การโค้ชผ่านจุดแข็ง

องค์กรธุรกิจชั้นนำในไทยเริ่มให้ความสำคัญการโค้ชจริงจัง แต่ยังเน้นน้ำหนักโค้ชผ่านจุดอ่อนเพื่อพัฒนาให้เป็นจุดแข็งของผู้นำในองค์กร ส่วนใหญ่มองข้ามเรื่องสำคัญคือ การพัฒนาจุดแข็งของผู้นำในองค์กร โดยเครื่องมือที่ตอบโจทย์การพัฒนาผู้นำผ่านจุดแข็ง จะดึงศักยภาพที่แท้จริงของผู้นำมาใช้ประโยชน์ได้เต็มประสิทธิภาพ นำไปพัฒนาบุคลากรอื่นในองค์กร ต่อยอด และสร้างผู้นำรุ่นต่อไปได้ยั่งยืน ส่งผลต่อการขับเคลื่อนธุรกิจองค์กรต่อไป

ผมมีโอกาสคุยอย่างเป็นกันเองกับประธานผู้บริหารองค์กรขนาดใหญ่ ซึ่งก่อตั้งและนำพาองค์กรแห่งนี้ตั้งแต่เงินหมุนเวียนในธุรกิจไม่กี่หมื่นบาท จนปัจจุบันเป็นธุรกิจหลายพันล้านบาท มีพนักงานเกือบหนึ่งพันคน หนึ่งในหัวข้อที่คุยคือ การเตรียมทายาทของท่านให้พร้อมเป็นผู้นำองค์กร และขึ้นมาแทนประธานผู้บริหารท่านนี้ในอนาคต ท่านเล่าถึงจุดอ่อนของทายาทได้ชัดเจน พร้อมยกตัวอย่างยืนยันมุมมอง ท่านต้องการให้ทายาทแก้ไขหรือพัฒนาจุดอ่อนให้สำเร็จ เมื่อถามถึงจุดแข็ง ท่านกล่าวได้กว้างๆ ไม่มีอะไรโดดเด่น เหมือนตอนพูดถึงจุดอ่อน

บทสนทนานี้เป็นที่คุ้นเคย เมื่อต้องการพัฒนาผู้นำ มักเน้นไปที่การพัฒนาหรือแก้ไขจุดอ่อน ซึ่งไม่แปลกเพราะเราโตมาแบบนั้น นึกถึงตอนลูกยื่นสมุดรายงานผลการเรียนให้เราดู เราจะเน้นชื่นชมวิชาที่ลูกได้ A หรือเน้นเสริมวิชาที่ได้ B ให้เป็น A หรือจะลงเอยใช้เวลาส่วนใหญ่กับวิชาที่ได้ D หรือลองนึกถึงตอนประเมินผลงานระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง โดยเฉพาะ Competency ถ้าหลายลักษณะลูกน้องทำได้ดีมากหรือดี มีเพียงหนึ่งลักษณะ ที่หัวหน้าเห็นว่าเป็นจุดอ่อน บทสนทนาแผนพัฒนาลูกน้องคนนี้จะลงเอยที่จุดไหน เรามักมองสิ่งที่ลูกหรือลูกน้องทำได้ดีว่าเป็นไปตามหน้าที่ที่ต้องทำจึงไม่ค่อยพูดถึง แต่สิ่งที่ทำได้ไม่ดีกลับอยู่ในสายตาตลอดเวลา เพราะเราคาดหวังเห็นการแก้ไขปรับปรุง

ZengerFolkman หุ้นส่วนกลยุทธ์ของสลิงชอท เป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านการพัฒนาผู้นำระดับโลกศึกษาผู้นำกว่า 1 แสนคน จากบริษัททั่วโลก พบว่าผู้นำที่ยอดเยี่ยมไม่ได้หมายถึงผู้นำสมบูรณ์แบบไม่มีจุดอ่อน แต่เป็นผู้นำที่มีจุดแข็งโดดเด่นชัดเจน 3-5 เรื่อง แม้ในสายตาคนรอบข้างจะมีจุดอ่อนบ้าง แต่มักถูกบดบังด้วยจุดแข็งที่โดดเด่นและถูกมองข้ามไป นอกจากจุดอ่อนนั้นเป็นจุดตายเป็นเรื่องสำคัญมากสำหรับผู้นำ

จากข้อค้นพบ สรุปได้ว่า 1.ผู้นำที่ยอดเยี่ยมไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบไม่มีจุดอ่อน 2.ผู้นำที่มีจุดแข็งเด่นชัด 3-5 เรื่อง ก็เพียงพอเป็นผู้นำที่ยอดเยี่ยม แค่ไม่มีจุดอ่อนที่เป็นจุดตายของตำแหน่ง 3.การพัฒนาจุดแข็งมักสร้างแรงจูงใจได้มากกว่าเน้นพัฒนาจุดอ่อน จึงมีโอกาสประสบความสำเร็จมากกว่า