มืออาชีพ

โดย...นายเกษมสันต์ วีระกุล

การก่อการร้ายในกรุงปารีสคืนวันศุกร์ที่ผ่านมาแสดงให้โลกได้เห็นถึงการเป็น “มืออาชีพ” ในการจัดการภาวะวิกฤตของรัฐบาลฝรั่งเศส ซึ่งอาศัยการมีแผนปฏิบัติการรองรับวิกฤตที่คาดการณ์ว่ามีโอกาสเกิดขึ้นได้

กรณีระเบิดพลีชีพขณะที่มีการแข่งขันฟุตบอลระหว่างทีมชาติฝรั่งเศสและทีมชาติเยอรมนีที่มีคนดูเต็มสนาม 8 หมื่นคน รวมทั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศส ฟรองซัวส์ ออลลองด์ ที่สนามสตาด เดอ ฟรองซ์ ในคืนเกิดเหตุมีมือระเบิดพลีชีพ 3 คน ได้ก่อเหตุระเบิดนอกสนามซึ่งทั้งผู้เล่นและคนดูในสนามได้ยิน ถ้าไม่มีแผนปฏิบัติการรับมือภาวะวิกฤตที่ชัดเจนและไม่มีการซักซ้อมบางประเทศอาจประกาศว่าเกิดระเบิดนอกสนามและยุติการแข่งขันทันที คนดูจะตื่นตระหนกวิ่งหนีตายออกนอกสนาม ซึ่งจะต้องมีเหยียบกัน บาดเจ็บล้มตายอีกมาก แถมเมื่อออกมานอกสนามอาจเจอกับผู้ก่อการร้ายที่เหลืออยู่คอยทำร้ายเอาอีกด้วย

แต่ฝรั่งเศสปล่อยให้การแข่งขันดำเนินไปตามปกติ เพื่อให้ผู้คนเกือบแสนคนอยู่ในสนามต่อไป เพราะรู้ว่าเขาได้ตรวจค้นตัวหาอาวุธของคนก่อนเข้าสนามเรียบร้อยแล้ว ดังนั้นในสนามจึงปลอดภัยกว่าภายนอกแน่นอน ระหว่างนั้นทีมรักษาความปลอดภัยก็ค่อยๆ พาตัวประธานาธิบดีออกจากสนามแบบเงียบๆ เพื่อมาบัญชาการแก้ปัญหาในสถานที่ที่เตรียมเอาไว้แล้วตามแผนปฏิบัติการ

ขณะเดียวกัน ตำรวจก็เคลียร์พื้นที่ด้านนอกสนามเพื่อให้แน่ใจว่าปลอดภัยและไม่มีผู้ก่อการร้ายเหลืออยู่แล้ว เมื่อการแข่งขันจบลง ซึ่งแน่นอนว่าตอนนั้นคนดูบางส่วนได้รับข้อมูลจากญาติพี่น้องที่ดูข่าวจากสื่อต่างๆ แล้ว แต่ฝ่ายรักษาความปลอดภัยก็สามารถประกาศแจ้งคนดูอย่างเหมาะสมตามข้อความที่ใช้สื่อสาร เพื่อไม่ให้เกิดความแตกตื่น คนดูจึงออกจากสนามอย่างเป็นระเบียบ

หลายท่านอาจคิดว่านี่เป็นเรื่องธรรมดาหรือเปล่า? คนมีสามัญสำนึกทั่วไปก็น่าจะคิดได้แบบนี้ แต่ลองนึกว่าเราอยู่ในสถานการณ์จริงๆ สิครับ มีโอกาสมากที่เราจะพลาด และประกาศยุติการแข่งขัน สร้างความตื่นตระหนกและการบาดเจ็บล้มตายอีกมาก ดังนั้นแผนปฏิบัติการเพื่อรับมือวิกฤต จึงต้องระบุหน้าที่แต่ละคนไว้ชัดเจนและต้องฝึกซ้อมเป็นระยะๆ เพื่อให้ปฏิบัติตามแผนจริงๆอย่างมีสติ

ส่วนการสื่อสารในภาวะวิกฤต แม้ช่วงต้นๆ ของวิกฤต การสื่อสารจะดูสับสนเพราะมีผู้ให้ข่าวหลายคน แต่เมื่อตั้งหลักได้รัฐบาลฝรั่งเศสก็มอบหมายให้มีผู้แถลงข่าวเพียงคนเดียว ทำให้ข้อมูลต่างๆ ชัดเจนขึ้น เป็นไปตามยุทธศาสตร์การสื่อสารในภาวะวิกฤตที่ผมเคยเขียนไว้ในคอลัมน์นี้เมื่อวันที่ 19 ส.ค.ที่ผ่านมา

นับวันวิกฤตต่างๆ เกิดขึ้นได้ง่ายและใกล้ตัวกว่าที่เราคิดไว้เยอะ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรต้องจัดทำแผนรับมือและแผนการสื่อสารในภาวะวิกฤตเตรียมเอาไว้ดีและฝึกซ้อมอย่างสม่ำเสมอนะครับ