ทุนสำรองป่วนตามเงินทุนเคลื่อนย้าย

โดย...พรสวรรค์ นันทะ

ภาคการส่งออกของไทยขยายตัวติดลบต่อเนื่องมา 4-5 ปีแล้ว นอกจากจะทำให้อัตราการขยายตัวของเศรษฐกิจลดลงแล้ว ยังมีส่วนทำให้ความมั่งคั่งของประเทศลดลงอีกด้วย โดยสะท้อนออกมาในรูปของทุนสำรองเงินตราต่างประเทศที่ลดลง

ตัวเลขฐานะทุนสำรองระหว่างประเทศลดลงมาต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา จากรายงานของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบว่า ปี 2554 ทุนสำรองระหว่างประเทศสุทธิอยู่ที่ 2.06 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ปี 2555 อยู่ที่ 2.06 แสนล้านเหรียญสหรัฐ และในปี 2558 ที่ผ่านมาลดลงมาเหลือ 1.68 แสนล้านเหรียญสหรัฐ

สาเหตุที่ทุนสำรองประทศลดลงต่อเนื่อง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเกิดภาวะเงินทุนต่างชาติไหลออกมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงปี 2557 และ 2558 ที่ผ่านมาที่ไหลออกสุทธิถึง 1.6 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ และ 1.9 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ตามลำดับ

นอกจากนี้ การส่งออกที่หดตัวลงตลอดหลายปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ฐานะการซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิ (Net Forward Position) ที่นำไปนับรวมในทุนสำรองระหว่างประเทศสุทธิลดลงตามการส่งออกที่น้อยลงด้วย เห็นได้จาก Net Forward Position ที่เคยสูงเฉลี่ยอยู่ที่ 1.8-2.3 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในช่วงปี 2558 ลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 9,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ถึง 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในปัจจุบัน

ณ 26 ก.พ.ที่ผ่านมา ทุนสำรองระหว่างประเทศของไทยอยู่ที่ระดับ 1.68 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ขณะที่ Net Forward Position อยู่ที่ระดับ 1.02 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ทำให้ทุนสำรองระหว่างประเทศสุทธิอยู่ที่ระดับ 1.78 แสนล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 6 ล้านล้านบาท ซึ่งแม้จะลดลงมาพอสมควรแต่ก็เพียงพอที่จะรองรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจและธุรกรรมการเงินระหว่างประเทศ รวมถึงระดับหนี้ต่างประเทศของไทย

เชาว์ เก่งชน กรรมการผู้จัดการ บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย เปิดเผยว่า การส่งออกที่ลดลงไม่ได้ส่งผลกระทบต่อระดับทุนสำรองมากนัก แม้ว่าแนวโน้มส่งออกจะยังอยู่ในทิศทางหดตัวอยู่ก็ตาม เพราะถ้าดูจากดุลบัญชีการค้า ดุลบัญชีเดินสะพัด ดุลบริการ ยังมีการเกินดุลอยู่อย่างต่อเนื่อง และถึงส่งออกจะหดตัว แต่การนำเข้าหดตัวมากกว่า เพราะราคาน้ำมันยังอยู่ในระดับต่ำ ทำให้ดุลการค้าและดุลบัญชีเดินสะพัดยังเป็นบวก แต่ก็ยอมรับว่าภาวะเงินทุนไหลออกมาอย่างต่อเนื่อง มีผลให้ระดับทุนสำรองประเทศลดลงบ้าง

 “ระดับทุนสำรองฯ ในปัจจุบันถึงจะลดลงไปบ้างเมื่อเทียบกับหลายปีก่อนที่มีค่อนข้างสูง แต่โดยรวมการลดลงยังไม่น่าจะกระทบต่อความเชื่อถือประเทศหรือเสถียรภาพเศรษฐกิจไทยถึงขั้นน่าเป็นห่วง ดุลบัญชีเดินสะพัดเรายังเกินดุลอยู่ค่อนข้างมาก ฉะนั้น แม้ส่งออกจะหดตัวและเงินทุนต่างชาติไหลออกไปบ้าง ก็ไม่กระทบระดับทุนสำรอง อีกอย่างในช่วง 1-2 เดือนที่ผ่านมาเริ่มเห็นเงินทุนต่างชาติไหลกลับเข้ามาบ้างแล้ว จากการที่นักลงทุนสบายใจขึ้นกล้ายอมรับความเสี่ยงที่สูงขึ้น และบวกกับธนาคารกลางสหรัฐยังไม่ปรับขึ้นดอกเบี้ย” เชาว์ กล่าว