เขาบอกว่าเศรษฐกิจจะแย่ แต่ทำไมหุ้นขึ้นเอาๆ?

ย้อนกลับไปสัก 2-3 สัปดาห์ที่ผ่านมา ถ้ามีคนบอกว่า “BREXIT” จะทำให้ตลาดหุ้นขึ้นแรงโดยเฉพาะตลาดหุ้นฝั่งเอเชีย เราก็คงจินตนาการไม่ออกว่ามันจะเป็นอย่างนั้นไปได้อย่างไร ในเมื่อมีปัจจัยความไม่แน่นอนรออยู่เพียบเลย วันนี้ชวนนั่งฟัง 2 กูรูคุยกันเรื่องนี้ว่า เกิดอะไร และเหตุการณ์จะดำเนินต่อไปในทิศทางไหน

เจษฎา : ณ ตอนนี้ สัญญาณที่ผมเจอมาในภาพเศรษฐกิจ ก็ยังถือว่าไม่สู้ดีนักนะคุณแบงค์ แต่ก็ต้องขอชื่นชมให้กับการวิเคราะห์ Fund Flow ของคุณ ที่ 2 สัปดาห์ก่อน คุณคาดการณ์ไว้ว่าตลาดหุ้นเกิดใหม่จะกลับมาเป็นพระเอกได้ แต่เรื่องนี้หนังยาวนะครับ คงต้องมองไปให้ไกลกว่าแค่ 2-3 สัปดาห์ ผมยังเชื่อว่าระยะยาว เศรษฐกิจยุโรป รวมถึงอังกฤษ น่าจะมีปัญหาหนักขึ้นนะ

ชยนนท์ : กลับมาทวนกันอีกที ว่าทำไมตลาดเกิดใหม่ถึงได้อานิสงส์จากเหตุการณ์ BREXIT นะครับ สาเหตุก็เพราะเมื่อความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจโลกสูงขึ้น เงินก็ไหลเข้าตราสารหนี้ เพื่อลดความเสี่ยง แต่พอเงินไหลเข้าตราสารหนี้เยอะๆ ราคาตราสารหนี้ก็ปรับตัวเพิ่มขึ้นกันทั้งหมด ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรลดลงมาทำจุดต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ และ
บางแห่งก็ให้ผลตอบแทนติดลบไปแล้วอย่างที่เราเห็น

เจษฎา : ผมบรรยายต่อให้นะ พอผลตอบแทนพันธบัตรยิ่งต่ำลงมากๆ นักลงทุนก็ชักไม่อยากเอาเงินไปซื้อตราสารหนี้ไว้เยอะๆ เหมือนเดิม ก็เลยต้องมาควานหาว่า ผลตอบแทนที่สูงขึ้น อะไรละที่น่าจะให้ผลตอบแทนที่ดีกว่าพันธบัตรรัฐบาล?

ชยนนท์ : ก็แทบจะทุกสินทรัพย์นะสิครับ ทั้งตราสารหนี้ภาคเอกชน ตราสารหนี้ตลาดเกิดใหม่ พวกตราสารหนี้ที่ไม่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ หุ้นทั้งหลาย สินค้าโภคภัณฑ์ทุกแนว มากันหมดเลย

เจษฎา : นี่เลยเป็นสาเหตุที่นักเศรษฐศาสตร์หลายสำนักเตือนกันไง ว่าการที่อัตราดอกเบี้ยในตลาดต่ำเกินไป ในระยะเวลาที่นานเกินไป จะไปทำให้เกิดฟองสบู่ในสินทรัพย์ประเภทอื่นๆ ลึกๆ แล้วก็เพราะนักลงทุนเราอยากให้เงินมันทำงานตลอดเวลา และเราจะใช้เหตุผลในการไปหาสินทรัพย์เสี่ยงกว่าน้อยลง เมื่อเหตุผลที่หนี้สินทรัพย์เสี่ยงต่ำมันเพิ่มขึ้น (ดอกเบี้ยมันต่ำ ต้องทำอะไรสักอย่าง)

