รู้จักและเข้าใจการลงทุนใน 1 ชม. ที่ Investory
ใครว่าการลงทุนเป็นเรื่องยากและน่าเบื่อ บอกได้เลยว่าต้องไปลองเปิดประสบการณ์ที่ Investory
โดย...สวลี ตันกุลรัตน์ [email protected]
ใครว่าการลงทุนเป็นเรื่องยากและน่าเบื่อ บอกได้เลยว่าต้องไปลองเปิดประสบการณ์ที่ Investory พิพิธภัณฑ์เรียนรู้การลงทุนตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยสักครั้ง แล้วจะรู้ว่าการลงทุนเป็นเรื่องง่ายและสนุก สามารถเข้าใจได้ภายในเวลาเพียง 1 ชั่วโมงเท่านั้น
เพราะ Investory ไม่ใช่แค่พิพิธภัณฑ์แบบทั่วๆ ไป แต่ กฤษฎา เสกตระกูล ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ ตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย บอกว่า Investory เป็น “พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้” (Discovery Museum) ที่ต้องมาเรียนรู้เพื่อค้นพบ “อะไรบางอย่าง”
และ Investory ไม่ได้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงของเก่าของสะสม แต่เป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ที่สามารถ “ตอบโต้” กับเราได้ด้วย ซึ่งถ้าได้ลองแล้วจะร้องว่า “เฮ้ย! มันดีอ่ะ”
แต่อย่ามาวันจันทร์ วันสงกรานต์ และวันปีใหม่ เพราะเขาปิดบริการ นอกจากนั้นเปิดทุกวัน แต่รีบหน่อยเพราะช่วงนี้ยังเปิดให้เข้าฟรี แต่หลังจากวันที่ 31 พ.ค. 2559 จะเก็บค่าเข้าชม 100 บาท สำหรับบุคคลทั่วไป แต่นักเรียน นักศึกษา พระภิกษุ ผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) ผู้พิการ ยังเข้าฟรีได้เหมือนเดิม
ถ้าพร้อมแล้วที่จะเปิดประสบการณ์... แนะนำให้ใช้บริการรถไฟฟ้าใต้ดิน MRT มาลงสถานีศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย พอออกจากทางออก 3 ให้เลี้ยวขวามุ่งหน้าตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เข้าประตูหมุนๆ แล้วลงบันไดเลื่อนมาที่ชั้นใต้ดิน
ศัตรูร้ายมาแล้ว
“ระวัง! ปกป้องเงินของคุณไว้ให้ดี ศัตรูร้าย มาแล้ว!”
เมื่อบันไดเลื่อนลงมาถึงพื้นชั้นใต้ดิน นี่คือประโยคทักทายแรกที่จะได้เจอบนจอภาพขนาดใหญ่บิ๊กเบิ้ม และเป็นความสนุกอย่างแรกที่ Investory เตรียมไว้ต้อนรับ เพราะเราสามารถไล่ตบตี “Money Monsters” ศัตรูร้ายทางการเงินที่อยู่บนจอภาพนั้นได้
“ชีวิตของเราถูกคุกคามด้วยศัตรูทางการเงิน ทั้งปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายใน ซึ่งตีความออกมาเป็น Money Monsters” กฤษฎา ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ ตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กล่าว
ในชีวิตจริง Money Monsters มันอยู่ทุกที่รอบตัวเรา และเราทุกคนมี Money Monsters แฝงอยู่ในใจ ไม่ว่าจะเป็น
ช็อปกระจาย ใช้เงินเกินตัว ไม่วางแผนการเงิน หนี้ท่วม ของแพง เศรษฐกิจแย่ เงินเฟ้อ ตกงาน อุบัติเหตุ ป้ายลดราคา
Money Monsters พวกนี้จะคอยกัดกินความฝันและทำลายเป้าหมายชีวิตของเรา
