Big Data

นายบุญสน เจนชัยมหกุล

Big Data หรือ ข้อมูลขนาดยักษ์ เป็นศัพท์บัญญัติใหม่ซึ่งก่อกำเนิดขึ้นในระยะเวลาไม่เกิน 10 ปีที่ผ่านมาจากความเชื่อที่ว่าในการเข้าสู่โลกดิจิทัล การเปลี่ยนแปลงรูปแบบข้อมูลจากอะนาล็อกมาเป็นดิจิทัลซึ่งนำไปประมวลผลได้จะก่อประโยชน์อย่างสูงต่อการวิเคราะห์ และข้อมูลเหล่านี้มีการขยายตัวในระดับทวีคูณมากกว่า 2 เท่าทุกปี ทำให้เราเรียกข้อมูลเหล่านี้ว่า Big Data

เมื่อประมาณ 20 ปีก่อน ในวงการสื่อได้เริ่มมีการปรับรูปแบบของการเก็บสื่อจากอะนาล็อกมาเป็นดิจิทัล เช่น การนำเสนอวีดิทัศน์สิ่งที่นักการเมืองพูดไว้ในอดีตเปรียบเทียบข้อความที่เพิ่งให้สัมภาษณ์ในทันที หรือการนำเสนอผลการแข่งขันในอดีตด้วยข้อมูลสถิติและภาพประกอบของกีฬาคู่ต่างๆ โดยเรียกสิ่งนี้ว่า Digital Media

ปัจจุบันมีข้อสรุปเป็นที่แน่ชัดแล้วว่า ข้อมูลต่างหาก คือ ทรัพย์สินที่มีค่าที่สุดขององค์กร ส่วนของเงินทุน หรือทรัพยากรบุคคล ก็มีความเชื่อมโยงกัน โดยเอาข้อมูลที่มีอยู่มาสร้างโมเดลทางธุรกิจด้วยความแตกต่าง ตัวอย่าง ธนาคารแห่งหนึ่งที่ยกเว้นค่าธรรมเนียมในการรับชำระ ทั้งนี้ เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่เป็นประโยชน์นั่นเอง

จุดเริ่มต้นที่สำคัญ คือ การแสวงหาบริบทความต้องการทางธุรกิจ (Con textualized business requirements) ประกอบกับแนวคิดในการเชื่อมโยงจุดไข่ปลา (Connect the Dots) โดยการลากเส้นเชื่อมโยงเข้าหากันจะแสดงภาพที่ชัดเจนออกมา การมีจุดที่ไม่เกี่ยวข้องมากเกินไปจะทำให้ยากที่จะเห็นภาพที่อยู่ลึกลงไป

ธุรกิจขนส่งมวลชน เป็นตัวอย่างหนึ่งของการนำเอาข้อมูลไปสร้างโมเดลทางธุรกิจ บัตรเงินสดประสบความสำเร็จในการทดแทนบัตรโดยสารรายเที่ยวจากการกำหนดราคาค่าโดยสารแบบประหยัดสำหรับนอกชั่วโมงเร่งด่วน (Off-Peak) ซึ่งเป็นประโยชน์โดยตรงกับผู้บริโภคและทำให้ผู้ประกอบการสามารถลดต้นทุนการให้บริการได้เป็นอย่างดี

ธุรกิจค้าปลีก มักใช้กลยุทธ์บัตรสะสมคะแนน ควบคู่ไปกับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของยอดขายกับปัจจัยแวดล้อม เพื่อลดต้นทุนอันเกิดจากสินค้าคงคลัง และเพื่อกำหนดอัตรากำลังที่เหมาะสมในการบริการลูกค้าในแต่ละวันและแต่ละช่วงเวลาของวัน ในปัจจุบันได้มีการนำไปสู่การวิเคราะห์พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของผู้บริโภคในการเข้าสู่การซื้อสินค้าออนไลน์

ในธุรกิจธนาคารมีการใช้ Big Data มาเป็นเวลายาวนานโดยไม่รู้ตัว ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัด ก็คือ การคำนวณคะแนนเครดิต (Credit Scoring) หรือจัดกลุ่มลูกค้าเป้าหมายในการนำเสนอผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่ภายใต้แนวคิดผู้ท้าชิง (Challenger) มีธนาคารแห่งหนึ่ง ท้าทายด้วยการทดสอบอัตรา การขายผลิตภัณฑ์ใหม่ให้กับลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย เทียบกับกลุ่มลูกค้าตัวอย่างนอกกลุ่ม ปรากฏว่าผลลัพธ์ของอัตราความสำเร็จในการขายผลิตภัณฑ์มิได้มีความแตกต่างอย่างเป็นสาระสำคัญ ก่อให้เกิดการสูญเสียโอกาสหากเชื่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างงมงาย

การโยงจุดต่างๆ เข้าด้วยกัน จะทำให้เห็นภาพที่จะสร้างโมเดลทางธุรกิจได้ คือ แก่นของการนำเอา Big Data มาใช้งาน จนทำให้ท่านเห็นภาพที่คนอื่นมองไม่เห็น แต่ที่ขาดไม่ได้ คือ อย่าหยุดที่จะตั้งคำถามเพื่อพัฒนาต่อเนื่องอย่างไม่หยุดยั้ง