รักชาติอย่างสร้างสรรค์

นันทิยา วรเพชรายุทธ

ไม่รู้ว่าเป็นเพราะกินยาลืมเขย่าขวดหรือเมาหมัดการเมืองที่ทำให้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล้าเปิดศึกรอบด้านมากมายขนาดนี้

แต่จะเปิดสงครามน้ำลายนอกบ้านด้วยการโจมตีผู้นำเกาหลีเหนือว่าเป็น "มนุษย์จรวด" และโจมตีรัฐบาลอิหร่านว่าเป็น "ระบอบฆาตกร" นั้น ก็ยัง ไม่เท่ากับการเปิดศึกในบ้านตัวเอง ด้วยการจุดชนวนความแตกแยกขึ้น อีกครั้งในเรื่องสีผิว ธงชาติ และ ความรักชาติในมุมมองที่แตกต่างกัน กับบรรดานักกีฬาบาสเกตบอล NBA และนักกีฬาอเมริกันฟุตบอล NFL

แม้นักกีฬาหลายคนไม่เห็นด้วยกับแนวทางของทรัมป์ แต่ส่วนใหญ่จะ ไม่แสดงออกโฉ่งฉ่างให้เป็นกระแส ทว่าสถานการณ์ย่ำแย่ลงหลังเหตุการณ์ม็อบชนม็อบที่เมืองชาร์ล็อตส์วิลล์ รัฐเวอร์จิเนีย ซึ่งหลายคนไม่เห็นด้วยที่ทรัมป์ไม่ประณามกลุ่มผู้ประท้วงขวาจัด อีกทั้งยังมีกรณีตำรวจจัดการผู้ต้องสงสัยผิวสีอย่างไม่เป็นธรรมเกิดขึ้นอีกหลายครั้ง ทำให้นักกีฬาในเอ็นเอฟแอล บางรายเริ่มประท้วงในเชิงสัญลักษณ์ขณะเคารพธงชาติ

ตามธรรมเนียมปกตินั้น การเคารพธงชาติจะต้องยืนตรงและ ใช้มือแตะที่หน้าอก แต่นักกีฬาบางรายเลือกที่จะแสดงการต่อต้านทรัมป์ด้วยการไม่เอามือแตะอก แต่คล้องแขนกันเป็นลูกโซ่แทน บ้างก็กำมือชูขึ้นฟ้า และที่หนักข้อกว่าก็คือ การนั่งชันเข่าข้างหนึ่งแบบแกลดิเอเตอร์ ขณะที่บางทีมเลือกที่จะนั่งอยู่ในห้องพัก (ล็อกเกอร์ รูม) ขณะเพลงชาติขึ้น แล้วเดินออกมาหลังเพลงจบแทน

ทรัมป์ทั้งกล่าวปราศรัยต่อ ผู้สนับสนุนและใช้ทวิตเตอร์โจมตีกลับรัวๆ ตั้งแต่วันที่ 22 ก.ย. โดยทวีตโจมตีพวกที่ไม่เคารพธงชาติว่าเป็น "ลูกกะ.." (วลีเดิมที่ดูเตอร์เตเคยด่าโอบามา) จากนั้นวันที่ 23 ก.ย. ทวีตโจมตี สตีเฟน เคอร์รี ผู้เล่นทรงคุณค่า หรือ MVP จากทีมโกลเดน สเตท วอร์ริเออร์ส ว่าเล่นตัวนักเลยยกเลิก คำเชิญทั้งทีมมาทำเนียบขาว และใน วันที่ 24 ก.ย. ทวีตโจมตีผู้เล่น NFL ที่ประท้วงอีกครั้งว่า ควรถูกไล่ออกไปเสียเลย

เรื่องนี้กำลังเป็นที่ถกเถียงกันมากที่สุดในสหรัฐขณะนี้ว่าจะกลายเป็นการปลุกกระแสเรื่องสีผิว เชื้อชาติ และแนวคิดชาตินิยมขวาจัดขึ้นมาอีกครั้ง

แม้การยืนตรงพร้อมมือแนบอก จะเป็นเพียงไกด์ไลน์ในรัฐธรรมนูญในสิ่งที่ควรและไม่ควรทำต่อการเคารพธงชาติ โดยไม่ได้ระบุบทลงโทษหาก ไม่ทำตาม แต่ผลสำรวจความเห็นของโพลหลายสำนักยังระบุว่า คนส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยกับการประท้วงขณะยืนเคารพธงชาติ ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนอย่างมาก

ขณะที่นักวิจารณ์หลายคนก็ระบุว่า การตอบโต้อย่างเผ็ดร้อนของทรัมป์นั้นเป็นเรื่องที่ไม่สร้างสรรค์

เพราะในฐานะผู้นำประเทศนั้น ประธานาธิบดีควรจะเป็นผู้ที่นำความเป็นหนึ่งเดียวของประเทศมากกว่าจะเป็นผู้นำความแตกแยก โดยเฉพาะ ในสหรัฐที่เสรีภาพในการแสดงความเห็นถือเป็นเรื่องที่สำคัญ และในยุคสมัยปัจจุบันที่การตีความในเรื่องต่างๆ เริ่มมีมุมมองต่างกันออกไป