โครงการ บ-ว-ร

โดย...วิฑูรย์  สิมะโชคดี

บ-ว-ร คือ บ้าน วัด และ โรงเรียน

“โครงการบวร” คือ “โครงการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 60 พรรษา 60 บวร (บ้าน-วัด-โรงเรียน) ร่วมใจคัดแยกขยะ”

โครงการนี้เกิดจากวัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก ร่วมกับอีกหลายหน่วยงาน อันได้แก่ มูลนิธิการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน (มูลนิธิ 3R) สถาบันการจัดการบรรจุภัณฑ์และรีไซเคิลเพื่อสิ่งแวดล้อม (TIPMSE) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย

วัตถุประสงค์สำคัญของโครงการ คือ การเชื่อมโยง 3 องค์ประกอบของสังคมไทย (บ้าน วัดและโรงเรียน) เพื่อร่วมกันแก้ปัญหาขยะมูลฝอย โดยส่งเสริมให้เกิดรูปแบบการจัดการขยะในพื้นที่กรุงเทพมหานคร 50 เขต ในรูปแบบของ “บวร” (บ้าน-วัด-โรงเรียน) ในการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางด้วยการจัดตั้ง “ร้านศูนย์บาท” และ “แหล่งเรียนรู้”

โครงการนี้จะครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายหลักๆ คือ วัดในกรุงเทพมหานคร 60 แห่ง โรงเรียนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร 60 แห่ง และชุมชนในเขตกรุงเทพมหานคร 60 แห่ง

คือ วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษกจะเป็นศูนย์กลางในการเผยแพร่องค์ความรู้ในการจัดการขยะ และขับเคลื่อนให้เกิดการจัดการขยะสู่ความยั่งยืน โดยทำให้เกิดต้นแบบซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ของการจัดการขยะในพื้นที่วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษกก่อน แล้วขยายผลให้ วัด โรงเรียน ชุมชนได้รับความรู้เรื่องการจัดการขยะและวัสดุรีไซเคิล ซึ่งสามารถต่อยอด เผยแพร่ และยกระดับเองได้ในอนาคต

จากเดิมที่มุ่งเน้นการเก็บขนและรวบรวมขยะเพื่อนำไปฝังกลบหรือเผาอย่างถูกต้อง ปัจจุบันจะเป็นการส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากขยะมูลฝอย ทั้งในรูปแบบของการนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) หรือการแปรรูปเป็นพลังงาน (Waste to Energy) เพื่อให้ปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นลดลง โดยมุ่งเน้นว่าการสร้างประโยชน์จากขยะมูลฝอยหรือการลดปริมาณขยะมูลฝอยจะเกิดขึ้นได้นั้น เราจะต้องมีการคัดแยกขยะมูลฝอยตั้งแต่ต้นทาง

การจัดทำต้นแบบการจัดการขยะและวัสดุรีไซเคิลของโครงการนี้ จะดำเนินการในพื้นที่โรงเรียนวัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก ด้วยการจัดทำฐานเรียนรู้จำนวน 4 ฐาน ได้แก่ (1) ฐานคัดจุดรองรับวัสดุรีไซเคิล (ตะแกรงรองรับ สำหรับขวดน้ำพลาสติก ภาชนะรวบรวมกระดาษใช้แล้ว ในแต่ละห้องเรียน) (2) ฐานร้านศูนย์บาท (ส่งเสริมให้คัดแยกวัสดุรีไซเคิลแล้วนำมาแลกอุปกรณ์การเรียนในสหกรณ์โรงเรียน หรือร้านค้าที่ร่วมโครงการ)  (3) ฐานสวนในเมือง (ส่งเสริมให้นักเรียนปลูกผักสวนครัวไว้ในโรงเรียน) และ (4) ฐานน้ำหมักชีวภาพ (การหมักจากเศษอาหารและผลไม้จากโรงอาหารและร้านค้าในโรงเรียน)

ทุกวันนี้ ปัญหาขยะมูลฝอย นับเป็นปัญหาที่เกิดมาจากการกระทำของมนุษย์ที่ส่งผลให้ทรัพยากรถูกทำลาย สิ่งแวดล้อมถูกรบกวน จนเกิดการสูญเสียสมดุลทางธรรมชาติ ทำให้เกิดผลกระทบต่างๆ ตามมามากมาย ซึ่งปัจจุบัน ภาครัฐและหน่วยงานต่างๆ ก็ให้ความสำคัญในการร่วมกันแก้ไขและป้องกันมากขึ้นตามลำดับ โดยจูงใจให้ทุกฝ่ายเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น

วันลอยกระทงปีนี้ ก็แทบจะไม่มีการใช้โฟมเป็นกระทงเลย แสดงว่าพวกเราตระหนักรู้มากขึ้น ครับผม!