ทำแผนการสื่อสาร ในภาวะวิกฤต

โดย ม.ล.อัจฉราพร  ณ สงขลา

มิวนิกได้เป็นเจ้าภาพจัดกีฬาโอลิมปิกในปี 1972 และได้สร้าง Olympic Park ใช้เป็นที่แข่งขัน

Olympic Park ตั้งอยู่นอกเมืองมิวนิก หากเราเดินทางมาจากสนามบิน Franz Josef Strauß  ก็จะต้องผ่านก่อนเข้าเมืองมิวนิก

อาคารและสนามกีฬาที่ Olympic Park สร้างมานานกว่า 40 ปี เป็นงานทางวิศวกรรมและสถาปัตยกรรมมีโครงสร้างหลังคาแบบเต็นท์ขนาดใหญ่ที่โดดเด่น

ปัจจุบันสนามกีฬาที่ Olympic Park ยังใช้แข่งขันกันอยู่ และยังเป็นพื้นที่สีเขียวผืนใหญ่ให้คนไปพักผ่อน

การที่มิวนิกได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันโอลิมปิกในปี  1972 ในครั้งนั้น ได้ทำให้เกิดสิ่งใหม่ขึ้นในมิวนิกที่น่าสนใจอีกอย่างคือการจัดวางระบบคมนาคมบูรณาการใหม่หมดทั้งเมืองให้เป็นระบบขนส่งมวลชนที่ทั้งบนดินและใต้ดินเชื่อมกันอย่างไร้รอยต่อ มีระบบตั๋วร่วมโดยสารใช้ได้ทั้งรถไฟฟ้า รถบัส และรถราง 

ซึ่งระบบตั๋วร่วมโดยสารเพิ่งจะมาเป็นสิ่งใหม่ที่เกิดขึ้นในกรุงเทพฯ ในปีนี้เอง

เกิดขึ้นช้าดีกว่าไม่เกิด ทำต่อไปค่ะ...

ตั้งแต่ไหนแต่ไรมาคนก็มักคิดว่า Olympics จะนำแต่สิ่งดีๆ มาให้กับเมืองและประเทศนั้นๆ แต่ Munich Olympics 1972 ทำให้โลกต้องคิดใหม่

ขณะนั้นเยอรมนียังแบ่งเป็นตะวันตกกับตะวันออก

เยอรมนีตะวันตกตั้งใจปรับแต่งเมืองมิวนิกให้เป็นเมืองที่คนมาเยือนแล้วมีความสุขจดจำไปมิรู้ลืม

แต่การแข่งขันผ่านไป 10 วัน เกิดมีเหตุการณ์ช็อกโลกกรณี Black September เกิดขึ้นอย่างไม่คาดฝัน คือกลุ่มติดอาวุธปาเลสไตน์ 8 คน ปีนข้ามรั้วที่พักนักกีฬาเข้าไปในช่วงตี 4 กว่าๆ ของเช้าวันที่ 5 ก.ย. แล้วขึ้นไปยังที่พักนักกีฬาอิสราเอลบุกจับนักกีฬาอิสราเอล 11 คน เป็นตัวประกัน แล้วสังหารไป 2 คน

เช้านั้นข่าว Black September ก็สะเทือนโลก เรื่องยกระดับขึ้นไปสู่เหตุการณ์ในภาวะวิกฤต

เหตุการณ์ในภาวะวิกฤตคือเหตุการณ์ที่มีระดับความรุนแรงเหนือระดับปกติอย่างมีนัยสำคัญ ส่งความสูญเสียในมิติใดมิติหนึ่งหรือหลายมิติในระดับรุนแรงมาก หรืออาจรุนแรงเกินความคาดหมาย

เห็นได้ชัดว่าเยอรมนีตะวันตกเป็นพวกโลกสวย เพราะจัดโอลิมปิกแทบไม่ได้คิดถึงถึงเรื่องระบบความปลอดภัยที่เข้มงวดไว้เลย ทำให้ผู้ก่อการร้ายขึ้นไปยังที่พักนักกีฬาได้ไม่ยากเย็น

นั่นคือการก่อการร้ายในระดับข้ามชาติครั้งแรก ซึ่งหลังจากเหตุการณ์ครั้งนั้น ประเทศต่างๆ ในโลกได้หันมาตั้งหลักเพื่อรับมือกับการก่อการร้ายขนานใหญ่

เหตุการณ์ Black September เกิดขึ้นในขณะที่ผู้เขียนกำลังเรียนที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ปี 1 และเมื่อเข้าทำงานกับสายการบินแห่งชาติ ก็มีหัวข้อนี้วางให้เห็นอยู่ หน่วยงานความมั่นคงของประเทศไทยเองหลังจากเหตุการณ์ Black September ก็ให้ความสำคัญในเรื่องนี้อย่างมาก

เรากับหน่วยงานความมั่นคงของรัฐเชื่อมต่อข้อมูลกันมากขึ้น หลายประเทศส่งบุคลากรไปเรียนและฝึกอบรมจากศูนย์ฝึกต่างๆ เนื้อหาด้านนิรภัยองค์กรถูกปรับเปลี่ยน

