เงาหลอนเอกชนญี่ปุ่น

***โลกธุรกิจ

เอกชนญี่ปุ่นเป็นเจ้าแห่งอุตสาหกรรมในหลายด้าน ทั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และรถยนต์ กลับกำลัง "สะดุดขาตัวเอง" ด้วย "ข่าวฉาว"

อาจเรียกได้ว่า "ข่าวฉาว" ตามหลอกหลอนเอกชนญี่ปุ่นมานานนับตั้งแต่ช่วงปี 2000 เป็นต้นมา เริ่มต้นตั้งแต่ "ซันโย" อดีตผู้ผลิตอิเล็ก ทรอนิกส์เบอร์ 3 ของญี่ปุ่น ปกปิดการขาดทุนมาตั้งแต่ช่วงปี 2000 ซึ่งขณะนั้นซันโยเผชิญการแข่งขันสูงจากผู้ผลิตในเอเชียด้วยกัน และยังผจญกับความเสียหายจากแผ่นดินไหวในปี 2004 ก่อน พานาโซนิคจะเข้าซื้อไปในปี 2009

ข่าวฉาวในลักษณะเดียวกันยังเกิดขึ้นใน "ชาร์ป" และ "โตชิบา" ผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ชื่อดัง โดยทั้งสองบริษัทดังกล่าวต่างผจญกับการขาดทุนอย่างหนัก แต่ปกปิดตัวเลขดังกล่าวไว้ จนผลสุดท้ายทำให้ญี่ปุ่นต้องจำใจ ขายบริษัทเทคโนโลยีให้กับต่างชาติ อย่างฟ็อกซ์คอนน์จากไต้หวันที่เข้ามา ซื้อชาร์ปและโตชิบาที่ต้องขายส่วนผลิตชิปดาวรุ่ง ของบริษัทให้กับกลุ่มทุนจากต่างชาติ

ก่อนหน้านั้น ข่าวฉาวยังเกิดขึ้นกับ "โอลิมปัส" ผู้ผลิตกล้องถ่ายรูปและอุปกรณ์การแพทย์ชั้นนำของญี่ปุ่น ตกแต่งตัวเลขและปกปิดการขาดทุนย้อนหลังไปตั้งแต่ช่วงปี 1990 โดยความแตกออกมาหลังไมเคิล วูดฟอร์ด นักธุรกิจจากอังกฤษขึ้นนั่งตำแหน่ง ซีอีโอของบริษัทและพบความผิดปกติดังกล่าว จนนำไปสู่การตัดสินจำคุกอดีตประธานชาวญี่ปุ่นของโอลิมปัส

กรณีล่าสุดยังพบกับอุตสาหกรรมรถยนต์ โดย "นิสสัน" ผู้ผลิตรถยนต์อันดับ 4 ของญี่ปุ่น ต้องเรียกคืนรถยนต์เกือบ 1.2 ล้านคัน หลังกระทรวงคมนาคมพบว่า บริษัทให้ผู้ตรวจสอบที่ไม่ผ่านการรับรองจากกระทรวงมาตรวจคุณภาพและความปลอดภัยรถยนต์ และอาจจะมีการปลอมแปลงเอกสารเพื่อปกปิดการกระทำดังกล่าว

นิสสันอาจต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเรียกเก็บรถคืนเพื่อนำมาตรวจสอบใหม่ราว 2.5 หมื่นล้านเยน (ราว 7,398 ล้านบาท)

เพียงเวลาไม่นานหลังจากข่าว นิสสันทำพาดหัวข่าวบนสื่อหลายฉบับ "โกเบสตีล" ผู้ผลิตเหล็กจากญี่ปุ่นออกมาเปิดเผยหลังการตรวจสอบภายในพบว่า บริษัทให้ข้อมูลสเปกอะลูมิเนียมและทองแดงไม่ตรงกับที่ลูกค้าต้องการ โดยแม้จะคิดเป็นเพียงแค่ 4% ของทั้งหมดที่ขายระหว่างเดือน ก.ย. 2016-ส.ค. 2017 แต่ก็กระทบกับลูกค้าราว 200 บริษัท ซึ่งรวมถึงรถยนต์ของ โตโยต้าและเครื่องบินเจ็ตของมิตซูบิชิ

ทางโกเบสตีลยังไม่สามารถประเมินความเสียหายได้ในขณะนี้ และสร้างให้เกิดความกังวลในด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ที่ใช้อะลูมิเนียมและทองแดงไม่ตรงตามสเปก อย่างไรก็ตาม ทางโกเบสตีลยังไม่ได้รับรายงานปัญหาดังกล่าว

ยังไม่นับเหตุวิกฤตถุงลมทากาตะที่ทำให้ผู้ผลิตรถยนต์ต้องเสียค่าเรียกคืนรถมหาศาล โดยบรรดาข่าวฉาวดังกล่าวนอกจากจะทำให้เอกชนญี่ปุ่นต้องเสียชื่อเสียงแล้ว ยังทำให้ต้องสูญเสียทุนทรัพย์เพื่อรับมือกับผลที่ตามมาอีกด้วย กลายเป็น "เงา" ที่คอยตามหลอกหลอนเอกชนญี่ปุ่นต่อไปอีกนาน n