ดั่นเบ้า อาหารสารพัดงานเลี้ยง

โดย...กริช อึ๊งวิฑูรสถิตย์

ประเทศเมียนมามีเนื้อที่ด้านตะวันตกติดกับบังกลาเทศและอินเดีย เลยรับเอาวัฒนธรรมหลากหลายอย่างจากทั้งสองประเทศเข้ามาใช้ที่เห็นได้ชัดมากๆ คือวัฒนธรรมการกิน เช่น หมาก ซึ่งกินกันทุกหย่อมหญ้า ผมเคยเอามาเขียนเล่าให้อ่านกันก่อนหน้านี้แล้ว และอีกอย่างคือ “ดั่นเบ้า” หรือที่เรารู้จักกันดีในไทยคือ ข้าวหมกไก่นั่นเองครับ

ดั่นเบ้า หรือข้าวหมกไก่ ที่นี่จะเหมือนของอินเดียมากกว่าข้าวหมกไก่ของไทย เขาจะมีข้าวสองอย่างอยู่ในหม้อเดียวกัน ข้าวที่นำมาหุง เขาจะนิยมใช้  “บัสมาติ” ข้าวอย่างแรก สีจะออกเหลืองคล้ำๆ เขาจะใส่ลูกกระวาน ใบกระวานแห้ง อบเชย กานพลู และสมุนไพรต่างๆ มากมาย กลิ่นจะหอมเครื่องเทศมากๆ ผสมกับข้าวสีเหลืองๆ เป็นการหุงใส่ผงกะหรี่ บ้างก็ใส่โยเกิร์ต ผสมเข้าด้วย สีจึงออกมาน่าทานมาก กลิ่นผงกะหรี่จะแรงหน่อย เมื่อผสมกันของข้าวทั้งสองชนิด รสชาติจึงอร่อยมากๆ

ส่วนเนื้อสัตว์ที่ใส่เข้าไปหมกด้วยจะเป็นเนื้อไก่ เนื้อแพะ เนื้อวัว แต่ที่เห็นมากที่สุดคือเนื้อไก่ครับ และมักจะมีแกงมาเสริมอีก เช่น เนื้อแพะแกงคล้ายๆ มัสมั่น แต่รสจะไม่มีหวาน ผัดผักที่นิยมเสิร์ฟมาพร้อมกันก็จะมีผัดผักกะหล่ำปลี ผัดดอกกะหล่ำ น้ำจิ้มที่นำมาทานก็จะเป็นน้ำจิ้มเปรี้ยวๆ น้ำซุปที่เมียนมาชอบทานน้ำซุปใบกระเจี๊ยบสดมาต้ม รสชาติจะเปรี้ยวนิดๆ แก้เลี่ยนได้ดีมากเลยครับ สรุปว่าพูดได้คำเดียวว่า “อร่อย”

ดั่นเบ้า หรือข้าวหมกไก่ ยังเป็นอาหารที่ชาวเมียนมานิยมนำมาใช้ในงานเลี้ยงอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นงานแต่งงาน งานบวช งานมงคลต่างๆ หรือแม้แต่งานศพ งานอัปมงคล เขาก็จะเอาดั่นเบ้ามาเลี้ยงกัน ช่วงที่ผมไปอยู่ใหม่ๆ พนักงานของบริษัทผมบอกว่าจะทำบุญเลี้ยงพระ เราก็ถามว่าเมื่อไหร่ เขาบอกวันพรุ่งนี้ ผมถามว่าจะทันเหรอ เขาบอกว่าทัน อาหารเขาบอกว่าเดี๋ยวเรียกจากข้างนอกได้ พอถึงวันปรากฏว่าหม้อข้าวหมกไก่เบ้อเร่อเลยครับ ตักถวายพระเสร็จ พนักงานก็ชุลมุนตักเลยครับ ก็สะดวกดี ส่วนงานแต่งงานก็เหมือนกัน งานเริ่ม พอแขกทยอยมากัน ก็เริ่มตักดั่นเบ้าเสิร์ฟ ใครมาก่อนเสิร์ฟก่อน มาหลังเสิร์ฟหลัง ต่างคนต่างกิน ไม่ต้องมีพิธีการ ไม่ต้องมีโฆษกงาน ไม่ต้องเชิญดื่มอวยพร เจ้าภาพไม่ต้องกล่าวขอบคุณ ง่ายดีครับ

ที่พูดมาทั้งหมดจะเห็นว่าดั่นเบ้า หรือข้าวหมกไก่ มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของชาวเมียนมาจริงๆ ครับ ส่วนถ้าถามผมว่ามีร้านไหนอร่อย พอจะแนะนำได้ไหม มีครับ ร้านที่อยู่หน้าตลาดแมงกะลาเซ ชื่อร้าน “KSS” เป็นร้านที่มีหลายสาขา หรืออีกร้านเก่าแก่มากที่อยู่บนถนน “อะนอระธา”  เดินมาจากโรงแรมแชงกรี-ลา ประมาณ 500 เมตร อยู่ขวามือก็ใช้ได้ครับ ผมเห็นร้านนี้มาเกือบ 30 ปีแล้วครับ เมื่อก่อนถ้าอยากทานก็จะเอาปิ่นโตให้เด็กถือมาใส่กลับบ้านทานครับ