แต่ไม่ต้องเป็นห่วง เพราะตอนนี้เรามาอยู่ปากทางเข้า Investory ซึ่งเป็น “ฐานบัญชาการ” ของเหล่า Set Hero ที่จะช่วยให้เราต่อสู้และทำลาย Money Monsters พวกนี้ให้ราบคาบ
เมื่อตบตี Money Monsters กันจนพอใจแล้ว ก็ไปรับบัตร Hero Card ได้ที่เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์ (ช่วงที่ยังเข้าชมฟรีก็เพียงแค่แลกบัตรประชาชนเท่านั้น) หลังจากได้บัตรมาแล้วก็ต้องเดินผ่านอุโมงค์ฮีโร่และที่ปลายอุโมงค์จะเห็นภาพเงาจางๆ ที่ผนังห้อง ซึ่งเงาพวกนั้นไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็นเงาของพวกเราในแต่ละช่วงวัย ที่มีจะมีปัญหาทางการเงินแตกต่างกันไป
วัยรุ่นวัยคะนอง ซื้อตามเทรนด์ ใช้จ่ายตามใจ
เรียนจบ ฝันจะเรียนต่อ แต่ไม่มีเงินทุน
วันทำงาน ใช้เดือนชนเดือน ไม่เหลือเก็บ
วัยสร้างครอบครัว ทั้งหนี้บ้าน หนี้รถ ค่าใช้จ่ายในบ้าน แทบไม่เหลือเงินออม เพื่อการศึกษาลูก
ใกล้เกษียณเต็มที ยังไม่มีเงินเก็บไว้ใช้ตอนแก่
วัยชรา เจ็บออดๆ แอดๆ เงินสำรองเริ่มร่อยหรอ
แต่ไม่ว่าเราจะอยู่ในช่วงวัยไหน กำลังมีปัญหาอะไร ศัตรูร้ายของเราจะหน้าตาแบบไหน ก็ขอให้เดินหน้าต่อไป ไปสู่กระบวนการ “แปลงร่าง” ที่จุดลงทะเบียน
หลังจากลงทะเบียนเรียบร้อยข้อมูลต่างๆ ของเรา ทั้งชื่อ อายุ อีเมล และค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่เป็น Monsters เกาะอยู่ตามตัวเราจะถูกบันทึกลงในบัตร เพื่อนำไปใช้ ฝึกเคล็ดลับกำจัด Money Monsters ในฐานะบัญชาการ
เข้าสู่โลกการลงทุน
ก่อนจะก้าวเข้าสู่โลกการลงทุน หรือ World of SET จะมีภาพยนตร์แอนิเมชั่น เรื่องราวของ “แก้ว” กับ “พลอย” ที่ถูก Money Monsters คุกคาม ซึ่งเราต้องลุ้นและเอาใจช่วยว่า ทั้งคู่จะเอาชนะศัตรูร้ายทางการเงิน เพื่อบรรลุความฝันที่ตั้งใจไว้ได้หรือไม่
กฤษฎา บอกว่า กว่าจะออกมาเป็นภาพยนตร์แอนิเมชั่นความยาวประมาณ 10 นาที นี้ต้องผ่านการกลั่นกรองของคณะทำงานและที่ปรึกษาหลายๆ ด้าน เพื่อให้ออกมาเป็นเรื่องราวที่สนุกและเข้าใจง่าย แถมยังนำเทคนิคการเคลื่อนไหวพิเศษมาช่วยให้ภาพน่าตื่นเต้นมากขึ้นอีก
หลังจากลุ้นให้ “แก้ว” กับ “พลอย” ต่อสู้กับ Money Monsters แล้วก็ถึงเวลาก้าวสู่โลกการลงทุน และนี่จะเป็นครั้งแรกที่เราจะได้เจอหุ่นจำลองของ Set Hero ทั้ง 4 คน ที่จะคอยบอกว่า พวกเขาคือใคร และทำอะไรได้บ้าง
พอเข้ามาในโซนนี้แล้ว สิ่งหนึ่งที่อยากให้ทำคือ ยืนนิ่งๆ พร้อมชมภาพจิตรกรรมฝาผนัง Set Ecosystem ที่วาดด้วยเส้นสายลายไทยแต่ทันสมัยด้วยเรื่องราวของโครงสร้างและการทำงานของตลาดทุนไทย พร้อมกับบทบาทของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ที่เป็น “ศูนย์กลาง” เชื่อมโยงระหว่างผู้ประกอบการและผู้ลงทุน
“โลกการลงทุนมี 3 ดินแดน คือ ดินแดนแห่งการระดมทุน ดินแดนแห่งการออมและลงทุน โดยมีดินแดนแห่งตลาดหลักทรัพย์เป็นตัวเชื่อมระหว่างสองดินแดน และช่วยพัฒนาประเทศได้” กฤษฎา เปรียบเทียบ
