‘ออยล์ฟันด์’ ยังติดหล่ม

โดย...พูลศรี เจริญ

กองทุนรวมน้ำมันหรือที่เรียกกันติดปากว่า “ออยล์ฟันด์” ได้รับผลกระทบอย่างหนัก ผลตอบแทนติดลบจากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกที่ปรับตัวลงอย่างรวดเร็วตั้งแต่ช่วงปลายปี 2557 และเป็นขาลงต่อเนื่อง 2 ปี โดยลดลงมากถึง 60% เมื่อเทียบกับราคาที่เคยพุ่งขึ้นสูงสุดถึง 110 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ลงมาอยู่ที่ระดับ 32-33 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล ช่วงต้นปี 2559

อย่างไรก็ดี ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว หลังเดือน พ.ย.2559 มีความเคลื่อนไหวของผู้ผลิตน้ำมันเพื่อแก้ปัญหาน้ำมันล้นตลาด ทั้งกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลก (โอเปก) ตกลงกันว่าจะลดกำลังการผลิตลง1.2 ล้านบาร์เรล/วัน นอกจากนี้ประเทศผู้ผลิตน้ำมันนอกกลุ่มโอเปกกำหนดจะลดการผลิตของกลุ่มลงราว 5 แสนบาร์เรล/วันประกอบกับซาอุดิอาระเบียประเทศที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดและเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดในโอเปก จะลดกำลังการผลิตลงด้วย

ด้านกองทุนรวมน้ำมันในไทยภาพรวมผลตอบแทนกระเตื้องขึ้นตามราคาน้ำมันดิบที่ปรับขึ้น โดยตัวอย่างจาก 9  กองทุนที่นำมาเปรียบเทียบซึ่งเป็นข้อมูลจากบริษัท มอร์นิ่งสตาร์ รีเสิร์ช (ประเทศไทย) พบว่าผลตอบแทนย้อนหลัง 1 ปี พลิกเป็นบวกทุกกองตั้งแต่ 8.15-14.38%

ผลตอบแทนย้อนหลัง 3 ปี และ 5 ปีก็พบว่าทุกกองยังให้ผลตอบแทนติดลบ โดย 3 ปีให้ผลตอบแทนติดลบตั้งแต่ 30.54-32.50% ส่วนผลตอบแทนย้อนหลัง 5 ปี ติดลบตั้งแต่ 19.73-21.28% (ดูตารางประกอบ)

ตัวอย่างพอร์ตและนโยบายการลงทุนของกองทุนรวมน้ำมัน เช่น กรณีของกองทุนเปิดเค ออยล์ เป็นกองทุนภายใต้การบริหารของบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) กสิกรไทย ณ วันที่ 11 เม.ย. 2560 มีมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (เอ็นเอวี) จำนวน 3,425.11 ล้านบาท

กองทุนดังกล่าวมีนโยบายเน้นลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนหลักชื่อ PowerShares DB Oil Fund ไม่น้อยกว่า 80% ของเอ็นเอวี ซึ่งเป็นกองทุนรวมอีทีเอฟที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก มีนโยบายลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส (WTI) เพื่อให้ได้ผลตอบแทนใกล้เคียงกับผลตอบแทนของดัชนี Deutsche Bank Liquid Commodity Index-OptimumYield Crude Oil Excess Return ซึ่งเป็นดัชนีที่มุ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส กองทุนดังกล่าวบริหารจัดการโดย Invesco PowerShares Capital
Management LLC

กองทุนเปิด ทิสโก้ ออยล์ ฟันด์ เป็นกองทุนภายใต้การบริหารของ บลจ.ทิสโก้ ณ วันที่ 12 เม.ย. 2560 มีเอ็นเอวี 114.82 ล้านบาท ลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุน PowerShares DB Oil Fund ซึ่งเป็นกองทุนเดียวกับกองทุนเปิดเค ออยล์ 

ในหนังสือชี้ชวนกองทุนเปิด ทิสโก้ ออยล์ฟันด์ ระบุ 3 ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญดังนี้ ปัจจัยแรกความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมัน คือ โอกาสที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกมีการเปลี่ยนแปลงอันเนื่องมาจากได้รับผลกระทบจากปัจจัยทางเศรษฐกิจต่างๆ

