การโกงในองค์กร

โดย...ทัธภร ธนาวริทธิ์

“โตไปไม่โกง” เป็นการรณรงค์ปลุกจิตสำนึกของคนไทยในชาติ ทั้งที่เรื่องการโกง การยักยอกทรัพย์ หรือลักทรัพย์ เป็นเรื่องที่ต้องอยู่ในสามัญสำนึกของคนทุกคน ในศีล 5 ข้อก็ระบุเรื่องการลักทรัพย์นี้ไว้ แทนที่เด็กจะถูกปลูกฝังเรื่องเหล่านี้จากครอบครัว แต่กลับต้องมาทำโฆษณาปลุกจิตสำนึกเรื่องนี้ เป็นเพราะครอบครัวไม่เคยสอนเรื่องศีลธรรมให้กับลูกหลาน หรือเป็นเพราะครอบครัวเขาก็ทำเรื่องแบบนี้ และเห็นเรื่องการโกงเป็นเรื่องปกติ

การคอร์รัปชั่นต่างๆ ที่เกิดขึ้นในประเทศไม่ว่าจะเป็นการติดสินบน การฮั้วกัน การคอร์รัปชั่นเชิงนโยบาย การส่งส่วย หรือแม้แต่การเรียกเก็บค่าแป๊ะเจี๊ยะเข้าโรงเรียน เป็นเพียงส่วนน้อยมากที่มีการตรวจสอบและเป็นข่าว ซึ่งการตรวจสอบอาจมาจากองค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อตรวจสอบ มาจากสื่อที่นำเสนอข่าว และปัจจุบัน Social Media ก็มีอิทธิพลค่อนข้างมาก

ในการดำเนินธุรกิจก็เช่นกัน การดำเนินการขององค์กรธุรกิจไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานใด ก็มีโอกาสที่จะโกงได้ทั้งนั้น เพราะอย่างน้อยก็ต้องมีการซื้อของ หรือการจ้างงาน บางองค์กรมีหน่วยงานจัดซื้อจัดจ้างที่ตั้งขึ้นมาเพื่อป้องกันการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้าง แต่การรั่วไหลขององค์กรไม่ได้เกิดได้จากการซื้อหรือจ้างงานเพียงอย่างเดียว เพราะการทุจริตสามารถเกิดขึ้นได้จากทั้งในส่วนของข้อมูลที่รั่วไหล การเอื้อประโยชน์แก่พวกพ้อง การใช้นโยบายที่ไม่ชอบ เจ้าของบริษัทไม่สามารถตรวจสอบทุกอย่างได้ด้วยตัวเองทั้งหมด ขณะที่บริษัทเล็กโดยเฉพาะ SME กลับมองข้ามความสำคัญของการตรวจสอบนี้ไป

หลายองค์กรเข้าใจว่าการบันทึกเก็บข้อมูล การทำระบบบัญชี การมีหน่วยงานจัดซื้อจัดจ้างนั้นเพียงพอแล้วในการป้องกันการรั่วไหลของเงิน หากแต่การดำเนินงานในทุกๆ ขั้นตอนที่เกิดขึ้นนั้นล้วนแล้วแต่มีมูลค่าทั้งสิ้น การดำเนินงานภายในนั้นเป็นส่วนที่เจ้าของธุรกิจส่วนใหญ่จะดูจากงบ P&L ต้นทุน ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นทางบัญชี แต่สิ่งที่มองข้ามไปคือกิจกรรมที่ไม่สามารถบันทึกลงไปในระบบบัญชี เช่น การทำงานผิดพลาด ความสำเร็จจากการทำงานของ Outsource, Supplier หรือที่ปรึกษา คุณภาพการให้บริการ การติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการ ฯลฯ

ดังนั้นเจ้าของกิจการต้องพิจารณางบการเงินอย่างสม่ำเสมอแล้ว และต้องเข้าไปดูหน้างาน พูดคุย หรือสังเกตการทำงานของหน่วยงานต่างๆ ซึ่งหากมีสัญญาณบ่งชี้นั่นก็เป็นจุดที่ต้องเข้าไปตรวจสอบ แต่หากเจ้าของกิจการจ้องจะจับผิดหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง เข้าไปล้วงลูก นั่นไม่ได้เป็นวิธีการที่เหมาะสม และหากเขารู้ตัวก็อาจหาทางกลบเกลื่อน ทำให้หาหลักฐานเอาผิดได้ยากขึ้น แต่ถ้าองค์กรใหญ่มีหน่วยงานตรวจสอบภายใน หรือมีผู้รับผิดชอบก็จะช่วยให้ตรวจสอบ และป้องการทุจริตขององค์กรได้ดียิ่งขึ้น