เวียดนาม ซิลิคอลวัลเลย์อาเซียน (1)

โดย...การดี เลียวไพโรจน์ | กรรมการผู้จัดการ  C asean | [email protected]

จากความก้าวหน้าอุตสาหกรรม สร้างความมั่งคั่งจากการผลิตหนักในยุค 90 ที่หลายๆ ประเทศตั้งเป้าจะเป็นฐานการผลิตอย่างเมืองดีทรอยต์ มลรัฐมิชิแกน ซึ่งไทยเองก็ประกาศเคลมว่าเป็น ดีทรอยต์ ออฟ เอเชีย (Detroit of Asia) มาสู่ยุคอุตสาหกรรม 4.0 ที่ความมั่งคั่งเกิดมาจากการสร้างนวัตกรรมและเทคโนโลยีขั้นสูงที่พลิกวิถีชีวิตผู้คนโดยสิ้นเชิง

ทุกคนต่างจับตามองความเคลื่อนไหวของเมืองที่เป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีนวัตกรรมของโลกอย่างซิลิคอล วัลเลย์

จากในยุค 90 ที่มูลค่าการค้าในอุตสาหกรรมหลักในดีทรอยต์มีมูลค่าราว 3.6 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ มีการจ้างงานกว่า 1.2 ล้านคน มาสู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยียุคใหม่ ศูนย์กลางนวัตกรรมของโลกอย่างซิลิคอล วัลเลย์ที่มีการจ้างงานเพียงหลักแสน แต่มูลค่าที่สร้างมีกว่าล้านล้านเหรียญสหรัฐ

ไม่น่าแปลกใจเลยที่ ซิลิคอล วัลเลย์ กลายเป็นเมืองต้นแบบที่หลายประเทศพยายามแกะรอยความสำเร็จ ถอดแบบวิถีชีวิต สร้างสภาพแวดล้อมเพื่อดึงดูดผู้เล่นหลักและอ้างชื่อเทียบเคียงในประเทศของตน

นอกจากระดับเมืองหรือประเทศ มีการอ้างชื่อซิลิคอล วัลเลย์เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับบุคคลอย่างไร้เหตุผล เช่น ถ้าบอกว่าเคยทำงานในซิลิคอล วัลเลย์ถือว่าเก่ง แม้ว่าไม่มีใครรู้เลยว่าทำหน้าที่หรืออาชีพอะไรกันแน่

ในอาเซียนเองก็มีความพยายามสร้างแบรนด์ให้กับเมืองเพื่อการเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี เมืองไซเบอร์จายา ในประเทศมาเลเซีย ที่เปิดตัวเป็นทางการตั้งแต่ปี 2540 ฝันอยากสร้างให้เป็น
ซิลิคอล วัลเลย์ของเอเชีย มีธุรกิจเริ่มต้นอย่างบิซิเนส โปรเซส เอาต์ซอร์สซิง (Business Process Outsourcing-BPO) เป็นแกนหลัก และมีการลงทุนของบริษัทเทคโนโลยีเข้ามาบ้าง มีการจัดตั้งหน่วยงานราชการที่สนับสนุนผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยี (Technopreneur) มาตั้งประจำอยู่

และไม่กี่ปีที่ผ่านมามีหน่วยงานรัฐอย่างมาเลเซีย โกลบอล อินโนเวชั่น แอนด์ ครีเอทิวิตี้ เซ็นเตอร์ (Malaysia Global Innovation and Creativity Centre-MaGIC) ซึ่งแม้ไซเบอร์จายาจะไม่เป็นไปตามคาดหวัง แต่อย่างน้อยก็เป็นแหล่งรวมสตาร์ทอัพหน้าใหม่ ด้วยปัจจัยด้านการสนับสนุนของรัฐบาลเป็นสำคัญ

เวียดนาม เป็นอีกประเทศหนึ่งที่ตั้งใจสร้างภาพลักษณ์ของประเทศให้เป็น “ซิลิคอล วัลเลย์ของอาเซียน” เมื่อ 4 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลเวียดนาม โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประกาศแนวคิดริเริ่ม เวียดนาม ซิลิคอน วัลเลย์ (วีเอสวี) โปรเจกต์ (Viet Nam Silicon Valley (VSV) Project) ในกรุงฮานอย เพื่อส่งเสริมการเติบโตของสตาร์ทอัพ 

แม้ว่าชื่อโครงการจะถูกวิพากษ์วิจารณ์ จากคนเวียดนามด้วยกันเองว่าเป็นการก๊อบปี้ แอนด์ ดีเวลลอปเมนต์ (Copy and Development) บ้างก็ว่าเป็นวิสัยทัศน์ที่ไม่ได้คำนึงผลระยะยาวของโครงการเท่าใดนัก แต่ชื่อโครงการนี้ก็มีที่มาจากสูตรแนวคิดที่ต้องการดึงจุดแข็งของสองประเทศ

โดยผสมผสานกันระหว่างบุคลิกคุณลักษณะของชาวเวียดนามที่มีความอดทนและมีหัวคิดการค้าหรือที่เราเรียกว่ามีจิตวิญญาณการเป็นผู้ประกอบการสูง กับแนวคิดและโมเดลการสร้างนวัตกรรมที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลกของสหรัฐอเมริกา

ฉบับหน้าติดตามกันต่อถึงปัจจัยสำคัญที่คนดังในวงการเทคโนโลยีของโลก ได้ขนานนามนี้ให้กับเวียดนาม