หัวรถจักรเศรษฐกิจเคลื่อน สินเชื่อเพิ่ม เงินฝากลด

8...ศูนย์วิจัยกสิกรไทย

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยได้รวบรวมข้อมูลสภาพคล่องของระบบธนาคารพาณิชย์ไทยที่ประกอบด้วยธนาคารพาณิชย์ 14 แห่ง ณ สิ้นเดือน มิ.ย. 2553 เทียบกับสิ้นเดือนก่อนหน้าและสิ้นปี 2552 พร้อมประเมินแนวโน้มสภาพคล่องของธนาคารพาณิชย์ในระยะถัดไป

rสินเชื่อเพิ่มขึ้น สวนทางกับเงินฝากที่ลดลง โดย ณ สิ้นเดือน มิ.ย. 2553 ยอดเงินให้สินเชื่อสุทธิ (หักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ) ของ 14 ธนาคารพาณิชย์ไทยมีจำนวน 5.99 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 1.48 หมื่นล้านบาท จาก 5.98 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน พ.ค. (จากการเพิ่มขึ้นของสินเชื่อในกลุ่มธนาคารขนาดใหญ่และกลุ่มธนาคารขนาดเล็ก) แม้จะมีการชำระคืนเงินกู้บางส่วนจากภาครัฐ ภายหลังการออกพันธบัตรออมทรัพย์ไทยเข้มแข็งวงเงินกว่า 8 หมื่นล้านบาทก็ตาม ในขณะที่ยอดเงินฝากลดลง 1.6 แสนล้านบาท จาก 6.64 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน พ.ค. มาอยู่ที่จำนวน 6.48 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน มิ.ย. (ตามการลดลงของเงินฝากในทุกกลุ่มธนาคาร นำโดยกลุ่มธนาคารขนาดใหญ่เป็นหลัก) อันเป็นผลจากการถอนเงินฝากของผู้ออมเพื่อไปลงทุนในผลิตภัณฑ์การออมที่ให้ผลตอบแทนจูงใจอื่นๆ อาทิ พันธบัตรออมทรัพย์ไทยเข้มแข็ง หุ้นกู้เอกชน กองทุนรวม และประกันภัย รวมทั้งการตัดจ่ายเงินภาษีนิติบุคคลประจำงวดสิ้นปี 2552 เข้าสู่บัญชีภาครัฐ ซึ่งเป็นปัจจัยด้านฤดูกาลอีกด้วย

rสินทรัพย์สภาพคล่องในงบดุลของธนาคารพาณิชย์ไทย (รวมเงินสด เงินลงทุนสุทธิในตลาดเงินระยะสั้น และเงินลงทุนสุทธิในหลักทรัพย์) ลดลงจากเดือนก่อนเช่นกัน โดย ณ สิ้นเดือน มิ.ย. 2553 สภาพคล่องดังกล่าวมีจำนวน 2.059 ล้านล้านบาท ปรับลดลงจำนวน 1.58 แสนล้านบาท จาก 2.217 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน พ.ค. อันเป็นผลจากการลดลงในองค์ประกอบ คือ เงินลงทุนสุทธิในตลาดเงินระยะสั้น และเงินสด ขณะที่เงินลงทุนสุทธิในหลักทรัพย์เพิ่มขึ้น

ทั้งนี้ การลดลงของสภาพคล่องในความหมายกว้างดังกล่าว เกิดขึ้นในทุกกลุ่มธนาคาร นำโดยการลดลงของสภาพคล่องในกลุ่มธนาคารขนาดใหญ่เป็นหลัก

สินทรัพย์สภาพคล่องของระบบธนาคารพาณิชย์ไทย

สินทรัพย์สภาพคล่องจำแนกตามกลุ่มธนาคาร

ในช่วงครึ่งแรกของปี 2553 : สภาพคล่องธนาคารพาณิชย์ไทยลดลงจากสิ้นปี 2552

rสินเชื่อเพิ่ม ขณะที่เงินฝากลด โดยในช่วงครึ่งแรกของปี 2553 เงินให้สินเชื่อสุทธิ (หักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ) เพิ่มขึ้น 2.12 แสนล้านบาท หรือคิดเป็นการเติบโตร้อยละ 3.67 จาก ณ สิ้นปี 2552 ขณะที่เงินฝากลดลง 2.58 หมื่นล้านบาท หรือหดตัวลงร้อยละ 0.40 จาก ณ สิ้นปี 2552

rสภาพคล่องตามความหมายกว้างลดลงเช่นกัน โดยในช่วงครึ่งปีแรกสภาพคล่องดังกล่าวลดลง 6.22 หมื่นล้านบาท จากระดับ 2.122 ล้านล้านบาท ณ สิ้นปี 2552

