เวียดนามเร่งเอฟดีไอ

กูรูแนะเวียดนามต้องใช้ประโยชน์จากเอฟดีไอเพิ่ม หนีกับดักรายได้ปานกลาง-ต่ำ

โวทรี เฮา อาจารย์จากมหาวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์ในเวียดนาม เปิดเผยว่า เวียดนามควรใช้ประโยชน์จากการลงทุนโดยตรงจากต่างชาติ (เอฟดีไอ) ให้มากขึ้น เพื่อขยับสถานะไปเป็นประเทศรายได้ปานกลาง-สูง เนื่องจากแม้จะมีเอฟดีไอหลั่งไหลเข้ามามาก แต่เวียดนามยังคงใช้ประโยชน์จากการลงทุนดังกล่าวได้น้อย

ทั้งนี้ ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ได้รับประโยชน์จากเอฟดีไอน้อยเมื่อเทียบกับที่ให้สิทธิประโยชน์ต่างชาติ เนื่องจากการเข้ามาลงทุนของต่างชาติไม่ได้ร่วมมือกับบริษัทท้องถิ่นมากนัก จึงไม่ก่อให้เกิดการถ่ายโอนเทคโนโลยี

อย่างไรก็ตาม ธุรกิจเอกชนส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก ทำให้การบูรณาการเข้าสู่ตลาดโลกมีขีดจำกัด ซึ่งมีเอสเอ็มอีเวียดนามเพียง 21% ที่เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานโลก เทียบกับเอสเอ็มอีไทย 30% และมาเลเซีย 46% ขณะที่มีบริษัทเวียดนามเพียง 36% ที่สามารถเข้าร่วมเครือข่ายการผลิตโลก เทียบกับบริษัทไทยและมาเลเซียที่ 60%

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญยังแนะนำให้เร่งปฏิรูปหลายด้านเพื่อหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง-ต่ำ โดยระบุว่าเวียดนามพึ่งพาการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ การส่งออกพืชเกษตรเชิงเดี่ยว การเกษตรแบบยังชีพ และพึ่งความช่วยเหลือจากต่างชาติมากเกินไป

เหวียนดุคถั่นห์ จากสถาบันเพื่อการวิจัยนโยบายและเศรษฐกิจ ระบุว่า ความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (ทีพีพี) หรือข้อตกลงเขตการค้าเสรีกับสหภาพยุโรป (อียู) จะช่วยเพิ่มโอกาสให้เวียดนามได้อีกมาก ทว่าในขณะเดียวกันก็เป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปด้วย ซึ่งเวียดนามจำเป็นต้องยึดมั่นในแผนโรดแมปปฏิรูปที่วางไว้แล้ว

ขณะที่ ดังกว่างวินห์ จากสถาบันการจัดการเศรษฐกิจในเวียดนาม กล่าวว่า เวียดนามจะเผชิญความท้าทายหลายด้านเมื่อเอฟทีเอกับอียูมีผลบังคับใช้ เช่น การปฏิรูปรัฐวิสาหกิจให้ทันการณ์ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งต่อการปรับปรุงบรรยากาศการดำเนินธุรกิจในประเทศ

ด้านธนาคารโลกระบุว่า เวียดนามมีรายได้เฉลี่ยต่อหัวกว่า 1,000 เหรียญสหรัฐ (ราว 3.53 หมื่นบาท) มาตั้งแต่ปี 2008 หรืออยู่ในกลุ่มประเทศรายได้ปานกลาง-ต่ำ แต่จะขยับขึ้นไปสู่กลุ่มรายได้ปานกลาง-สูงได้ภายในปี 2035 ก็ต่อเมื่อปฏิรูปโดยสนับสนุนการแข่งขันของภาคเอกชน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางสังคม และเพิ่มประสิทธิภาพของหน่วยงานภาครัฐ