เยอรมนีตะวันตกที่ถูกพวกปาเลสไตน์จัดเต็ม ในปีต่อมาก็จัดตั้งหน่วย GSG-9 สำหรับจัดการกับการก่อการร้ายโดยเฉพาะขึ้นมาอีกหน่วยทันที

กรณี Black September ถือเป็นการก่อการร้ายยุคใหม่ เพราะปาเลสไตน์เพราะต้องการทวงสิทธิในดินแดนอิสราเอลซึ่งถือว่าเป็นมาตุภูมิของตน

กลุ่มก่อการร้ายปาเลสไตน์สังหารนักกีฬาอิสราเอล 2 คน และใช้ตัวประกันที่เหลืออีก 9 คน เป็นเหยื่อในการเจรจาเพื่อให้ปล่อยนักโทษปาเลสไตน์ 234 คน ในอิสราเอล และอีก 2 คนที่อยู่ในคุกเยอรมัน และตั้งใจว่าจะจบลงด้วยการได้เครื่องบินหนีไปอิยิปต์

อิสราเอลไม่เจรจาและยังขอเข้ามาจัดการ แต่เยอรมนีตะวันตกไม่ยอม

เยอรมนีตะวันตกจัดโอลิมปิกครั้งที่ 20 ที่มิวนิกให้ตรงข้ามกับมายาคติของฮิตเลอร์ที่จัดโอลิมปิกครั้งที่ 11 เพื่ออวดอ้างความยิ่งใหญ่ของคนอารยันในเบอร์ลินเมื่อ 36 ปีก่อนหน้านั้น

Munich Olympics 1972 มีบรรยากาศเปี่ยมไปด้วยมิตรภาพ เยอรมนีตะวันตกแสดงเป็นตัวแทนค่ายการเมืองทุนนิยมตะวันตกที่เท่หรูดูดีกว่าเยอรมนีตะวันออกในค่ายการเมืองคอมมิวนิสต์ที่โซเวียตหนุนหลัง

จบโอลิมปิกแล้วอยู่มิวนิกต่ออีกหน่อยก็ไปดื่มเบียร์สนุกสนานต่อในงาน Oktoberfest ได้เลย แต่เมื่อเหตุการณ์วิกฤตเกิดขึ้นบรรยากาศฟรุ้งฟริ้งก็หายไปหมด

วันที่เริ่มเกิดเหตุกรณี Black September เยอรมนีตะวันตกและคณะกรรมการจัดการแข่งขันโอลิมปิกก็ยังปล่อยให้ดำเนินการแข่งขันไปตามปกติ

เหตุการณ์ที่ซ้อนกันอย่างนี้ดูเหมือนจะทำให้เหตุการณ์โดยรวมสับสน แต่ในกรณีนี้การปล่อยให้กีฬาโอลิมปิกแข่งต่อไปสามารถแย่งความสำคัญของพวก Black September ไปได้มาก แต่เยอรมนีตะวันตกก็เปิดศูนย์ปฏิบัติการรีบจัดการเรื่องนี้เพื่อให้จบลงเร็วที่สุด

ในวันถัดมาเหตุการณ์แย่ลง แต่ที่ Olympic Stadium ในตอนเที่ยงก็ยังมีการแข่งขันฟุตบอลระหว่างเยอรมนีตะวันตกกับฮังการี ตามรายการ มีผู้ชม 6 หมื่นกว่าคน ผลการแข่งขันเยอรมนีตะวันตกแพ้ฮังการี  4-1

ไม่กี่ชั่วโมงต่อมาเหตุการณ์ Black September ก็เข้าไคลแมกซ์และไปจบตอนตีหนึ่งครึ่ง

ผู้ก่อการร้ายตาย 5 จับได้ 3 เจ้าหน้าที่ตาย 1 แต่นักกีฬาอิสราเอล 9 คนตายหมด

วันต่อมาประธานกีฬาโอลิมปิกประกาศหยุดการแข่งขัน 36 ชั่วโมง เยอรมนีตะวันตกประกาศลดธงครึ่งเสา

ส่วนอิสราเอลนั้นเดือดดาลไม่ต้องพูดถึง หลังเหตุการณ์จบลง โกลดา แมร์ ก็ส่งหน่วยออกล่าสังหารสมาชิกก่อการร้ายที่รอดหลังติดคุกและผู้ที่เกี่ยวข้องในเหตุการณ์ Black September ได้เกือบหมด 

ปัญหาในปฏิบัติการครั้งนี้ถูกนำมาวิเคราะห์หลายหัวข้อ โดยเฉพาะหากไม่มีปัญหาการสื่อสารในภาวะวิกฤตตัวประกันอาจรอดหมด

ก็นี่แหละที่เราต้องมาเขียนแผนการสื่อสารในภาวะวิกฤตและฝึกซ้อมกันทุกปี

เพราะโลกในความเป็นจริงส่วนหนึ่งในขณะนี้

มันไม่ได้สวยงามอีกต่อไปแล้วค่ะ

(อ่านต่อวันเสาร์หน้าค่ะ)