แนวทางที่พ่อสร้างไว้ (3)

โดย...ทัธภร ธนาวริทธิ์

จากการกล่าวสดุดีของ UN ต่อในหลวงรัชกาลที่ 9 แสดงให้เห็นว่าไม่เพียงแต่ชาวไทยที่รักพระองค์ แต่ชาวต่างชาติทั่วโลกก็ต่างชื่นชม จะเห็นได้จากรางวัลระดับโลกหลายรางวัลที่ถวายให้กับท่าน และการกำหนดให้วันที่ 5 ธ.ค.ของทุกปี ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพของพระองค์เป็นวันดินโลก ขณะที่เศรษฐกิจพอเพียงก็เป็นทฤษฎีที่ UN ให้การยกย่องว่าเป็นทฤษฎีที่นำมาปฏิบัติได้จริง พ่อไม่ได้สอนให้คนรีบรวย กอบโกย แต่พ่อสอนให้เราเติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน อย่างน้อยให้เราพึ่งตนเองได้ สามารถตอบสนองความจำเป็นขั้นพื้นฐานได้ และไม่เบียดเบียนผู้อื่น จากบทความที่กล่าวมาแล้ว 2 อาทิตย์ เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง บทความนี้จะกล่าวถึงระดับของเศรษฐกิจพอเพียงที่แบ่งเป็น 3 ระดับ ตั้งแต่ระดับบุคคล-ครอบครัว กลุ่มองค์กร และเครือข่าย

ระดับที่หนึ่ง เป็นเศรษฐกิจพอเพียงระดับพื้นฐาน เน้นความพอเพียงระดับบุคคล และครอบครัว คือ การที่สมาชิกในครอบครัวมีความเป็นอยู่ในลักษณะที่สามารถพึ่งตนเองได้ สามารถตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน ให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุขทั้งกายและใจ เช่น ความต้องการในปัจจัยสี่ มีการช่วยเหลือเกื้อกูล มีความสามัคคีกลมเกลี่ยวกัน มีความเพียงพอในการดำเนินชีวิตด้วยการประหยัดและลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น สำหรับการทำมาหากินนั้นพระองค์ก็ได้มีแนวทางและหลักปฏิบัติมากมายที่จะกล่าวในบทความอื่นต่อไป ที่ช่วยให้คนในครอบครัวมีกินมีใช้ เช่น เกษตรทฤษฎีใหม่

ระดับที่สอง เป็นเศรษฐกิจพอเพียงแบบก้าวหน้า เน้นความพอใจในระดับกลุ่มหรือองค์กร เมื่อคนหรือครอบครัวมีความพอเพียงในระดับที่หนึ่งแล้ว จะรวมพลังในรูปแบบกลุ่มหรือสหกรณ์ เพื่อร่วมกันดำเนินงานในด้านต่างๆ ทั้งการผลิต การตลาด ความเป็นอยู่ สวัสดิการ การศึกษา สังคม และศาสนา โดยได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานราชการ มูลนิธิ และเอกชน เพื่อให้กลุ่มหรือชุมชนเข้มแข็ง

ระดับที่สาม เป็นเศรษฐกิจพอเพียงแบบก้าวหน้า ที่เน้นความพอเพียงในระดับเครือข่าย คือ เมื่อกลุ่มหรือองค์กรมีความพอเพียงในระดับที่สองแล้ว ก็จะร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกเพื่อการสร้างเครือข่าย ติดต่อร่วมมือกับหน่วยงานธนาคาร และบริษัทต่างๆ ทั้งในด้านการลงทุน การผลิต การตลาด การจำหน่วย และการบริหารจัดการ เพื่อขยายกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่หลากหลาย ตลอดจนการพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้งในด้านสวัสดิการ การศึกษา สังคม และศาสนา ให้ได้รับประโยชน์ด้วยกันทุกฝ่าย

จะเห็นได้ว่า ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงนั้นให้ความสำคัญกับการสร้างความเข้มแข็งในระดับเล็กสุดจนสามารถเติบโตมาจนถึงระดับการเติบโตที่เข้มแข็งในระดับที่ใหญ่ขึ้น นอกจากทฤษฎีแล้วการปฏิบัติก็เป็นสิ่งสำคัญที่นักบริหาร นักพัฒนาประเทศ ผู้นำในองค์กรต่างๆ ควรเรียนรู้แบบอย่าง และแนวทางของพระองค์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับการบริหารรัฐกิจซึ่งจะกล่าวถึงต่อไปในบทความหน้า