ส่องนักช็อปมะกัน สัญญาณค้าปลีกไทยปรับตัว

โดย...วันเพ็ญ พุทธานนท์

ถือเป็นการส่งสัญญาณว่า ค้าปลีกไทยต้องปรับตัวเร่งด่วนเมื่อพฤติกรรมนักช็อปเปลี่ยนแปลงไป โดย เอ็นไวโรเซล (ไทยแลนด์) ได้เปิดผลวิจัย รีเทล เทรนด์ 2017 ในธุรกิจค้าปลีกในสหรัฐอเมริกา พบว่า จะมีร้านค้าปลีกปิดตัวจำนวนมาก อาทิ Macy's ประกาศปิด 100 สาขา เซียร์แอนด์เคมาร์ท ปิด 150 สาขา เจซี เพนนีจะปิดสาขาเพิ่มจากที่มี 1,000 สาขา ซีวีเอสประกาศปิด 70 สาขา จน ถึงการเตรียมปิดตัวของห้างแอโร โพสเทล ขนาด 1.9 หมื่นตารางฟุต ในปีนี้

ปัจจุบัน นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ถือเป็นเมืองที่มีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่ 20 ของโลก มีพนักงานกว่า 9 แสนคน ทำงานในธุรกิจค้าปลีกกว่า 7.7 หมื่นแห่ง และเป็นเมืองท่องเที่ยวยอดนิยมของนักท่องเที่ยวกว่า 60 ล้านคน/ปี

สำหรับเมืองที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เช่นนี้ ธุรกิจค้าปลีกยังส่งสัญญาณลบ เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภค 3 ลักษณะ ได้แก่ 1.พฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีความต้องการแบบไร้ขีดจำกัด คือ ไม่ได้ต้องการสินค้าที่อยู่บนชั้นวางเท่านั้น แต่อาจต้องการสินค้าที่ไม่มีในประเทศ เช่น อยากได้นมที่ผลิตในออสเตรเลีย แต่ที่ร้านค้ากลับไม่มี ทำให้ไม่สามารถตอบโจทย์ความต้องการได้

2.พฤติกรรมด้านนิสัยการเลือกซื้อที่เปลี่ยนไป เช่น แทนที่จะเลือกซื้อเสื้อผ้าที่แขวนไว้ตามร้านค้า แต่กลับเลือกซื้อด้วยวิธีการ 'คลิก' ซึ่งสามารถหาชุดที่แมตช์เข้ากัน ทั้งเสื้อผ้า กระเป๋า และรองเท้าจากหลายๆ แหล่งได้ในเวลาเดียวกัน และ 3.พฤติกรรมด้านเวลาที่ไม่ได้ช็อปปิ้งในเวลาที่เลิกงานหรือห้างเปิดอีกต่อไป โดยผลการวิจัย พบว่า 43% ของชาวอเมริกันช็อปปิ้งจากเตียงนอน และ 23% จากโต๊ะทำงาน

ดังนั้น จึงสามารถพูดได้ว่าเรื่องของสถานที่หรือโลเกชั่น อาจจะ ไม่ได้เป็นจุดแข็งของร้านค้าปลีกอีก ต่อไป แต่ราคากลับเป็นเรื่องสำคัญแทน

สรินพร จิวานันต์ กรรมการ ผู้จัดการบริษัท เอ็นไวโรเซล (ไทยแลนด์) กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ทำให้ธุรกิจค้าปลีกรูปแบบเดิมที่เป็นร้านค้าต้องปรับตัวเข้าสู่แพลตฟอร์มในรูปแบบออมนิแชนแนล นั่นคือ ไม่ได้ยึดว่าจะขายอย่างไร ขายที่ไหน แต่ยึดว่าผู้บริโภคจะซื้อตอนไหน ซื้อที่ไหน ซื้อด้วยวิธีการใดก็ได้ ขอให้เกิดการซื้อ และต้องเข้าหาลูกค้าแทนการให้ลูกค้าเข้าหา เช่น ยูนิโคล่ เปิดคอนเทนเนอร์สโตร์ แต่ก็ยังไม่ใช่ แอร์ สเปซ แพลตฟอร์มเต็มรูปแบบ

ทั้งนี้ แอร์ สเปซ คือ การเป็นคนกลางในการให้บริการที่ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคทุกรูปแบบ โดยไม่มีข้อจำกัด ซึ่งตัวอย่างที่เห็นชัดเจนคือ อเมซอน ที่กำลังขยับเข้าสู่แพลตฟอร์มแอร์ สเปซ ด้วยสินค้าและบริการที่หลากหลาย สะดวกรวดเร็ว

ดังนั้น ค้าปลีกยุคนี้ต้องปรับ จากเชลฟ์ สเปซ หรือการจัดวางสินค้าในร้าน เป็น แอร์ สเปซ คือ การอยู่กับลูกค้าทุกที่ทุกเวลา และขายสินค้าที่ถูกกว่าบนโลกออนไลน์ ขณะที่ ธุรกิจค้าปลีกไทยนับจากนี้ต้องขยับเข้าสู่ออมนิแชนแนลได้แล้ว ก่อนจะตกขบวน