เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (114)

โดย วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

พระราชนิพนธ์เรื่องนารีนครา จำนวน 160 หน้า เล่มนี้เป็นพระราชนิพนธ์แปลในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จากนวนิยายสมัยใหม่ของ "ฉือลี่" นักเขียนหญิงผู้มีชื่อเสียง สร้างวรรณกรรมร่วมสมัยของจีนหลายเรื่อง เนื้อหาในเล่ม เป็นเรื่องราวสะท้อนสังคม ในขณะเดียวกันก็แสดงให้เห็นความงดงามของ "ความเป็นหญิง" ซึ่งมิได้หมายถึงรูปลักษณ์ภายนอกอันชวนให้หลงใหล หากแต่อยู่ในพลังและบทบาทหน้าที่อันยิ่งใหญ่ของความเป็นแม่ ความเป็นภรรยา และที่สำคัญที่สุดคือความเป็นเพื่อนแท้ ผ่านตัวละครสำคัญ 3 ตัว เป็นตัวแทนหญิงรุ่นเก่า รุ่นกลาง รุ่นใหม่ ที่ได้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกันในมิติต่างๆ และได้ถ่ายทอดเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ในกระแสสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและซับซ้อน

การเชิดชู "ความเป็นหญิง" ในนวนิยายนี้ ทวีความลึกซึ้งยิ่งขึ้น เมื่อผู้เขียนใช้ฉากสำคัญคือ นครอู๋ฮั่น ซึ่งเป็นนครที่มีประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมยาวนาน การบรรยายฉากอย่างละเอียดให้เห็นชีวิต ความงาม และความยิ่งใหญ่ของนครอู๋ฮั่นนี้ จึงเป็นฉากที่เพิ่มความหมายลึกซึ้งให้กับชื่อเรื่องนารีนครา จนอาจกล่าวได้ว่า "นารีนครา" เป็นนวนิยายที่สะท้อนวีรกรรมอันเกิดจากดวงใจแกร่งแท้ดั่งเหล็กกล้าของหญิง ซึ่งได้ดำเนินมาแล้วในอดีต ดำรงอยู่ในปัจจุบัน และจะสืบเนื่องต่อไปในอนาคต

พระราชนิพนธ์เรื่องตลอดกาลน่ะนานแค่ไหน จำนวน 109 หน้านี้ เป็นพระราชนิพนธ์แปลนวนิยายจีน ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่สะท้อนภาพสังคม วิถีชีวิต วัฒนธรรม และประเพณีของสังคมจีนยุคปัจจุบันผ่านตัวละครที่มีชีวิตโลดแล่นอยู่ในหูท่งสายหนึ่งอันเป็นชุมชนย่านตรอก ซอยดั้งเดิมของกรุงปักกิ่งซึ่งกำลังถูกค่านิยมของสังคมสมัยใหม่รุกไล่ เฉกเช่นเดียวกับคุณธรรมของสังคมยุคเก่าที่ถูกท้าทายจากความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ต้าสิ่ง ตัวละครหลักมีคุณธรรมเป็นเลิศ มีจิตงดงาม ซื่อสัตย์ ยอมเสียเปรียบทุกคน เธอจึงต้องทนทุกข์กับตัวตนที่เธอเป็นอยู่ ความทุกข์อันสาหัสของไป๋ต้าสิ่งคือ ความผิดหวังจากความรักที่ฝ่ายชายผู้ไม่จริงใจทิ้งเธอไปคนแล้วคนเล่า แต่เธอก็ยังคง "ตกหลุมรัก" และ "รักอย่างหัวปักหัวปำ" โดยมิอาจจะช่วยตัวเองได้เลย เพราะไป๋ต้าสิ่งเห็นว่าความรักเป็นสิ่งสูงส่ง และความรักคือการให้และเสียสละอย่างไม่สิ้นสุด

หนังสือพระราชนิพนธ์วิชาการเรื่องการพัฒนานวัตกรรมเสริมทักษะการเรียนการสอนภาษาไทยสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 440 หน้า เป็นปริญญานิพนธ์ที่ทรงเสนอต่อมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษา ตามหลักสูตรปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษาศาสตร์ เมื่อเดือน ต.ค. 2529 มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา จัดพิมพ์เนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์อุปถัมภ์ของมูลนิธิ ทรงมีพระชนมายุครบ 3 รอบ และเนื่องในโอกาสครบรอบ 10 ปี ของมูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ในปี 2534 เนื้อความบางส่วนจากปริญญานิพนธ์มีว่า

