ชาวนาต้านเก็บค่าใช้น้ำ สวนทางนโยบายลดต้นทุน

ทีมข่าวภูมิภาคโพสต์ทูเดย์

ร่าง พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ ซึ่งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมยกร่าง และกำลังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) เป็นประเด็นร้อนที่มีข้อกังวลเกี่ยวกับการจัดเก็บค่าน้ำจากผู้ใช้น้ำภาคส่วนต่างๆ โดยเฉพาะเกษตรกรที่ไม่ต้องการให้มีการเรียกเก็บค่าใช้น้ำ ถึงขนาดที่เตรียมจะตบเท้าถามข้อเท็จจริงจากรัฐบาล

ในความเห็นของเกษตรกรนั้น หากจะต้องแบกรับภาระภาษีน้ำ เสมือนยิ่งเป็นการซ้ำเติมในภาวะที่ราคาผลผลิตตกต่ำ อีกทั้งเสี่ยงนาล่มจากน้ำท่วม ภัยแล้ง ซ้ำโรคศัตรูพืช และค่าปัจจัยการผลิต ทั้งค่าแรง ค่าเมล็ดพันธ์ุ ค่าปุ๋ย ค่ายาปราบศัตรูพืชที่พุ่งสูงขึ้น

เตชะพัฒน์ มะโนวงศ์ เลขาธิการสภาลุ่มน้ำอิง จ.พะเยา-เชียงราย ในฐานะชาวนาลุ่มน้ำอิง กล่าวว่า เนื้อหาในร่างกฎหมายดังกล่าวได้มีการแบ่งกลุ่มผู้ที่จะต้องถูกเก็บภาษีและกลุ่มที่ได้รับการยกเว้น หากเป็นกลุ่มผู้ใช้น้ำเพื่อธุรกิจและอุตสาหกรรมเห็นควรให้มีการจัดเก็บ แต่กลุ่มที่เกษตรกรรายย่อยทั่วไป เช่น ชาวนา ชาวสวน ชาวไร่ ที่ทำเพื่อยังชีพและบริโภคในครอบครัว กลุ่มเกษตรกรยังคงเป็นกลุ่มที่จะต้องแบกรับภาระภาษีน้ำ จึงต้องยกเว้นภาษีน้ำ

"การใช้น้ำมีต้นทุน เช่น น้ำในพื้นที่ชลประทาน แต่สำหรับจังหวัดต่างๆ ที่เกษตรกรใช้น้ำเพื่อการเกษตร เพื่อดำรงชีพ ไม่ได้ใช้น้ำเพื่อประกอบธุรกิจ จึงควรได้รับการยกเว้น หากเกษตรกรต้องถูกเก็บภาษีน้ำ จะทำให้เกษตรกรต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายในภาคเกษตรกรรมยิ่งขึ้น ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น สวนทางกับราคาผลผลิตที่ตกต่ำลงอย่างต่อเนื่อง สภาลุ่มน้ำอิงกำลังติดตามและเตรียมนัดประชุม จะนำเสนอต่อไปยังรัฐบาลเพื่อประกอบการพิจารณาร่างกฎหมายน้ำต่อไป" เตชะพัฒน์ กล่าว

ศิริวัฒน์ จุปะมัดถา ชาวนาบ้านต๊ำ อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา มองว่ารัฐบาลมีมาตรการจะช่วยเหลือชาวนาปีการผลิต 2560/2561 ชดเชยไร่ละ 1,200 บาท ให้แก่ชาวนารายหนึ่งไม่เกิน 10 ไร่ เฉลี่ยชาวนาจะได้รับเงินชดเชยช่วยเหลือรายละไม่เกิน 1.2 หมื่นบาท แต่หากมีการหักภาษีการใช้น้ำในภาคเกษตรกรรมไร่ละ 800 บาท จะเหลือเงินชดเชยไร่ละ 400 บาท เกษตรกรจะได้อะไร ตรงกันข้ามคือการซ้ำเติมเกษตรกรให้ยิ่งลำบาก ดังนั้นหากทบทวนกฎหมายการเก็บค่าน้ำโดยยกเว้นเกษตรกรรายย่อย อาจจะทำให้เกิดความเป็นธรรมขึ้นมาบ้าง

