หุ่นยนต์อุตสาหกรรม

โดย...บายไลน์คอลัมน์

จากยุทธศาสตร์ไทยแลนด์ 4.0 ภายใต้รัฐบาลชุดปัจจุบัน ที่ส่งแรงกระเพื่อมถึงในเกือบทุกภาคส่วน อุตสาหกรรมที่ต้องปรับตัวรองรับการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในการดำเนินธุรกิจมากขึ้น โดย ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (เอ็กซิม) เผยบทความน่าสนใจถึงกระแสการเข้ามาของโรบอตหรือหุ่นยนต์กับโลกธุรกิจแห่งอนาคต
ปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยประสบปัญหาเชิงโครงสร้างมากขึ้นเป็นลำดับ โดยเฉพาะปัญหาด้านแรงงาน ทำให้หลายประเทศโดยเฉพาะประเทศพัฒนาแล้วได้พยายามหาทางออกด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อทดแทนแรงงานและยกระดับประสิทธิภาพการผลิตให้สูงขึ้น โดยหนึ่งในนวัตกรรมที่ถูกสร้างขึ้นก็คือ “หุ่นยนต์”

ในส่วนของประเทศไทย เริ่มตื่นตัวกับนวัตกรรมดังกล่าวมากขึ้น โดยภาครัฐกำหนดให้ “อุตสาหกรรมหุ่นยนต์” (Robotics) เป็น 1 ใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย (S-Curve) ซึ่งถูกคาดหวังว่าจะเป็นเครื่องยนต์ตัวใหม่ที่จะช่วยผลักดันให้เศรษฐกิจไทยก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลาง ตามแนวคิดประเทศไทย 4.0 ได้ในที่สุด โดยเฉพาะหุ่นยนต์อุตสาหกรรม (Industrial Robots) ซึ่งทวีความสำคัญมากขึ้นในโลกยุคปัจจุบัน โดยแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่ 1.หุ่นยนต์ฐานอยู่กับที่ (Fixed Robot) ซึ่งก็คือหุ่นยนต์อุตสาหกรรมหรือหุ่นยนต์แขน ถูกใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตเป็นหลัก 2.หุ่นยนต์เคลื่อนที่ได้ (Mobile Robot) ซึ่งอาจมีล้อ ขา หรือมีความคล้ายคลึงกับมนุษย์มากขึ้น โดยส่วนใหญ่จะถูกใช้ในอุตสาหกรรมบริการ การเกษตร การสำรวจ การทหาร หรือแม้แต่ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์เป็นต้น

ทั้งนี้ ปัจจุบันหุ่นยนต์ส่วนใหญ่ที่ผลิตและซื้อขายกันในตลาดโลกเป็นหุ่นยนต์อุตสาหกรรม ล่าสุด International Federation of Robotics (IFR) รายงานว่ามีจำนวนหุ่นยนต์อุตสาหกรรมทั่วโลกทั้งสิ้นราว 1.5 ล้านยูนิต และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 2.4 ล้านยูนิตภายในปี 2561 โดยชาติตะวันออกกำลังแซงหน้าชาติตะวันตกในการเป็นผู้นำด้านหุ่นยนต์ สะท้อนได้จากยอดขายหุ่นยนต์อุตสาหกรรมทั่วโลกปี 2557 มีจำนวนทั้งสิ้น 2.3 แสนยูนิต อยู่ในเอเชียมากถึง 1.4 แสนยูนิต หรือคิดเป็นกว่า 60% ของยอดขายทั่วโลก โดยยอดขายในยุโรปและอเมริกามีสัดส่วนเพียง 20% และ 14% ตามลำดับ ทั้งนี้ จีนเป็นประเทศที่น่าจับตามองอย่างยิ่งในการก้าวเข้ามาทาบรัศมีผู้นำด้านนวัตกรรมหุ่นยนต์ โดยในปี 2557 จีนซื้อหุ่นยนต์อุตสาหกรรมกว่า 25% ของยอดขายหุ่นยนต์ทั่วโลก ขณะเดียวกันจีนก็เริ่มพัฒนาตัวเองมาเป็นผู้ผลิตหุ่นยนต์มากขึ้นจากการสนับสนุนของภาครัฐ เห็นได้จากการจัดตั้ง China Robot Industry Alliance (CRIA) และให้สิทธิประโยชน์หลายๆ ด้าน

ในส่วนของประเทศไทย ถือเป็นตลาดหุ่นยนต์ที่ขยายตัวสูงสุดในอาเซียน และลำดับต้นๆ ของโลก โดยในปี 2557 ไทยซื้อหุ่นยนต์กว่า 3,700 ยูนิต มากเป็นอันดับ 8 ของโลก หลายอุตสาหกรรมหันมาใช้หุ่นยนต์เพื่อการผลิตมากขึ้น แต่หลังจากหุ่นยนต์ถูกพัฒนาให้มีความสามารถหลากหลาย และมีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วยราคาที่ถูกลง ล่าสุด Boston Consulting Group คาดว่าราคาหุ่นยนต์อุตสาหกรรมจะลดลงกว่า 20% ในอีก 10 ปีข้างหน้า อีกทั้งยังสามารถทำงานได้ตลอด 24 ชม. รวมทั้งตอบสนองกับวงจรผลิตภัณฑ์ที่สั้นลงและพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ทำให้ผู้ผลิตเริ่มหันมาใช้หุ่นยนต์