รักจริงหวังแต่ง ต้องวางแผนเผื่อหย่า (3)

โดย...สาธิต บวรสันติสุทธิ์, CFP

เราได้คุยกันไปเกี่ยวกับการบริหารทรัพย์สินกับการบริหารหนี้สินกันแล้ว มาครั้งนี้เรามาคุยเรื่องการวางแผนภาษีของคู่สมรสกันต่อครับ เพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การเสียภาษีเงินได้สามีภริยา กฎหมายที่เกี่ยวข้องคือ มาตรา 57 ฉ แห่งประมวลรัษฎากรครับ

มาตรา 57 ฉ

ในการเก็บภาษีเงินได้จากสามีและภริยานั้น ให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตามมาตรา 56

ในกรณีที่เงินได้พึงประเมินไม่อาจแยกได้อย่างชัดแจ้งว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) สามีและภริยาจะแบ่งเงินได้พึงประเมินเป็นของแต่ละฝ่ายตามส่วนที่ตกลงกันก็ได้ แต่รวมกันต้องไม่น้อยกว่าเงินได้พึงประเมินที่ได้รับ ถ้าตกลงกันไม่ได้ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง

สามีและภริยาจะตกลงยื่นรายการและเสียภาษีรวมกัน โดยให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินของตนเป็นเงินได้ของสามีหรือภริยาอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้ หรือจะแยกยื่นรายการและเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) โดยมิให้ถือเอาเป็นเงินได้ของอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้ แต่ถ้ามีภาษีค้างชำระสามีและภริยาต้องร่วมรับผิดในการเสียภาษีที่ค้างชำระนั้น

เมื่อได้เลือกยื่นรายการตามวรรค 2 และวรรค 3 ในปีภาษีใดแล้ว ให้ถือว่าเป็นวิธีการยื่นรายการสำหรับปีภาษีนั้นตลอดไป เว้นแต่อธิบดีจะอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการดังกล่าว”

ข้อสังเกตจากมาตรา 57 ฉ เฉพาะวรรค 2 แสดงว่ากรมสรรพากรให้ความสำคัญกับความชัดแจ้งของเงินได้ว่าใครเป็นผู้มีเงินได้ คนนั้นมีหน้าที่เสียภาษี ดังนั้น ถ้าสามีมีเงินได้จากเงินเดือน 1 ล้านบาท ภริยามีเงินได้จากค่านายหน้า 1.5 ล้านบาท สามีก็มีหน้าที่ยื่นรายการเงินได้ 1 ล้านบาท ภริยามีหน้าที่ยื่นรายการเงินได้ 1.5 ล้านบาท

อ้าว แล้วรายได้จากสินสมรสที่เราคุยกันไปแล้ว อย่างเช่น สามี ภริยา มีบ้านที่เป็นสินสมรสคือ ได้มาหลังจากแต่งงาน ภริยานำไปให้คนอื่นเช่า ค่าเช่าจะเป็นเงินได้ของใคร สามีภริยาคนละครี่ง หรือของภริยาคนเดียว คำตอบคือ ของภริยาคนเดียว เนื่องจากภริยาเป็นผู้มีเงินได้ กรมสรรพากรจะดูว่าผู้มีเงินได้คือใคร ไม่สนใจแหล่งเงินได้ว่ามาจากไหน ดังนั้น กรณีนี้ภริยามีหน้าที่เสียภาษีครับ

ส่วนความหมายของประโยคที่ว่า ในกรณีที่เงินได้พึงประเมินไม่อาจแยกได้อย่างชัดแจ้งว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) หมายความว่าเงินได้พึงประเมินที่ไม่อาจแยกได้ว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่าย จำนวนเท่าใด ถ้าเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (2) (3) (4) (5) (6) (7) แห่งประมวลรัษฎากร ให้แบ่งเงินได้พึงประเมินเป็นของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง คือ คนละ 50% จะกำหนดเป็นสัดส่วนอื่น เช่น สามี 20% ภริยา 80% ไม่ได้ ตัวอย่างเช่น บัญชีเงินฝากที่เป็นชื่อร่วมสามีภริยา ดอกเบี้ยที่ได้ต้องหารครึ่ง เป็นของสามีครึ่งหนึ่งและของภริยาครึ่งหนึ่ง หรือค่าเช่าที่สัญญาเช่าเป็นชื่อร่วมของสามีภริยา ค่าเช่าที่ได้ต้องหารครึ่ง เป็นของสามีครึ่งหนึ่งและของภริยาครึ่งหนึ่ง ตัวอย่างเช่น สามีและภริยามีเงินได้จากค่าเช่าบ้านร่วมกัน 8 แสนบาท ให้แบ่งเงินได้เป็นของสามี4 แสนบาท และเงินได้ของภริยา 4 แสนบาท

ยกเว้นเฉพาะเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) แห่งประมวลรัษฎากร จะเลือกแบ่งเป็นของแต่ละฝ่ายเท่าไหร่ก็ได้ ตัวอย่างเช่น สามีและภริยามีเงินได้จากการเปิดร้านขายอาหารร่วมกัน 400,000 บาท จะแบ่งเงินได้เป็นของสามีและภริยาฝ่ายละ 50% หรือ จะเป็นของสามี 20% และ เป็นของภริยา 80% ก็ได้ และปีนี้กำหนดสัดส่วนยังไง ปีหน้าจะเปลี่ยนสัดส่วนก็ได้ครับ ไม่จำเป็นต้องเป็นสัดส่วนเดิม

แต่เนื่องจากเงินได้มาตรา 40(8) เป็นเงินได้ที่ต้องยื่นเสียภาษีครึ่งปี(เงินได้พึงประเมิน 4 ประเภท ตามมาตรา 40 (5)(6)(7) หรือ (8) แห่งประมวลรัษฎากร ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี ภ.ง.ด.94) ดังนั้น หากตอนยื่น ภ.ง.ด.94 ยื่นสัดส่วนเงินได้มาตรา 40(8) สามี 20 % ภริยา 80% ตอนยื่น ภ.ง.ด. 90 ปลายปี ก็ต้องยื่นสัดส่วน สามี 20 % ภริยา 80% เปลี่ยนสัดส่วนไม่ได้ เพราะอยู่ในปีภาษีเดียวกัน ถ้าอยากจะเปลี่ยน จะต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรก่อนครับ

ท่านที่สนใจบทความทางการเงินที่ผมได้เขียนเองและได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆสำหรับเผยแพร่ให้ท่านผู้สนใจ ขอเชิญไปกด Like ได้ที่ page ใน face book ชื่อ Sathit CFP เพื่อติดตามข้อมูลข่าวสารต่อไปได้ครับ...ขอบคุณครับ