KPI ไทยแลนด์ 4.0

ชัยณรงค์ อินทรมีทรัพย์ คณะกรรมการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (กพข.)

ประเทศไทย 4.0 เป็นวิสัยทัศน์เชิงนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจตามความมุ่งมั่นของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ต้องการปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางเศรษฐกิจให้สามารถขับเคลื่อนได้ด้วยนวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ฯลฯ เพื่อความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน สามารถรับมือกับโอกาส และภัยคุกคามใหม่ๆ ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงในศตวรรษที่ 21 ดังที่กล่าวขวัญกันในสื่อสารมวลชนและสถาบันต่างๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชน จนเป็นแฟชั่นว่าจะทำอะไรก็ต้องเป็น 4.0ทั้งสิ้น

ปัญหาสำคัญคือ จะวัดผลได้อย่างไรหรือใช้ KPI อะไรเป็นเครื่องวัดผลว่า เมื่อเวลาผ่านไป 6 เดือนหรือ 1 ปี วิสัยทัศน์ ดังกล่าวบรรลุเป้าหมายเท่าใด และจะปรับปรุงให้ให้ดีขึ้นในรอบ 6 เดือนหรือ 1 ปี ต่อไปได้อย่างไร

KPI (Key Performance Indicator) ดังกล่าวน่าจะเป็นรายงานของธนาคารโลกเกี่ยวกับอันดับความยากง่ายในการประกอบการธุรกิจของไทย (Ease of Doing Business) การประเมินใช้ทั้งข้อมูลทุติยภูมิและปฐมภูมิ โดยแยกวงจรของการประกอบธุรกิจเป็น 10 ขั้นตอน อาทิ การเริ่มต้นจดทะเบียนธุรกิจ การลดระยะเวลาอนุมัติข้อบังคับการทำงาน การขออนุญาตก่อสร้างอาคาร/โรงงาน การลดระยะเวลาขออนุญาตติดตั้งไฟฟ้าและความสม่ำเสมอของการจ่ายกระแสไฟฟ้า การจดทะเบียนทรัพย์สิน ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียน ข้อมูลสาธารณะของระบบการใช้ที่ดิน การได้รับสินเชื่อ หลักประกันทางธุรกิจ การคุ้มครองผู้ลงทุน สิทธิของผู้ถือหุ้น การครอบงำกิจการของบริษัทมหาชน การเปิดเผยข้อมูลของบริษัทจำกัด ด้านการชำระภาษีโดยลดแบบฟอร์ม ความเชื่อมโยงของกรมสรรพากรและสำนักงานประกันสังคม รายงานการเงินระหว่างกระทรวงการคลังและกระทรวงพาณิชย์เป็นระบบเดียวกัน

ด้านการค้าระหว่างประเทศ ระบบ National Single Window ระบบศุลกากรและการท่าเรือ วิธีการส่งออกและนำเข้าด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ ด้านการบังคับให้เป็นไปตามข้อตกลง การบริการงานคดีด้านอิเล็กทรอนิกส์ การแก้ไขประมวลกฎหมาย และสุดท้ายด้านการแก้ปัญหาล้มละลายตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ. 2483 ให้ทันสมัยขึ้น ฯลฯ และจัดอันดับแต่ละขั้นตอนว่า ส่วนราชการได้ปรับปรุงกระบวนการทำงานเพื่อลดระยะเวลาอนุมัติเพื่อภาคเอกชนสามารถประกอบธุรกิจได้เร็วขึ้น โดยใช้นวัตกรรมต่างๆ (ตามที่ยุค 4.0 ควรจะเป็น) สำหรับประเทศไทยการประเมินครั้งล่าสุดอยู่ที่อันดับ 49 จาก 189 ประเทศ โดยมีรายละเอียดดังนี้

l เริ่มต้นธุรกิจ1.การเริ่มต้น อยู่อันดับ 96

l การขยายธุรกิจ2.การขออนุญาตก่อสร้าง อยู่อันดับ 39

3.การขอใช้ไฟฟ้า อยู่อันดับ 11

4.การจดทะเบียนทรัพย์สิน อยู่อันดับ 57

5.การได้รับสินเชื่อ อยู่อันดับ 97

l การดำเนินธุรกิจ6.การคุ้มครองผู้ลงทุน อยู่อันดับ 36

7.การชำระภาษี อยู่อันดับ 70

8.การค้าระหว่างประเทศ อยู่อันดับ 56

9.การบังคับให้เป็นไปตามข้อตกลง อยู่อันดับ 57

l การยกเลิกธุรกิจ 10.การแก้ปัญหาล้มละลาย อยู่อันดับ 49

KPI ที่รัฐบาลควรนำมาใช้ในรอบปี 2560 คือจากข้อมูลรอบที่แล้ว โดยจะกำหนดให้อันดับที่ยังต่ำๆ เช่น 96 97 70 เพิ่มขึ้นเท่าใด และกลุ่มปานกลาง เช่น 57 56 49 เพิ่มขึ้นเท่าใด รวมทั้งกลุ่มที่ดีอยู่แล้ว เช่น 11 36 39 เพิ่มขึ้นเท่าใด เพื่อให้อันดับเฉลี่ยสูงกว่า 49 จากการประเมินครั้งที่ผ่านมา เป็นต้น

การใช้ KPI จากการจัดอันดับความยากง่ายในการประกอบธุรกิจของไทย มีความเหมาะสมกับบริบทของประเทศใน ปัจจุบัน และธนาคารโลกได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2547 จึงมีประสบการณ์และหลักการที่นานาชาติยอมรับ ประกอบกับนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ได้ดำเนินการมาพอสมควรที่จะถูกประเมินได้ โดยรอบการประเมินทุกๆ 2 ปี ซึ่งจะมีระยะเวลาสำหรับส่วนราชการต่างๆ ที่จะนำแนวนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ไปปฏิบัติ ให้เป็นรูปธรรมได้

รัฐบาลที่ผ่านๆ มาในช่วง 20 ปี ล้วนแต่แสดงความจำนง ว่าจะให้ความสำคัญกับผลการประเมินของธนาคารโลก เพราะ เป็นเครื่องมือสำคัญที่นักลงทุนต่างประเทศใช้ตัดสินใจนำเงินมา ลงทุนในประเทศไทยในรูปแบบ FDI (Foreign Direct Investment) ที่ลดอย่างมีนัยสำคัญตลอดมา จากประมาณการเงินลงทุนแบบ FDI ที่ไทยเคยได้รับประมาณร้อยละ 1 ของวงเงิน 3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นสาเหตุสำคัญทำให้สภาพเศรษฐกิจของไทยอยู่ในภาวะถดถอย และมีแนวโน้มจะพัฒนาได้ช้ากว่าประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคเดียวกัน

ดังนั้นการผลักดันนโยบายไทยแลนด์ 4.0 โดยเริ่มต้นจากหน่วยงานต่างๆ ของภาครัฐจึงมีความเหมาะสมและข้อมูล ดังกล่าวสามารถเปรียบเทียบได้กับ 189 ประเทศทั้งโลก n