เตือนยักษ์ใหญ่ อีคอมเมิร์ซผูกขาดโลก

ศุภชัย พานิชภักดิ์ อดีตเลขาธิการที่ประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (อังค์ถัด) เปิดเผยในงานกล่าวเสวนาพิเศษ CSR 360 องศา ในหัวข้อ "รวมใจ นำไทยยั่งยืน" ว่า เป็นห่วงนโยบายรัฐบาลพยายามผลักดันประเทศไทยเป็นไทยแลนด์ 4.0 รวมถึงสังคมไร้เงินสด และการทำการค้าขายแบบใหม่ในแพลตฟอร์ม อี-คอมเมิร์ซ ซึ่งคนจะใช้จ่ายง่ายขึ้น ใช้จ่ายมากขึ้น ทำให้คนเป็นหนี้ง่ายขึ้น ทุกวันนี้หนี้ครัวเรือนกว่า 80% แล้วอนาคตอาจพุ่งเกิน 100% ก็ได้

"ธุรกิจดิจิทัลที่เกิดขึ้นทำให้เห็นรายใหญ่มีการผูกขาดมากขึ้น ทั้งการค้า โลจิสติกส์ และอี-เพย์เมนต์ ต้องระมัดระวัง โดยเฉพาะส่วนที่เราทำธุรกิจร่วมอาลีบาบา อาจมีปัญหาเรื่องแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม เพราะกฎหมายส่งเสริมแข่งขันของไทย แต่ยังไม่ครอบคลุม" ศุภชัย กล่าว

นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเทคโนโลยี (Artificial Intelligence : AI) หรือปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งจะให้คนอ่อนแอและเข้ามาทำหน้าที่ทดแทนทุกส่วนในโลก รวมไปถึงเทคโนโลยีใหม่อย่างคลาวด์ คอมพิวติ้ง บิ๊กดาต้า บล็อกเชน ที่รู้ข้อมูลของเราหมด นำไปคำนวณพฤติกรรม แต่เทคโนโลยีเป็นระบบที่ไม่สามารถควบคุมได้ ไม่มีใครเป็นเจ้าของ ถ้าพัฒนาไปเรื่อยๆ มันมาคุมเรา เราจะกลายเป็นง่อย

ฐาปน สิริวัฒนภักดี กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ กล่าวว่า การจะทำให้ประเทศไทยก้าวไปสู่ความยั่งยืน การนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ ด้วยการรู้จักพอประมาณ และมีเหตุผลถือว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก ซึ่งในส่วนของบริษัทเองก็ได้มีการนำปรัชญามาปรับใช้

ศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์ และประธานคณะกรรมการบริหาร บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นกับองค์กรต่างๆ ในตอนนี้เกิดจากการที่แต่ละองค์กรขาดศักยภาพในการบริหารคน ไม่สร้างคนที่มีศักยภาพ นอกจากนี้ ยังไม่มององค์กรระยะยาว การจะทำธุรกิจให้ประสบความสำเร็จจะมองแต่แผนระยะสั้นไม่ได้ต้องมีแผนระยะยาว มีอินโนเวชั่นให้กับสินค้า เพราะตลาดไม่เคยหยุดนิ่ง ผู้บริโภคมีความต้องการที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

บรรยง พงษ์พานิช ประธานกรรมการบริหาร ธนาคารเกียรติ นาคิน กล่าวว่า กระแสสังคมในปัจจุบันโน้มเอียงไปในความเชื่อที่ว่า ธุรกิจที่ปราศจากซีเอสอาร์ไม่ใช่ธุรกิจที่สมบูรณ์ ดังนั้นจึงเกิดเเนวคิดว่าการสร้างธุรกิจในปัจจุบันจะไม่สามารถมีพฤติกรรมอย่างเดิม คือการแสวงหากำไรอย่างเดียวได้อีกต่อไป

อย่างไรก็ตาม การคำนึงถึงสังคมถือเป็นสิ่งที่แสดงออกถึงความงดงามของจิตใจแก่มวลมนุษยชาติ แต่ต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมาก ก่อนที่จะสรุปว่าธุรกิจแบบเดิมไม่ตอบโจทย์ เพราะต้องไม่ลืมว่าธุรกิจที่แสวงหากำไรแบบเดิมคือตัวที่สร้างเศรษฐกิจ แต่ถ้าบอกว่าธุรกิจแบบใหม่ต้องมีกิจกรรมทางสังคมด้วย อาจจะเป็นการบิดเบือนระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม หลักการสำคัญคือ โครงสร้างนั้นต้องลดการผูกขาด กำไรจะเกิดขึ้นเมื่อตอบโจทย์ความต้องการสังคม ต้องดำเนินในตลาดที่แข่งขันกันจริง ไม่อย่างนั้นจะเป็นการขูดรีดกำไรจากการผูกขาดไม่ให้ผู้บริโภคมีทางเลือก