ปัจจัยที่สอง ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน โดยปกติกองทุนมีการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนประมาณ 90% ของมูลค่าทรัพย์สินที่ลงทุนในต่างประเทศ ดังนั้นผู้ลงทุนอาจจะขาดทุนหรือได้รับกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน หรือได้รับเงินคืนต่ำกว่าเงินลงทุนเริ่มแรกได้

ปัจจัยที่สาม คือ ความเสี่ยงทางด้านเสถียรภาพทางการเมือง เศรษฐกิจ ตลาดเงิน และตลาดทุนของประเทศที่กองทุนไปลงทุน

กองทุนเปิด ทิสโก้ ยูเอส ออยล์ จดทะเบียนจัดตั้งเมื่อวันที่ 23 ก.ค. 2558 ณ วันที่ 12 เม.ย. 2560 มีเอ็นเอวี 199.74 ล้านบาท ระดับความเสี่ยงของกองทุน 8 หมายถึงเสี่ยงสูงมาก ซึ่งกองทุนน้ำมันทุกกองในบ้านเราจะถูกจัดเรตที่ระดับความเสี่ยงเดียวกัน

บลจ.ทิสโก้ ในฐานะผู้ออกกองทุน ระบุคำเตือนในหนังสือชี้ชวนว่า เนื่องจากกอทุนดังกล่าว มีการลงทุนในกองทุน United States Oil Fund ซึ่งมีนโยบายการลงทุนในสัญญาฟิวเจอร์สที่อ้างอิงกับน้ำมันดิบคุณภาพดี (WTI Light Sweet Crude Oil) ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ไนเมกซ์ ทำให้กองทุนมีความเสี่ยงและมีความผันผวนมากกว่ากองทุนรวมอื่นผู้ลงทุนอาจได้รับผลขาดทุนบางส่วน หรือทั้งหมดจากการลงทุนในกองทุนหลักนี้ได้ ดังนั้นกองทุนนี้จึงเหมาะสมกับผู้ลงทุนที่ต้องการผลตอบแทนและรับความเสี่ยงได้สูงกว่าผู้ลงทุนทั่วไป

กองทุนเปิดทหารไทยออยล์ฟันด์ เอ็นเอวีณ วันที่ 11 เม.ย. 2560 อยู่ที่ 1,031.68 ล้านบาท ใช้นโยบายในการบริหารเชิงรับ โดยกองทุนจะเน้นลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุน PowerShares DB Oil Fund ไม่น้อยกว่า 80% ของเอ็นเอวี ซึ่งเป็นกองทุนรวมอีทีเอฟที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก ที่มีนโยบายลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส เพื่อให้ได้ผลตอบแทนใกล้เคียงกับผลตอบแทนของดัชนี DBIQ Optimum Yield Crude Oil Index Excess Return ซึ่งเป็นดัชนีที่มุ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส กองทุนดังกล่าวบริหารจัดการโดย Invesco PowerShares Capital Management LLC

กองทุนเปิดทหารไทยออยล์ฟันด์ จะไม่เข้าลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนในทรัพย์สินที่กองทุนลงทุนในต่างประเทศ แต่อาจจะลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนในส่วนของเงินที่นำเข้าและส่งออกสุทธิในแต่ละวันจากประเทศไทย นับจากวันที่กองทุนทำรายการซื้อขายหลักทรัพย์ จนถึงวันที่ต้องจ่ายหรือรับชำระเงินโดยเป็นไปตามดุลยพินิจของผู้จัดการกองทุน

กองทุนเปิดไทยพาณิชย์ออยล์ มีนโยบายเน้นลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนรวมต่างประเทศเพียงกองทุนเดียว (ฟีดเดอร์ ฟันด์)โดยลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุน PowerShares DB Oil Fund ซึ่งเป็นกองทุนที่บริหารจัดการโดย DB CommodityServices, LLC กองทุนดังกล่าวเป็นกองทุนรวมอีทีเอฟที่จดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก มีนโยบายลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส เพื่อให้ได้ผลตอบแทนใกล้เคียงกับผลตอบแทนของดัชนี DBIQ Optimum Yield Crude Oil Index Excess Return ซึ่งเป็นดัชนีที่มุ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส

กองทุนจะลงทุนหรือมีไว้ในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนของหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินในสกุลเงินต่างประเทศที่กองทุนถืออยู่เทียบกับสกุลเงินบาท ณ ขณะใดขณะหนึ่ง ไม่น้อยกว่า 90% ของมูลค่าทรัพย์สินที่ลงทุนในต่างประเทศ