ขอคืนพื้นที่

โดย...นคร มุธุศรี นายกก่อตั้ง สมาคมบริหารทรัพย์สิน แห่งประเทศไทย

หัวข้อที่โจษขานในสถานที่ทำงานและบนโต๊ะกาแฟอย่างอึงมี่ช่วงเทศกาลสงกรานต์คงไม่มีเรื่องใดโด่งดังเท่า “ห้ามนั่งท้ายรถกระบะ” แต่ด้วยเสียงคัดค้านอย่างกว้างขวางถึงความเดือดร้อนของชาวบ้านชาวช่อง ท่านนายกรัฐมนตรีจึงเข้าเกียร์ถอยออกมาขอโทษขอโพยต่อสาธารณชนพร้อมประกาศผ่อนปรนให้นั่งรถกระบะได้ แต่ต้องมีจำนวนไม่เกิน 6 คน

ว่าถึงเรื่องห้ามนั่งท้ายรถกระบะ นคร มุธุศรี ประหวัดนึกถึงกรณีกรมป่าไม้ขอคืนพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมทั่วประเทศไทย ซึ่งจะว่าไปมันก็ครือๆ กัน เหตุเพราะมีการปล่อยปละละเลยมานานหลายสิบทศวรรษจนกลายเป็นวิถีชีวิตปกติของผู้คน และ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะ คสช. ก็ใส่เกียร์ถอยมาแล้วครั้ง โดยออกคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติฉบับที่ 66/2557 เมื่อวันที่ 17 มิ.ย. 2557

การขอคืนพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมจึงควรจะต้องหาแนวทางผ่อนปรนให้ประชาชนปฏิบัติได้ ผมขอชี้แนะแทนสัก 3-4 ทาง

แนวทางแรก “ให้ประชาชนทำมาหากินและพักอาศัยเหมือนเดิมต่อไป โดยบังคับให้ปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ 70% เป็นอย่างน้อย” ระยะเวลาผ่านไปสัก 4-5 ปี ป่าเขียวขจีก็คงกลับมา

แนวทางสอง “ให้ประชาชนที่ปลูกบ้านปลูกช่องพักอาศัยต่อไป แต่ต้องทำสัญญาเช่ากับกรมป่าไม้ในระยะยาว 10-20 ปี ในพื้นที่รายละไม่เกิน 5 ไร่ โดยกำหนดข้อตกลง 2-3 ประการสำคัญ อาทิ ไม่รุกล้ำพื้นที่เพิ่ม ไม่เปิดเป็นรีสอร์ท และต้องปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ไม่น้อยกว่า 70% ของพื้นที่”

แนวทางเลือกที่สาม “มอบหมายพื้นที่ป่าให้ประชาชนบริหารจัดการกันเองในรูปแบบ ‘ป่าชุมชน’ โดยจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลคล้ายๆ หมู่บ้านจัดสรรที่มีคณะกรรมการดำเนินงานเบ็ดเสร็จเด็ดขาด รวมทั้งกำกับดูแลมิให้บุคคลใดเข้าไปบุกรุกพื้นที่เพิ่มเติม อีกทั้งเป็นผู้ควบคุมดูแลบำรุงรักษาต้นหมากรากไม้ให้คงอยู่และเจริญเติบโต จนกลับมาเป็นป่าเขียวชอุ่มเหมือนในอดีต”

แนวทางเลือกที่สี่ “ยึดพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมพร้อมขับไล่ไสส่งประชาชนที่อยู่อาศัยออกไปทั้งหมด” ทำได้สำเร็จตามเป้าหมายทุกพื้นที่เรียบร้อยเมื่อไหร่ จัดตั้งงบประมาณมอบหมายให้กรมป่าไม้ทำการปลูกป่าอย่างเช่นที่เคยทำมา

วิธีสุดท้าย เจ้าหน้าที่คงชอบเพราะสามารถหาเศษหาเลย ตั้งแต่ซื้อพันธุ์ไม้ว่าจ้างผู้รับเหมาทำการปลูก รวมทั้งการดูแลรักษา แต่บอกเสียก่อนนะว่าแนวทางนี้ไม่เคยบรรลุผลให้ได้พื้นที่ป่าคืนกลับมาสักที เหตุเพราะปลูกเสร็จวันไหนรุ่งขึ้นเช้าชาวบ้านชาวช่อง (ก็คนเดียวกันรับจ้างปลูกนั่นแหละ) ทำการถอนทิ้งหมดเกลี้ยง

จ้างปลูกใหม่อีกกี่ทีกี่หน พื้นผิวดินที่ขอคืนก็ยังมีสภาพแห้งโกร๋นเหมือนเดิม ไม่มีวันได้ป่ากลับคืนมาครับ...บอกกล่าวเพียงแค่นี้ท่านนายกรัฐมนตรีคงเลือกได้ทันทีว่าจะตกลงใจเลือกแนวทางตามข้อไหน...!!!