ลิขสิทธิ์สินค้า

โดย...DJ [email protected]

อีกหนึ่งเรื่องสำคัญต่อการเป็นผู้ประกอบการ เจ้าของกิจการมือใหม่ รวมถึงมือเก๋าในตลาดสินค้า/บริการ ที่กำลังพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ของตัวเองสู่ตลาด โดยเฉพาะกลุ่มนักออกแบบ (ดีไซเนอร์) ต่อเรื่องการถือครองลิขสิทธิ์ในผลงานชิ้นนั้นๆ ว่าจะตกเป็นของผู้ใด โดยศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (ทีซีดีซี) นำเสนอบทความน่าสนใจในเรื่องดังกล่าวไว้ ที่กำลังเป็นกระแสในเวลานี้ 

โดย TCDCCONNECT จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการว่าด้วยการทำสัญญาที่เกี่ยวข้องสำหรับฟรีแลนซ์ พร้อมเวิร์กช็อปต่อเนื่องในหัวข้อ “กฎหมายพื้นฐานเกี่ยวกับงานออกแบบ” พร้อมวิทยากรผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายธุรกิจมาให้คำอธิบาย กฎหมายที่นักออกแบบควรรู้ กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา คุ้มครองสิทธิงานออกแบบ งานที่เกิดจากการประดิษฐ์คิดค้น ที่มีความคุ้มครองทางกฎหมายนั้นแบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ เครื่องหมายการค้า ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร

ความหมายของทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) คือ ผลงานอันเกิดจากความคิด ความชำนาญ การสร้างสรรค์ของมนุษย์ โดยไม่คำนึงถึงชนิดของการแสดงออกมา จะเป็นในรูปแบบสิ่งที่จับต้องได้หรือจับต้องไม่ได้ เช่น สินค้า บริการ แนวคิดในการดำเนินธุรกิจ หรือกระบวนการผลิต ฯลฯ

1.เครื่องหมายการค้า (Trademark) หมายถึง คำ ชื่อ ข้อความ รูป ตัวเลข กลุ่มสี รูปร่างของวัตถุที่บ่งบอกความแตกต่างระหว่างสินค้าหรือบริการแบรนด์ต่างๆ ได้ เห็นแล้วรู้ทันที โดยที่ต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า ห้ามซ้ำกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนแล้ว และห้ามคล้ายกับเครื่องหมายที่มีชื่อเสียง เช่น รูปแอปเปิ้ลถูกกัดของแบรนด์ apple

เครื่องหมายการค้านี้มีการให้ความคุ้มครองทันทีตั้งแต่วันที่ยื่นจดทะเบียน แม้ว่ากระบวนการจดและตรวจสอบจะยาวนานเป็นปี แต่ถ้ามีปัญหาก็สามารถย้อนหลังไปถึงวันที่จดทะเบียน โดยมีอายุการคุ้มครอง 10 ปี และสามารถต่ออายุได้อีกคราวละ 10 ปี

2. ลิขสิทธิ์ (Copy Right) คุ้มครองการแสดงออกของความคิด แต่ไม่คุ้มครองความคิดที่ยังไม่เผยแพร่ออกมา กฎหมายนี้ให้ความคุ้มครองทันทีโดยไม่ต้องจดทะเบียน ไม่ต้องมีความใหม่ มุ่งคุ้มครองเจ้าของลิขสิทธิ์เพื่อไม่ให้ถูกลอกเลียนหรือทำซ้ำ ซึ่งได้รับความคุ้มครองตลอดชีวิตของผู้สร้างสรรค์ และต่อเนื่องเป็นเวลาอีก 50 ปี ฉะนั้นเมื่อผู้สร้างสรรค์เสียชีวิตผ่านไปแล้ว 50 ปี งานนั้นจะถือเป็นสาธารณะ ยกเว้นบางประเภท เช่น ภาพถ่าย โสตทัศนวัสดุ และภาพยนตร์ จะคุ้มครอง 50 ปีนับแต่วันโฆษณา ส่วนศิลปะประยุกต์ จะคุ้มครอง 25 ปีนับแต่วันโฆษณาหรือเผยแพร่

งาน 9 ประเภทซึ่งมีลิขสิทธิ์ ได้แก่ วรรณกรรม ภาพยนตร์ นาฏกรรม ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ สิ่งบันทึกเสียง งานแพร่เสียงแพร่ภาพ งานศิลปกรรม และงานอื่นในแผนกวรรณคดี/วิทยาศาสตร์/ศิลปะ (รวมโปรแกรมคอมพิวเตอร์)

3.สิทธิบัตร (Patent) แบ่งความคุ้มครองออกเป็น 3 ประเภท คือ สิทธิบัตรทางการประดิษฐ์ เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ มีขั้นตอนชัดเจน สามารถประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมได้ และมีอายุคุ้มครอง 20 ปี  สิทธิบัตรทางการออกแบบ เป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ สามารถใช้เป็นแบบของผลิตภัณฑ์ทางหัตถกรรมและอุตสาหกรรมได้ โดยมีอายุคุ้มครอง 10 ปี อนุสิทธิบัตร เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ สามารถประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมได้ แต่ใช้เทคโนโลยีน้อย และมีอายุคุ้มครอง 6 ปี ขยายได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 ปีเท่านั้น โดยที่ผลิตภัณฑ์ 1 ชนิดมีได้หลายความคุ้มครอง เช่น กาแฟดอยช้างมีทั้งเครื่องหมายการค้า สิทธิบัตรการผลิต ลิขสิทธิ์ และสิทธิบัตรการออกแบบ

หากมีการละเมิดก็ต้องดูว่าละเมิดอะไรบ้าง สำหรับผู้สนใจข้อมูลเพิ่มเติม www.tcdc.or.th