หนี้ครัวเรือนเริ่มชะลอตัว

หนี้ครัวเรือนไตรมาสแรกของปีนี้ขยายตัวในอัตราชะลอลงครั้งแรกในรอบกว่า 3 ปี กสิกรไทยคาดปีนี้จะเหลือ 81.5-82.5% ของจีดีพี

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยออกรายงานสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทยในไตรมาส 1/2559 พบว่า สัดส่วนหนี้ครัวเรือนไทยชะลอตัวลงเป็นครั้งแรกในรอบ 13 ไตรมาส มาอยู่ที่ 81.1% ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ลดลงเมื่อเทียบกับสิ้นปี 2558 ที่อยู่ในระดับ 81.6% ต่อจีดีพี

ทั้งนี้ น่าจะมีสาเหตุมาจาก 3 เรื่องหลัก คือ ความต้องการสินเชื่อของภาคครัวเรือนในภาพรวมชะลอลง ท่ามกลางความกังวลเกี่ยวกับกำลังซื้อในอนาคต การชำระคืนสินเชื่อของลูกค้ารายย่อยหลังเร่งเบิกใช้ในช่วงท้ายปี 2558 ทั้งในกลุ่มสินเชื่อบ้านและสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ รวมถึงสินเชื่อเพื่อการอุปโภคบริโภคอย่างสินเชื่อบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคล และธนาคารพาณิชย์ที่เป็นผู้นำการปล่อยสินเชื่อให้แก่ภาคครัวเรือนใช้นโยบายเครดิตที่ระมัดระวังมากขึ้นสำหรับการปล่อยสินเชื่อใหม่ ในช่วงที่ผ่านมา เพื่อดูแลประเด็นคุณภาพสินทรัพย์ ซึ่งมีผลให้สินเชื่อรายย่อยเติบโตชะลอลง

อย่างไรก็ดี เมื่อพิจารณาในมิติของยอดคงค้างของหนี้ครัวเรือน พบว่า ระดับหนี้ครัวเรือนปรับเพิ่มขึ้น 3.86 หมื่นล้านบาท จากไตรมาสก่อนหน้าแตะระดับ 11.08 ล้านล้านบาท หรือเติบโตราว 4.7% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ชะลอลงเมื่อเทียบกับ 5.2% ในไตรมาส 4/2558

รายงานระบุว่า คงต้องยอมรับว่า สถานะทางการเงินของบางครัวเรือนอาจมีความเปราะบาง โดยเฉพาะครัวเรือนในกลุ่มที่มีรายได้ต่ำกว่า 1.5 หมื่นบาท/เดือน ซึ่งมีสัดส่วนหนี้จ่ายต่อรายได้เท่ากับ 36.7% ใกล้เคียงกับมาตรวัดความเปราะบาง และสูงกว่าค่าเฉลี่ยของภาพรวมในระดับประเทศค่อนข้างมาก อันสะท้อนถึงความสามารถในรองรับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ และความสามารถในการเข้าถึงสินเชื่อใหม่ของกลุ่มครัวเรือน

สำหรับภาพรวมหนี้ครัวเรือนในปี 2559 ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่า หนี้ครัวเรือนอาจเติบโตในกรอบที่ระมัดระวังมากขึ้น ดังนั้นจึงปรับลดประมาณการหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีปี 2559 มาที่ระดับ 81.5-82.5% จากคาดการณ์เดิมที่ระดับ 83-84% หลังเห็นสัญญาณการเติบโตของหนี้ครัวเรือนที่ชะลอลงในหลายกลุ่มสถาบันการเงิน

สำหรับยอดคงค้างหนี้ครัวเรือนในช่วงครึ่งหลังของปีนี้ คงทยอยปรับเพิ่มขึ้นตามการฟื้นตัวของการใช้จ่ายในประเทศและเศรษฐกิจในภาพรวม โดยในช่วงไตรมาส 2/2559 สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยจะได้รับแรงหนุนจากมาตรการกระตุ้นอสังหาริมทรัพย์ของภาครัฐ ขณะที่ โครงการบ้านประชารัฐที่รัฐบาลดำเนินการผ่านสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (วงเงิน 7 หมื่นล้านบาท) จะทยอยมีผลต่อหนี้ครัวเรือนในช่วง 2 ปีต่อจากนี้ แต่หากโครงการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ และโครงการผลักดันพิโคไฟแนนซ์เดินหน้าได้ อาจส่งผลดีต่อหนี้ครัวเรือนให้ลดลง