เมื่อเรายืนนิ่งๆ ทำใจโล่งๆ ลบความคิดที่ว่าตลาดหุ้น คือ บ่อนและการลงทุน คือ การพนัน แล้วค่อยๆ คิด ค่อยๆ ดูเรื่องราวในนั้นแล้วจะรู้ว่า ตลาดหุ้นอยู่ในวิถีชีวิตของเรามาตลอด
อยากให้ไปเห็นด้วยตา สัมผัสด้วยใจ เพราะสามารถบอกเล่าเรื่องยากๆ ได้ด้วยภาพเพียงภาพเดียว
และอีกด้านหนึ่งเป็น “ประวัติศาสตร์ตลาดทุนไทย” (ที่เป็นส่วนเดียวที่จัดแสดง “วัตถุโบราณ” ที่เกี่ยวกับตลาดหุ้นไทย) ที่ไม่ได้เริ่มเมื่อปี 2518 ที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเปิดซื้อขายวันแรก แต่ตลาดทุนไทยเริ่มมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย โดย “ทุน” ที่สำคัญในเวลานั้น คือ ข้าวกับเกลือ
สำหรับคนที่สนใจประวัติศาสตร์ตลาดทุน ก็บอกได้คำเดียวว่า ต้องชอบโซนนี้ เพราะสามารถบอกเล่าประวัติศาสตร์ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งตลาดหลักทรัพย์ฯ ด้วยเส้นกราฟดัชนีตลาดหุ้นไทยเพียงเส้นเดียว
หลังจากอิ่มเอมกับประวัติศาสตร์และบทบาทตลาดทุนไทยไปแล้ว ก็ถึงเวลาที่จะเข้าสู่ Hero Training Stations
เช็กแล้วจะช็อก
ด่านแรกที่เราต้องเจอ คือ Check & Shock ซึ่งเชื่อว่าใครเจอด่านนี้เข้าไปก็ต้องช็อก เพราะจะเป็นการตรวจสอบว่า เป้าหมายเงินออมที่เราต้องมี ณ วันเกษียณควรจะเป็นเท่าไร... แค่เห็นตัวเลขก็ช็อกแล้ว และยังทำให้ช็อกอีกรอบ เมื่อรู้ว่าเงินออมที่มีอยู่ไม่เพียงพอแน่ๆ ถ้ายังได้ผลตอบแทนน้อยนิด
เมื่อทำให้ช็อกไปหลายตลบ เราจะได้คำตอบว่า เป้าหมายในการออมของเราอยู่ตรงไหน และถ้าเราออมในจำนวนเงินตามที่เราตั้งใจไว้ จะต้องหากผลตอบแทนให้ได้ปีละเท่าไรถึงจะไปถึงเป้าหมายได้สบายๆ
แต่อย่ามัวช็อกกับ “ตัวเลข” ที่ออกมา เพราะถ้ามองไปที่ภาพ “ความเป็นจริงแห่งชีวิต” ที่ร้อยเรียงอยู่บนผนังจะยิ่งทำให้ช็อกหนักขึ้นไปอีก เพราะจะบอกเลยว่า ในแต่ละช่วงวัยจะต้องมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง และที่จี้ใจดำกว่านั้น คือ ค่าใช้จ่ายในแต่ละรายการคิดเป็นเงินเท่าไร
ขออนุญาตไม่อ้างถึงตัวเลขเหล่านั้นในที่นี้ เพราะยังไม่อยากทำให้ใครช็อก เอาเป็นว่าประโยคเด็ดประโยคเดียวที่ทำให้ขนหัวลุกยิ่งกว่าเข้าบ้านผีสิง คือ “รู้หรือไม่ หลังเกษียณคุณอาจจะต้องใช้เงินมากกว่า 10 ล้านบาท แถมยังมี Money Monsters ศัตรูตัวฉกาจคอยโจมตีเป้าหมาย”
แถมให้อีกช็อกหนึ่งก็ได้ว่า “จากผลการสำรวจ คนไทยเพียง 5% บรรลุเป้าหมายและมีเงินพอใช้ในวัยเกษียณ”
SET Hero ช่วยได้
และแล้วก็เดินมาถึง “ฐานบัญชาการหลัก” ของ SET Hero ที่มีกันอยู่ 4 คน คือ
Guardian B ผู้เชี่ยวชาญเรื่องตราสารหนี้
Captain S ผู้เชี่ยวชาญเรื่องหุ้น
Pro M ผู้เชี่ยวชาญเรื่องกองทุนรวม
Lady D ผู้เชี่ยวชาญเรื่องอนุพันธ์ ที่แม้ว่าจะเป็นสาวสวยเพียงคนเดียว แต่เธอแซ่บและสตรองมาก เพราะช่วยป้องกันความเสี่ยงให้กับหนุ่มๆ ที่เหลือได้
ในฐานบัญชาการนี้จะทำให้เรารู้จักว่า SET Hero แต่ละคนคือใคร มีความสามารถโดดเด่นในด้านใด และยังเข้าใจการทำงานของแต่ละคนได้ ด้วยคำอธิบายสั้นๆ ง่ายๆ และมี “สื่อการเรียนรู้” หลากหลาย ที่ช่วยทำให้เรื่องยากเป็นเรื่องง่าย พร้อมกับเคล็ดลับการลงทุนของฮีโร่แต่ละคน
