‘Doi Tung’ แบรนด์แห่งความพอเพียง

โดย...กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยา

จากการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของพสกนิกรชาวไทยต่อการเสด็จสู่สวรรคาลัยของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นำความโศกเศร้าเหลือพรรณนามาสู่จิตใจ แต่การเดินตามรอยพระบาทและน้อมนำเอาศาสตร์แห่งพระราชาของพระองค์ยังคงมีอยู่ในจิตใจชาวไทยทุกๆ คน

ยิ่งถ้าได้มีโอกาสอ่านงานกรณีศึกษาการให้คำปรึกษาการสร้างแบรนด์แก่ “โครงการพัฒนาดอยตุง” ของอาจารย์ศิริกุล เลากัยกุล ประกอบกับที่ตนเองเป็นที่ปรึกษาและผู้วิจัยเรื่องการท่องเที่ยวผู้สูงอายุของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย มีความรู้สึกว่าโครงการหลวงแห่งนี้เป็นที่พึ่งของชาวไทยภูเขาจริงๆ

ทั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยว แหล่งผลิตสินค้าฝีมือชาวไทยภูเขา และแหล่งวัตถุดิบกาแฟชั้นนำภายใต้แบรนด์ “ดอยตุง” ภายใต้การนำของ ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เป็นโครงการพัฒนาชาวเขาใน จ.เชียงราย ที่ช่วยฟื้นฟูชีวิตใหม่ให้กับชาวเขา เปลี่ยนจากไร่ฝิ่นให้กลายเป็นไร่กาแฟและถั่วแมกคาเดเมีย เปลี่ยนวิถีชีวิตที่เคยไร้เกียรติจากการลักลอบปลูกฝิ่นมาเป็นวิถีชีวิตที่มีเกียรติที่สามารถเลี้ยงตนเองและช่วยเหลือครอบครัวได้อย่างยั่งยืน

สินค้างานฝีมือจากชาวเขาภายใต้แบรนด์ดอยตุงจัดจำหน่ายอยู่ในห้างสรรพสินค้าชั้นนำในประเทศไทย ซึ่งทั้งนี้เป็นแบรนด์ที่ชาวไทยต่างก็เป็นที่รู้จักดีว่าเป็นแบรนด์ภายใต้พระบรมโพธิสมภารของสมเด็จย่า หรือ “แม่ฟ้าหลวง” ของชาวไทย เนื่องจากดอยตุงเป็นแบรนด์ที่เป็นต้นแบบของการสร้างแบรนด์อย่างพอเพียงและยั่งยืน (Sufficiency and Sustainable Branding)

เพราะ “ดอยตุง” เริ่มมาจาก “โครงการพัฒนา” คือรากฐานของการพัฒนาแบบยั่งยืนที่ครบวงจร  ช่วยให้คนและธรรมชาติดำรงตนอยู่ได้อย่างสมดุลอยู่ได้ด้วยตนเองแบบพึ่งพาอาศัยกันอย่างพอเพียง นี่คือภาพรวมของโครงการพัฒนาดอยตุง

จากงานวิจัยการท่องเที่ยวดอยตุงก็ยังพบอีกว่า เสน่ห์ที่สำคัญในการพัฒนาดอยตุงอยู่ที่การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวที่ให้โอกาสคนทุกชนชั้นหรือทุกรูปแบบมีโอกาสเข้าถึง (Universal Design) สถานที่ท่องเที่ยวเหล่านั้น อันได้แก่ พระตำหนักสมเด็จย่า สวนแม่ฟ้าหลวง หอแห่งแรงบันดาลใจหอฝิ่น และการพัฒนาสินค้า เช่น ร้านดอยตุงไลฟ์สไตล์ จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากโครงการพัฒนาดอยตุงฯ เป็นงานฝีมือที่มีการออกแบบอย่างมีเอกลักษณ์ ถ่ายทอดแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ เรื่องราวของชีวิตผู้คน และวัฒนธรรมอันหลากหลายแห่งชนเผ่าของชุมชนบนดอยตุง

แม้วันนี้ดอยตุงเป็นแบรนด์ที่แข็งแรงแล้วและไม่ได้เป็นองค์กรเอกชน ไม่ได้แข่งขันอะไรมากมาย แล้วเหตุใดจะต้อง สร้างแบรนด์อย่างมีระบบ ก็เพราะว่า “ชื่อเสียง” ต้องได้รับการปกป้องรักษาและสืบทอดอย่างยั่งยืน ทุกวันนี้ร้านดอยตุงมีภารกิจมากขึ้น มีบุคลากรเป็นร้อย  ขยายการลงทุนในต่างประเทศ จำเป็นต้องมีการพัฒนาระบบให้สามารถบริหารจัดการโครงการแบบ Sustainable Development ดอยตุงจึงมีการเติบโตและพัฒนาอยู่อย่างต่อเนื่อง

ดังนั้นในกระบวนการสร้างแบรนด์ (กระบวนการบริหารชื่อเสียง) ของดอยตุง เป็นกรณีที่ไม่เหมือนใคร เพราะมีต้นทุนที่สมบูรณ์พร้อม คือ “ความเชื่อ-ความศรัทธา” ของคนในองค์กร ซึ่งถ้าทุกคนรักและทุ่มเทให้กับองค์กร ทุกคนก็พร้อมที่จะเปลี่ยนแปลง

ดอยตุงจึงเป็นต้นแบบของการสร้างแบรนด์แห่งความพอเพียง เพราะมาจนถึงวันนี้ ดอยตุงเป็นแบรนด์ที่ทำมาแล้วทุกอย่าง ทำอย่างมีเหตุผล ทำอย่างประมาณตน และมีภูมิคุ้มกันแบบเศรษฐกิจพอเพียง ในหลากหลายโครงการพระราชดำริ จึงขอน้อมนำศาสตร์ของพระราชานี้เข้าสู่จิตใจของพสกนิกรชาวไทยให้ช่วยกันสืบสานโครงการพระราชดำรินี้ให้มั่นคงสืบไป