"...นักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีความรู้ภาษาไทยอ่านออกเขียนได้เป็นอย่างดี มักมีความต้องการที่จะศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองต้องการใช้ความคิดที่มีเหตุผล แต่ก็ยังต้องการความรักและการแนะนำของผู้ใหญ่ การจัดการศึกษาวิชาภาษาไทยในระดับนี้ จึงควรให้มีกิจกรรมที่ให้โอกาสผู้ศึกษาได้ค้นคว้าหาเหตุอย่างอิสระ ในขณะเดียวกันครูก็มีส่วนที่จะช่วยแนะนำ และให้ข้อคิดแก่นักเรียน ช่วยให้นักเรียนมีความคิดกว้างขวางยิ่งขึ้น ดังนั้นครูภาษาไทยควรจะมีความรู้รอบตัวมาก ต้องสนใจวิชาอื่นๆ ที่นอกเหนือไปจากตำราเรียน ต้องอธิบายได้ ยิ่งถ้าปฏิบัติได้ยิ่งดี..."

หนังสือเรื่องการศึกษากับการพัฒนาประเทศ จำนวน 35 หน้า เป็นปาฐกถาพระราชทานเนื่องใน "วันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ครั้งที่ 9" ณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ในวันที่ 7 พ.ย. 2538 โดยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จัดงาน "วันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" เป็นประจำทุกปี เพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานแก่มหาวิทยาลัยและปวงชนชาวไทย และเพื่อเป็นอนุสรณ์ระลึกถึงโอกาสที่ทรงสำเร็จการศึกษาในระดับดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เมื่อ ปี 2529 เนื้อความบางส่วนจากปาฐกถาความว่า

"...อาหารเป็นสิ่งที่ช่วยให้สิ่งมีชีวิตโดยเฉพาะอย่างยิ่งมนุษย์ให้ดำรงชีวิตอยู่ได้เรี่ยวแรงและมันสมองที่จะคิดการต่างๆ นอกจากเรื่องอาหารแล้ว ข้าพเจ้าอยากจะเพิ่มเติมสิทธิพื้นฐานอีกอย่างหนึ่งคือเรื่องการศึกษา เพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวเนื่องกับการเรียนรู้ ช่วยให้คนเราสามารถทำอะไรได้ นอกเหนือจากธรรมชาติหรือที่เป็นสัญชาตญาณ การได้อาหารเลี้ยงร่างกาย หรือการได้ศึกษาเรียนรู้นั้นเป็น เรื่องที่ว่ายิ่งได้เร็วเท่าไรก็ยิ่งดี สิ่งที่ได้จะเป็นพื้นฐานของการพัฒนาของคนเราไปตลอดชีวิต..."

หนังสือเรื่องการศึกษาของผู้ด้อยโอกาส จำนวน 35 หน้า เป็นปาฐกถาพระราชทานเนื่องใน "วันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ครั้งที่ 15 ประจำปี 2544" ณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร วันจันทร์ที่ 12 พ.ย. 2544 โดยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒจัดงาน "วันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" เป็นประจำทุกปี เพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานแก่มหาวิทยาลัยและปวงชนชาวไทย และเพื่อเป็นอนุสรณ์ระลึกถึงโอกาสที่ทรงสำเร็จการศึกษาในระดับดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาศึกษาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เมื่อปี 2529 เนื้อความบางส่วนจากปาฐกถาว่า "...การจัดการศึกษาแก่ผู้ด้อยโอกาสในปัจจุบันและอนาคต คงต้องมีหลายแนว เพราะเป็นโลกสมัยโลกาภิวัตน์ ต้องเปิดกว้างหลายๆ อย่าง ต้องมองดูว่า ในต่างประเทศเขาเป็นอย่างไร มีปรัชญาความคิด ค่านิยมทั่วๆ ไปเป็นอย่างไร ไม่ใช่เฉพาะของกลุ่ม หรือที่เราจะไปให้ความช่วยเหลือเท่านั้น ไม่ใช่ความเมตตาแต่เฉพาะพวกเราคนอื่นช่างเขา..." n