แต่สื่อการเรียนรู้ที่น่าตื่นเต้นของฐานบัญชาการนี้คือ “เกม” ที่ทำให้การลงทุนเป็นเรื่องสนุก ไม่ว่าจะเป็น
เกม The Money Guard ในฐานของ “Guardian B” ที่เปรียบเทียบ “อันดับเครดิตของตราสารหนี้” เป็นเหมือนโล่กันภัย
เกม Stock City ในฐานของ “Captain S” ที่ทำให้เราสามารถมองเห็นภาพการลงทุนในหุ้นในสถานการณ์ต่างๆ
เกม Fund Adventure ในฐานของ “Pro M” ที่บอกเล่าการจัดสรรสัดส่วนการลงทุนของกองทุนรวม
เกม TFEX Farm ในฐานของ “Lady D” ที่ต้องเลือกว่า จะ “ป้องกันความเสี่ยง” ให้กับราคาห่านหรือไม่
ฮีโร่คนที่ 5
หลังจากรู้จักฮีโร่แต่ละคนแล้ว ก็ถึงเวลาที่จะสร้าง “ฮีโร่คนที่ 5” ซึ่งคือ ตัวเราเอง เพื่อต่อสู้กับ Money Monsters ของเรา และทำให้เราเดินไปถึงเป้าหมายทางการเงิน (ที่ทำให้เราช็อกมาเมื่อครู่นี้)
เริ่มจาก “วัดความเป็นตัวคุณ” โดยการหาว่าจริงๆ แล้วเรายอมรับความเสี่ยงได้แค่ไหน เพื่อจะได้ไปวางแผนการลงทุนที่เหมาะกับตัวเรา
ขอบอกว่าอันนี้เจ๋งมาก เพราะแค่ตอบคำถามไม่กี่ข้อ บวกกับข้อมูลต่างๆ ที่เราบันทึกไว้จากฐานที่ผ่านๆ มา เราจะได้ สัดส่วนการลงทุนที่เหมาะสมกับวัยและความเสี่ยงที่รับได้ เพราะ “การกระจายความเสี่ยง คือ หลักการสำคัญในการลงทุน” เพราะฉะนั้น “อย่าใส่ไข่ในตะกร้าเดียวกัน”
พอได้สัดส่วนการลงทุนที่เหมาะสมแล้วก็มาถึง “ไฮไลต์” ของ Investory ก็คือ Big Battle ที่ทำให้เราได้อินไปกับการลงทุนหุ้นที่น่าตื่นเต้น และจะยิ่งตื่นเต้นมากขึ้นถ้าไปกันเป็นหมู่คณะ เพราะเมื่อจบการ Battle เราจะรู้เลยว่า “ใครชนะ”
เพราะโซนนี้เป็นเกมจำลองการซื้อขายหุ้น ที่ใช้ข้อมูลและราคาหุ้นจริงในอดีต ตั้งแต่ปี 2533-2557 โดยแบ่งออกเป็น 10 ช่วงเวลา ช่วงละ 5 ปี (ใช้แวลาแค่ 5 นาทีเท่านั้น)
ในเกมจะกำหนดให้เรามีเงินลงทุนเริ่มต้นตามสัดส่วนที่เหมาะสมในการลงทุนหุ้นจากเงินทั้งหมด 5 แสนบาท เช่น เราสามารถลงทุนหุ้นได้ 40% ของเงินทั้งหมด เท่ากับเราจะมีเงินทุนตั้งต้นสำหรับการลงทุนหุ้น 2 แสนบาท
จากนี้ก็ขึ้นอยู่กับฝีมือของเราแล้วว่า จะสามารถสร้างผลตอบแทนได้มากน้อยแค่ไหน
ฮึกเหิมเริ่มลงทุน
ออกจากห้อง Big Battle แล้ว บอกได้เลยว่า “ฮึกเหิม” อยากจะเริ่มลงทุนเดี๋ยวนั้นเลย เพราะเป็นปลื้มกับผลตอบแทนที่ได้ในเกมจำลอง แถมยังได้รับการรับรองว่า “Hero I am” ฉันนี่ล่ะฮีโร่
แบบนี้ก็น่าจะเรียกได้ว่าบรรลุเป้าหมายของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ที่ กฤษฎา บอกว่า เมื่อเข้าชม Investory แล้วอยากทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการลงทุน
แต่การเรียนรู้ไม่ได้จบแค่ในพิพิธภัณฑ์ เพราะเมื่ออยากจะเริ่มลงทุน อยากจะหาความรู้มากขึ้น เมื่อออกมาจาก Investory แล้ว เดินมุ่งหน้าไปที่ “ห้องสมุดมารวย” ที่อยู่ถัดไปทันที แล้วจะรู้ว่า ที่นี่คือศูนย์การเรียนรู้การลงทุนที่ดีที่สุด