ชยนนท์ : ทั้งหมดทั้งมวลที่จะบอกก็คือว่า เหตุผลของการปรับตัวขึ้นของราคาหุ้น บางครั้งมันไม่ได้เกิดจากมุมมองเศรษฐกิจที่ดีในอนาคตเพียงอย่างเดียวครับ เราต้องดูเหตุผลด้านอื่นประกอบกัน จากเหตุการณ์นี้ที่ดอกเบี้ยทั่วโลกอยู่ต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ และอาจจะกินเวลานานกว่าที่ทุกคนคิดไว้ มันทำให้นักลงทุนกล้าลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงในจุดที่ ถ้าย้อนกลับไปในอดีต ทุกคนบอกเป็นเสียงเดียวกันว่า ตรงนี้มันแพง แน่นอนละว่าเราไปเปลี่ยนแปลงกลไกตลาดที่มันอาจดูไม่สมเหตุสมผลในตอนนี้ไม่ได้ แต่เราทำความเข้าใจกับมันได้นะครับ

เจษฎา : แล้วหุ้นมันยังจะวิ่งต่อไปแบบนี้อีกนานไหมในมุมมองของคุณแบงค์

ชยนนท์ : ตราบใดที่ดอกเบี้ยยังอยู่ในระดับต่ำ และมีส่วนต่างระหว่างอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนในตลาดหุ้น กับการลงทุนในตราสารหนี้ที่สูงมากพอ ปกติเราดูจาก Earnings Yield Gap (EYG) ซึ่งสูตรการคำนวณคือ เอาอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนในหุ้น - อัตราผลตอบแทนจากการลงทุนในตราสารหนี้ ยิ่งค่านี้มากเท่าไหร่ ความน่าสนใจในการลงทุนในตลาดหุ้นก็สูงขึ้นเท่านั้น แล้วลองคิดดูสิครับ อัตราผลตอบแทนตราสารหนี้ลดลงเรื่อยๆ แบบนี้ EYG ก็จะดูดีขึ้นโดยที่ผลประกอบการบริษัทจดทะเบียนไม่ต้องดีขึ้นก็ได้ เห็นไหมครับ

เจษฎา : ให้ผมเดาตอนจบนะ เงินจะไหลเข้ามาตลาดเกิดใหม่รวมถึงไทย จนกระทั่งถึงจุดที่ EYG แคบ หรือน้อยจนไม่น่าสนใจเมื่อเปรียบเทียบกับความเสี่ยง ซึ่งการที่ EYG จะลดลงได้ มีสองเงื่อนไข คือ 1) ตลาดหุ้นพุ่งขึ้นไปอย่างรุนแรง จนอัตราการจ่ายปันผลมันเหลือน้อยมากๆ ผลตอบแทนจากการลงทุนหุ้นเริ่มไม่คุ้มค่า 2) หรือไม่ก็อยู่ดีๆ เงินเฟ้อกลับมา แล้วทำให้ธนาคารกลางต้องใช้นโยบายเชิงรุกขึ้นดอกเบี้ย เพื่อรับมือเงินเฟ้อ เมื่อขึ้นดอกเบี้ยขึ้นมาถึงจุดที่คนรู้สึกว่าไม่เห็นจำเป็นต้องเสี่ยงลงทุนในหุ้น เมื่อนั้นละครับ ตอนจบของขาขึ้นในตลาดหุ้นของจริง

ชยนนท์ : หรือมันอาจเกิดขึ้นด้วย 2 กรณีพร้อมกันก็ได้นะคุณเจท แต่ถ้าให้ผมเดานะ ผมว่าหุ้นจะขึ้นไปเรื่อยๆ เพราะยังคิดไม่ออกว่า ธนาคารกลางที่ไหนจะขึ้นดอกเบี้ยได้ในเวลานี้ หรืออีกกรณีคือมีความเสี่ยงอื่นที่เรายังไม่เห็นตอนนี้ปะทุขึ้นมา นั่นละน่ากลัวเลย

เจษฎา : ผมกังวลธนาคารในยุโรปและภาคอสังหาฯ ในจีน คราวหน้าเรามาคุยเรื่องนี้กันนะ มีประเด็นให้ตามต่อและสนใจอีกเยอะเลย