บุญสิงห์ วรินทร์รักษ์ คณะกรรมการลุ่มน้ำยม กล่าวว่า เกษตรกรรายย่อยใช้น้ำเพื่อดำรงชีพ ทำนา ทำไร่ ทำสวน เพื่อเลี้ยงครอบครัว มีรายได้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น จึงไม่ควรเก็บค่าน้ำ แต่หากเป็นเกษตรรายใหญ่ หรือฟาร์มขนาดใหญ่ เช่น สวนกล้วยซึ่งมีการสูบน้ำใช้อย่างมหาศาลเลี้ยงต้นกล้วยในแต่ละปี ก็ควรวางระบบจัดเก็บค่าน้ำ เพราะเป็นเกษตรอุตสาหกรรมไปแล้ว

"ทุกวันนี้ประเทศไทยมีปริมาณน้ำมากมายในทุกแหล่งน้ำ แต่ระบบการบริหารจัดการยังไม่มีประสิทธิภาพ ทำให้น้ำในแหล่งน้ำหรือลุ่มน้ำต่างๆ ไหลทิ้งไปอย่างน่าเสียดาย สิ่งที่สำคัญกว่าการจัดเก็บค่าน้ำคือ การวางระบบบริหารจัดการน้ำให้เพียงพอและมีประสิทธิภาพ" บุญสิงห์กล่าว

ด้าน ประภัตร โพธสุธน อดีต สส.สุพรรณบุรี บอกว่า เรื่องนี้ส่งผล กระทบต่อขวัญกำลังใจของเกษตรกรอย่างมาก เพราะขณะนี้ข้าวราคาไม่ดี หลายภาคส่วนพยายามรณรงค์ลดต้นทุนการผลิต การเก็บค่าน้ำจึงเป็นการสวนกระแสกับนโยบายลดต้นทุน

โบว์แดง ทาแก้ว ผู้อำนวยการโครงการชลประทานพระนครศรีอยุธยา บอกว่าจากการลงพื้นที่พบชาวนาที่ร่วมโครงการนาแปลงใหญ่ในเขต อ.บางไทร ส่วนใหญ่พึงพอใจการบริหารจัดการน้ำของกรมชลประทาน ที่ทำนาได้ผลผลิตและไม่ถูกน้ำหลากเข้าท่วมเสียหาย ส่วนประเด็นที่มีกระแสข่าวผ่านสื่อมวลชนว่าจะมีการเก็บค่าน้ำเพื่อการเกษตร โดยเฉพาะจากชาวนานั้น ยืนยันว่าเกษตรกรใน จ.พระนครศรีอยุธยา ยังไม่แตกตื่นตามกระแสข่าวนี้ เพราะทราบดีว่าไม่ได้เป็นข้อเท็จจริง หรือยังไม่ได้เป็นกฎหมายหรือระเบียบอย่างเป็นทางการที่จะนำไปสู่การปฏิบัติจริงในช่วงนี้

ขณะที่ สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ภาครัฐจะยังไม่มีการเก็บค่าน้ำทำนาตามที่มีข่าวออกมาขณะนี้ ไม่เข้าใจจุดประสงค์ของผู้ที่ปล่อยข่าวนี้ว่ามีเรื่องใดแอบแฝงอยู่หรือไม่ เพราะเรื่องนี้มีการพูดคุยเฉพาะในคณะกรรมาธิการด้านน้ำเท่านั้น ซึ่งยังไม่มีการสรุปว่าจะดำเนินการใดๆ เป็นเพียงการพูดคุยเท่านั้น

"ขอให้ชาวนาและเกษตรกรอย่าเพิ่งตื่นตระหนกกับข่าวที่เกิดขึ้น เพราะยังไม่มีการดำเนินการใดๆ ทั้งหมด ยืนยันว่าการดำเนินการใดๆ ทุกโครงการ จะต้องสอบถามความคิดเห็นผู้ใช้น้ำและเกษตรกร รวมถึงชาวนาเสียก่อน เพราะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ สั่งการไว้ทุกอย่างว่าเรื่องใดๆ ที่มีผลกระทบกับชาวบ้านจะต้องทำประชาคม หรือสอบถามชาวบ้านและเกษตรกรก่อน โดยวันจันทร์ที่ 2 ต.ค.นี้ กรมชลประทานจะแถลงข้อมูลทั้งหมด ทั้งเรื่องสถานการณ์น้ำ กระแสข่าวเก็บค่าน้ำทำนา รวมถึงโครงการคลองระบายน้ำหลาก บางบาล-บางไทร ที่มีปัญหาบางจุดขณะนี้ ให้ประชาชนได้รับทราบข้อเท็จจริงทั้งหมด ที่กรมชลประทาน สามเสน เวลา 11.00 น." รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าว