Options : ใบจองซื้อ กับการประกันอุบัติเหตุ

ผู้ลงทุนหลายรายอาจไม่คุ้นเคยกับสัญญาประเภท Options เนื่องจากมี Concept ที่แตกต่างไปจากการลงทุนในหุ้นที่เป็นการลงทุนใน “กรรมสิทธิ์” และมีความเป็นเจ้าของในสินทรัพย์ที่ลงทุน แต่การลงทุนในOptions นั้น เป็นการลงทุนใน “สิทธิ” ที่ผู้ขาย Options ให้สิทธิแก่ผู้ซื้อในการซื้อหรือขายสินทรัพย์ในอนาคต ตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ ในด้านราคา จำนวน และเวลาในอนาคตที่จะทำการซื้อขาย ทั้งนี้ ผู้ซื้อOptions จะเป็นผู้ถือสิทธิ และสามารถตัดสินใจได้ว่าจะใช้สิทธินั้นหรือไม่ ในทางกลับกัน ผู้ขาย Options จะต้องยอมให้ผู้ซื้อ Options ที่เป็นผู้ถือสิทธิสามารถใช้สิทธิได้ตามที่ตกลงกันไว้ ทั้งนี้ ในวันที่ตกลงซื้อขาย ผู้ซื้อ Options จะต้องจ่ายเงินค่า Premium ให้แก่ผู้ขาย Options เป็นการตอบแทน

แม้ว่าการลงทุนใน Options อาจเป็น Concept ที่ดูเหมือนจะซับซ้อน โดยมีการซื้อขายทั้งสิทธิที่จะซื้อ (Call Options) และสิทธิที่จะขาย (Put Options) รวมไปถึงการกำหนดระยะเวลาและเงื่อนไขที่สามารถใช้สิทธิได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว เราสามารถอธิบายการลงทุนและผลตอบแทนจากการลงทุน Options ได้ง่ายๆ ผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งใกล้ตัวของผู้ลงทุนทุกคน ดังนี้

Call Options กับใบจองซื้อ

ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา นับเป็นช่วงที่อสังหาริมทรัพย์ในกลุ่มคอนโดมิเนียมเป็นที่นิยมของประชาชนทั่วไปเป็นจำนวนมาก และส่วนใหญ่มีการเปิดให้ผู้สนใจจองซื้อไว้ล่วงหน้าก่อนก่อสร้างจริง โดยผู้จองจะมีสิทธิซื้อห้องชุดที่ตนเองระบุไว้ด้วยราคาที่ตกลงกัน ณ วันที่ทำการจอง ด้วยการวางเงินมัดจำจำนวนหนึ่ง ซึ่งสำหรับคอนโดมิเนียมบางแห่งที่มีตำแหน่งที่ตั้งดีและได้รับการคาดการณ์ว่าจะมีราคาสูงขึ้นในอนาคต ก็จะทำให้ใบจองซื้อมีมูลค่าสูงขึ้นกว่าเงินมัดจำที่วางไว้ และทำให้เกิดการซื้อขายใบจองเพื่อทำกำไรขึ้นมา จะเห็นได้ว่าใบจองซื้อนั้น เปรียบเสมือนกับ Call Options ที่ให้สิทธิในการซื้อ โดยมีการกำหนดเงื่อนไขราคาซื้อขาย จำนวน และวันที่ทำการซื้อขายในอนาคตไว้ล่วงหน้า ซึ่งผู้ซื้อจะต้องวางมัดจำเพื่อแลกกับใบจอง ซึ่งเปรียบเสมือนกับค่า Premium ให้แก่ผู้ขาย และหากราคาห้องปรับตัวสูงขึ้นก็จะเปิดโอกาสให้ผู้ซื้อใบจองสามารถขายทำกำไร

หากผู้ลงทุนซื้อ SET50 Index Call Options ใน TFEX และดัชนี SET50 ปรับตัวสูงขึ้นกว่าราคาใช้สิทธิ (Strike Price/Exercise Price) ที่กำหนดไว้ในสัญญา Options ผู้ลงทุนก็จะได้รับกำไรหากตัดสินใจใช้สิทธิหรือเรียกกันว่า Options สัญญานั้น In-The-Money ซึ่งผู้ลงทุนสามารถเลือกที่จะขาย Options ก่อนหมดอายุเพื่อทำกำไรในตลาด หรือจะถือครองจนหมดอายุสัญญาก็ได้เช่นกัน (สำหรับ SET50 IndexOptions ใน TFEX จะมีการคำนวณกำไรขาดทุนและชำระราคาด้วยเงินสดให้แก่ผู้ลงทุนที่ถือครอง Options จนหมดอายุสัญญา)

