต่างก็ยังไม่ยอมอ่อนข้อกันเพื่อนั่งโต๊ะเจรจากันแม้แต่ครั้งเดียว ในวิกฤตการณ์ครั้งเลวร้ายที่สุดของประเทศในรอบกว่า 40 ปีมานี้

หากรัฐบาลท้องถิ่นของ การ์เลส ปุยก์เดอมองต์ ประกาศเอกราชจริงในวันนี้ รัฐบาลกลางสเปนของนายกรัฐมนตรี มาเรียโน ราฮอย ก็จะดำเนินการยับยั้งตามกฎหมายทันที โดยอาจเริ่มตั้งแต่การริบอำนาจการปกครองตนเองของแคว้นกาตาลุญญาตามมา และส่งกองกำลังทหาร-ตำรวจเข้า รักษาความสงบในพื้นที่ทันที

ในเบื้องต้นหลายฝ่ายยังคงเชื่อว่าสถานการณ์ไม่น่าจะนำไปสู่ขั้น "แตกหัก" ตามที่มีการขู่กันเอาไว้ก่อนหน้านี้ เพราะในทางปฏิบัติจริงนั้น รัฐบาลท้องถิ่นกาตาลุญญารู้ดีว่ายังเป็นรองอยู่หลายขุม โดยเฉพาะเมื่อสหภาพยุโรป (อียู) ไม่เอาด้วย โดยไม่แม้แต่จะทำหน้าที่เป็นคนกลางช่วยไกล่เกลี่ยให้ และประกาศสนับสนุนรัฐบาลสเปนอย่างเต็มที่ภายใต้หลักกฎหมายและรัฐธรรมนูญสเปน

หากไม่ได้อียูสนับสนุน ในขณะที่คนนอกก็ไม่มีใครยื่นมือเข้ายุ่งด้วยอยู่แล้ว กาตาลุญญาจะปั่นป่วนหนักใน ทุกด้าน ตั้งแต่ธุรกิจการค้าขายไป จนถึงพรมแดนและการเดินทางเข้าออกประเทศ โดยปัจจุบันธุรกิจหลายแห่งได้ประกาศย้ายออกจากบาร์เซโลนา กันชั่วคราวหรือถาวรแล้ว

ในเชิงการเงิน กาตาลุญญามีธุรกิจแบงก์ของตนเองอยู่ เช่น ไคซาแบงก์ และบังโก เดอ ซาบาเดล แต่การจะดำเนินการในฐานะประเทศหรือสาธารณรัฐที่มั่นคงนั้น ยังจำเป็น ต้องใช้เงินมหาศาลในการก่อสร้างสาธารณูปโภครวมถึงสถานที่ต่างๆ ซึ่งปัจจุบันกาตาลุญญาไม่อยู่ในสถานะที่จะออกพันธบัตรระดมทุนได้เอง เนื่องจากติดสถานะจังก์ ทำให้ต้อง ออกบอนด์ผ่านรัฐบาลสเปนมา ตั้งแต่ปี 2012 เป็นต้นมา ซึ่งการ จะแยกตัวนั้นยังหมายถึงต้องแบ่งเอาหนี้สาธารณะจำนวนมหาศาลที่ผ่านมาออกมาด้วย

กาตาลุญญายังติดเรื่องโครงสร้างพื้นฐานอีกหลายอย่าง อาทิ ระบบสื่อสารโทรคมนาคม ที่ปัจจุบันมีภาคธุรกิจในฝั่งสเปนเป็นผู้ลงทุนรายใหญ่ หากต้องถูกตัดก็คงกระทบเจ็บหนักไม่น้อยในยุคนี้ ทำให้ไม่ว่าจะมองจากมุมไหน ทั้งกาตาลุญญาและสเปนก็ไม่พร้อมที่จะห้ำหั่นกันในศึกที่ต้องเจ็บหนักเปล่าๆ ทั้งคู่ในครั้งนี้ n