กองทัพมด

โดย...กริช อึ๊งวิฑูรสถิตย์

การค้าขายชายแดนในยุคแรกๆ นั้น ด่านถาวรระหว่างไทย-กัมพูชายังมีไม่มาก ถ้าผมจำไม่ผิดจะมีเพียงด่านอรัญประเทศกับด่านคลองใหญ่เท่านั้น นอกนั้นจะเป็นด่านชั่วคราวทั้งหมด โดยเฉพาะด่านชั่วคราวบ้านผักกาดกับด่านชั่วคราวตาพระยายังวุ่นวายอยู่กับการสู้รบมาก การทำการค้าจึงไม่สะดวกเลย เรียกว่าต้องคอยหลบกระสุนก็ว่าได้ ด่านทางด้านตาพระยาจะเป็นการรบกันระหว่างทหารเขมรแดงกับทหารรัฐบาลกัมพูชา บางครั้งก็มีการผลักดันจากทหารไทยบ้างเป็นครั้งคราว ก็จะมีการยิงกันแบบตอดๆ กะปริบกะปรอย เล็กๆ น้อยๆ

ส่วนด่านบ้านผักกาดนั้น จะไม่เล็กๆ น้อยๆ แล้วละครับ เพราะเขตจังหวัดไพลินเป็นที่ตั้งของขุมกำลังเขมรแดงเลยครับ ด่านนี้จึงซัดกันเป็นเรื่องเป็นราวครับ ดังนั้นที่ไหนที่หนักมากๆ ไม่จำเป็นก็เลี่ยงๆ ไม่ไป ที่ไหนที่สงบๆ ผมเข้าหมดครับ เคยไปถึงไกลสุดที่ จังหวัดอุดรเมียนเจย อยู่ติดกับเวียดนามและลาวครับ ท่านอาจจะคิดว่า ผมเข้าไปยุ่งอะไรถึงที่นั่น ขายของก็ขายไป ให้ลูกค้าเอาเข้าไปเองก็ได้ แต่ทำการค้า ต้องให้รู้จริงๆ ว่าผู้บริโภคคือใคร ใครซื้อสินค้าเรา แล้วกลุ่มเป้าหมายจริงๆ คือใคร เขาต้องการอะไรจากเรา สินค้าเราถูกใจเขาไหม หรือต้องปรับปรุงอะไร เช่น คุณภาพสินค้า รสชาติ ขนาด ราคา เป็นต้น ดังนั้นจึงต้องไปเพื่อสำรวจเส้นทางสินค้าว่าของเราเข้าไปถึงอีกสองประเทศนี้หรือไม่ครับ

แต่ละจุดการขนถ่ายสินค้าเราก็แตกต่างกันมากครับ ในอดีตยุคนั้น ถนนหนทางไม่สะดวกเหมือนปัจจุบัน ตัวอย่างเช่นถนนจากปอยเปตถึงเมืองศรีโสภณ จังหวัดบันเตียเมียนเจย แค่ 56 กม.ใช้เวลาเดินทางสามถึงสี่ชั่วโมงครับ ยิ่งฤดูฝนยิ่งสนุกครับ เพราะถนนจะเป็นถนนดินแดง ทั้งหลุมทั้งเละ เป็นบ่อๆ เลยครับ