โดยสรุป จากยอดคงค้างสินเชื่อสุทธิและเงินฝาก รวมถึงสินทรัพย์สภาพคล่องสุทธิ ต่างสะท้อนถึงการปรับตัวลดลงของสภาพคล่องที่ธนาคารพาณิชย์ไทยในเดือน มิ.ย. 2553 เมื่อเทียบกับเดือนก่อนและในช่วงครึ่งแรกของปี 2553 เมื่อเทียบกับ ณ สิ้นปี 2552 ทั้งนี้เป็นผลมาจากสินเชื่อที่ยังขยายตัวได้อย่างต่อเนื่องในระยะที่ผ่านมา โดยได้รับอานิสงส์จากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจทั้งในประเทศและเศรษฐกิจคู่ค้าที่สำคัญ แม้จะมีการชำระคืนเงินกู้บางส่วนจากโครงการไทยเข้มแข็งของภาครัฐก็ตาม

ในขณะที่เงินฝากในภาพรวมถูกกระทบจากปัจจัยหลายประการ ได้แก่ การแข่งขันกับผลิตภัณฑ์การออมที่เสนอผลตอบแทนจูงใจอื่นๆ เช่น พันธบัตรออมทรัพย์ไทยเข้มแข็ง กองทุนรวม หุ้นกู้เอกชน และประกันภัย เป็นต้น ตลอดจนการโอนเงินเข้าบัญชีภาครัฐ หลังการตัดสินคดียึดทรัพย์ฯ

สำหรับแนวโน้มในเดือนถัดไปนั้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า สภาพคล่องที่ธนาคารพาณิชย์ไทยอาจมีระดับค่อนข้างทรงตัวหรือไม่เปลี่ยนแปลงมากจากในเดือน มิ.ย. โดยการขยายสินเชื่อน่าที่จะยังสามารถรักษาโมเมนตัมเชิงบวกไว้ได้ นำโดยสินเชื่อที่เกี่ยวข้องกับภาคการส่งออก ซึ่งยังคงเติบโตได้อย่างแข็งแกร่ง รวมถึงสินเชื่อสนับสนุนโครงการลงทุนของภาครัฐตามความก้าวหน้าของการใช้จ่ายเงินของรัฐบาล

ส่วนในด้านเงินฝากนั้น อาจมีโอกาสปรับตัวดีขึ้น หลังจากที่ลดลงมากในเดือน มิ.ย. สอดคล้องกับจังหวะขาขึ้นของอัตราดอกเบี้ยในระบบที่ได้เริ่มต้นขึ้นแล้วในเดือน ก.ค. และการที่ธนาคารพาณิชย์ยังคงมีการนำเสนอผลิตภัณฑ์เงินฝากพิเศษที่ให้ผลตอบแทนจูงใจออกมาควบคู่กันด้วย

นอกจากนี้ มุมมองในเชิงบวกต่อการขยายสินเชื่อในระยะที่เหลือของปี ก็น่าจะเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ธนาคารพาณิชย์ยังคงมีการสะสมสภาพคล่องไว้เพื่อรองรับการดำเนินธุรกิจหลักอีกด้วย

อย่างไรก็ดี ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อแนวโน้มอัตราดอกเบี้ยของธนาคารพาณิชย์ ในระยะถัดไป คงจะไม่ได้ขึ้นอยู่กับประเด็นเรื่องสภาพคล่องเพียงประการเดียวปัจจัยสำคัญจะยังคงอยู่ที่พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและเงินเฟ้อของประเทศเป็นหลัก เพราะจะมีผลต่อการดำเนินนโยบายอัตราดอกเบี้ยของทางการไทย และความสามารถในการขยายสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ ตลอดจนภาวะการแข่งขันระหว่างธนาคารพาณิชย์และกับผลิตภัณฑ์การออมอื่นๆ