Put Options กับการประกันอุบัติเหตุในกรณีของสิทธิการขาย หรือ Put Options นั้น เราอาจนำ Concept ของการซื้อประกันอุบัติเหตุรถยนต์มาอธิบายเพื่อสร้างความเข้าใจได้ โดยทั่วไปแล้ว ผู้ขับขี่รถยนต์มักซื้อประกันอุบัติเหตุไว้ โดยในการซื้อประกันจะต้องมีการจ่ายค่าเบี้ยประกัน และหากเกิดอุบัติเหตุขึ้น ผู้ถือกรมธรรม์จะสามารถเรียกร้องค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากบริษัทประกันได้ สำหรับผู้ลงทุนที่ลงทุนในสิทธิการขาย หรือ Put Options นั้น ก็เปรียบเสมือนการซื้อประกันอุบัติเหตุ จะต้องมีการจ่ายค่า Premium ให้แก่ผู้ขาย เพื่อให้ได้มาเพื่อสิทธิการขาย

หากผู้ลงทุนซื้อ SET50 Index Put Options และดัชนี SET50 ปรับตัวลดลงต่ำกว่า Strike Price ผู้ลงทุนจะสามารถใช้สิทธิขายสินทรัพย์ให้แก่ผู้ขาย Options ได้ด้วยราคา Strike Price ซึ่งหมายความว่า PutOptions สัญญาดังกล่าว In-The-Money เหมือนกับการเคลมค่าเสียหายจากบริษัทประกันเมื่อเกิดอุบัติเหตุขึ้น อย่างไรก็ตาม หากดัชนี SET50 ปรับตัวสูงขึ้นกว่า Strike Price ก็จะไม่เกิดประโยชน์ต่อผู้ซื้อ PutOptions ในการจะใช้สิทธิดังกล่าว เรียกว่า Put Options ดังกล่าว Out-of-Money หรือ Put Options ดังกล่าวไม่มีค่า แต่ผู้ลงทุนก็จะไม่ได้ขาดทุนนอกเหนือไปจากค่า Premium ที่ได้จ่ายไปแล้ว เปรียบกับการจ่ายเบี้ยประกันอุบัติเหตุไปเปล่าๆ สำหรับปีที่ผู้ถือกรมธรรม์ไม่ประสบอุบัติเหตุในปีนั้นๆ

Options จัดเป็นเครื่องมือลงทุนที่น่าสนใจอีกประเภทหนึ่ง และผู้ลงทุนสามารถเลือกใช้ Options เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างกลยุทธ์การลงทุนและบริหารความเสี่ยงพอร์ตลงทุนได้ โดยปัจจุบัน TFEX จัดให้มีการซื้อขาย Options ที่อ้างอิงกับดัชนี SET50 ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนสามารถซื้อและขาย ทั้ง Call Options และ Put Options ได้ โดยผู้ซื้อจะต้องจ่ายค่า Premium เพื่อแลกกับ Options ที่ต้องการ

ในขณะที่ผู้ขาย Options จะได้รับผลตอบแทนเป็นค่า Premium และผู้ขายจะต้องวางเงินหลักประกัน (Margin) ไว้กับสำนักหักบัญชี (TCH) เช่นเดียวกันกับการซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าประเภทอื่น เพื่อให้ความมั่นใจแก่ผู้ซื้อว่า ในกรณีที่ Options ที่ถือครองอยู่เป็นสัญญาที่มีสถานะ In-The-Money ผู้ซื้อจะได้รับการชำระราคาเมื่อสัญญาหมดอายุ นอกจากนี้ TFEX ยังได้เตรียม Options Wizard ที่เป็นเครื่องมือช่วยอำนวยความสะดวกในการลงทุน Options ผ่านโปรแกรม Streaming Desktop Version ไว้ให้แก่ผู้ลงทุนทั่วไปอีกด้วย ผู้ลงทุนที่สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากโบรกเกอร์ที่ท่านใช้บริการ หรือเว็บไซต์ www.tfex.co.th