ยุคนั้นต่อมาทางการไทยได้ส่งทหารช่างเข้าทำการซ่อมแซมให้ ช่วงซ่อมแซมก็ปูถนนด้วยหินลูกรังให้ ยังไม่ทันได้ลาดยางก็ฝนมา เละอีก รถบรรทุกใหญ่ๆ หรือหกล้อวิ่งไม่ได้ครับ ต้องใช้รถจักรยานยนต์พ่วงรถเข็นน้ำแบบอีสานบ้านเกิดผมวิ่งขนส่งสินค้ากันสนุกสนานไปเลยครับ แต่อย่าคิดว่าจะขนได้เหรอ แล้วจำนวนบรรทุกก็ไม่พอกินซิ คิดผิดครับ ชาวเขมรเขาชำนาญมาก เขาลากทีไม่น้อยกว่ารถปิกอัพคันหนึ่งเลยครับ ใส่กันเต็มๆ หนักๆ เลย บางครั้งเห็นแล้วทั้งสงสารทั้งตลกครับ เพราะเขาต้องนั่งขับกันสองสามคน เพื่อถ่วงน้ำหนักรถจักรยานยนต์ที่อยู่คันหน้ารถลากไว้ ไม่เช่นนั้นเวลาตกหลุมหรือสะดุดอะไรเล็กน้อย คันหลังกระดก คันหน้าก็จะถูกยกลอยขึ้นบนฟ้าเลย ต้องเรียกพรรคพวกมาช่วยกันกดรถให้ลงมา ซึ่งก็เห็นกันอยู่บ่อยๆ ครับ เป็นสีสันดี ปัจจุบันนี้สบายขึ้นเยอะแล้วครับ ถนนดีมากแล้ว รถสิบล้อก็วิ่งส่งของได้แล้ว คิดว่าคงจะไม่มีแล้วกระมั้ง เรื่องนี้ต้องถามเฮียสมภพแห่งบริษัท อาท เคมิคัล ดูครับ

ทางด้านด่านที่ติดกับประเทศเวียดนามที่นิยมเข้ามาซื้อสินค้าไทยไปขายนั้น ก็จะมีด่านสวายเรียง ซึ่งติดกับประเทศเวียดนามด้านจังหวัดเตนินห์ ด่านนี้คึกคักมากครับ ผมมีเพื่อนสนิทซึ่งต่อมาก็ได้กลายมาเป็นหุ้นส่วนสำคัญในชีวิตหนึ่งคน ซึ่งตอนต่อๆ ไปจะเล่าให้ฟังนะครับ คุณพ่อเพื่อนรักผมได้ไปสร้างสะพานข้ามแดนให้กับประเทศนี้ ผมจึงต้องไปดูให้เห็นกับตาครับ ว่าทำไมบะหมี่สำเร็จรูปมาม่าจึงเป็นที่ขายดิบขายดีกันจัง เพราะตอนผมเริ่มขายมาม่าเข้าไปใหม่ๆ ตัวเลขมาม่าทั่วชายแดนไทย-กัมพูชามีเพียงเดือนละ 7,000-8,000 หีบ แต่พอผมเข้าไปทำได้ไม่ถึงปี ตัวเลขกระโดดเป็น 3 หมื่นกว่าหีบ

ข้อมูลนี้ผมทราบมาจากพนักงานของบริษัทเองครับ ไม่มั่วแน่นอน จึงได้เข้าไปสำรวจพบว่าส่วนหนึ่งใช้บริโภคในประเทศกัมพูชา ส่วนหนึ่งส่งออกต่อไปยังเวียดนามครับ ผมจึงต้องไปดูว่าเขาขนกันไปอย่างไร จึงเดินทางไปดูกันครับ เวลาเดินทางก็ยากลำบากมากครับ ถนนเล็กมากๆ เวลารถจะสวนกัน ต้องค่อยๆ ชะลอให้ผ่านกันได้พอดีๆ ใช้เวลาเดินทางหกเจ็ดชั่วโมง ทั้งๆ ที่ระยะทางไม่ได้ไกลมากเลยครับ พอไปถึงกลางวันเงียบมาก ไม่เห็นมีอะไรเลย รู้สึกผิดหวังมาก จึงถามคนแถวนั้น เขาบอกให้มาดูตอนเย็นๆ เราจึงหาที่พัก โรงแรมเล็กๆ เป็นบ้านคนมากกว่า พอตกเย็นก็ไปหาข้าวทานกัน สักทุ่มเศษๆ คราวนี้แหละครับสนุกมาก ผู้คนที่เราไม่เห็นตอนกลางวัน ไม่รู้มาจากไหนครับเป็นพันๆ คน ต่างช่วยกันแบกของขึ้นหลัง บ้างก็ลากของกัน บ้างก็ใส่บนหัว เรียกว่าสนุกสนาน เจ้าหน้าที่เรียกจับกัน คนขนก็หนีกันไป เฮฮากันไป เรียกเสียงดังตลอดเวลา ผมคิดในใจว่า นี่เองที่เขาเรียกว่า “กองทัพมด”