เอกชนยังจ่าย "โบนัส" แต่เพิ่มกำลังซื้อปลายปีไม่มากนัก

โดย...จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์, ยินดี ฤตวิรุฬห์

สุธิดา กาญจนกันติกุล ผู้จัดการฝ่ายการตลาด บริษัท แมนพาวเวอร์กรุ๊ป ประเทศไทย มองว่า การจ่ายโบนัสปลายปีนี้องค์กรส่วนใหญ่น่าจะยังจ่ายปกติ สำหรับโบนัสแบบคงที่ ส่วนองค์กรที่จ่ายโบนัสแบบผันแปรก็ต้องขึ้นอยู่กับผลประกอบการบริษัทและประสิทธิภาพของพนักงาน ส่วนใหญ่จะอยู่ในกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ ค้าปลีก บริษัทรถยนต์ ไอที

กลุ่มที่มีแนวโน้มจ่ายโบนัสสูงกว่าปกติเป็นกลุ่มธุรกิจอัญมณีและเครื่องประดับ (จิวเวลรี่) เนื่องจากตลาดต่างประเทศยังมีกำลังซื้อสูง ธุรกิจกลุ่มนี้ขยายโรงงานและกำลังการผลิตสูง ส่วนธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมรวมถึงองค์กรขนาดใหญ่บางแห่ง ที่ได้รับผลกระทบจากพิษเศรษฐกิจมีแนวโน้มไม่มีโบนัสคงที่ แต่จะทดแทนด้วยเงินเดือนหรือสวัสดิการบางอย่าง อย่างไรก็ตาม แนวโน้มการไม่จ่ายโบนัสในองค์กรขนาดใหญ่ ทำยากเนื่องจากมีข้อตกลงกับสหภาพแรงงาน

ด้านทิศทางการปรับขึ้นเงินเดือนปี 2559 ส่วนใหญ่น่าจะใกล้เคียงปี 2558 คือ ปรับเฉลี่ย 3-12% แต่จะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับผลประกอบการ นโยบายองค์กร รวมถึงปัจจัยแวดล้อม เช่น อัตราขึ้นเงินเดือนเฉลี่ยขององค์กรย้อนหลัง อัตราการขึ้นเงินเดือนของแต่ละประเภทธุรกิจ และแม้เศรษฐกิจโดยรวมชะลอตัว แต่บางธุรกิจมีแนวโน้มดีสวนกระแสก็อาจขึ้นเงินเดือนสูงกว่าค่าเฉลี่ย

ธุรกิจที่มีแนวโน้มขึ้นเงินเดือนดีตามธุรกิจที่มีทิศทางดี ได้แก่ 1.กลุ่มโลจิสติกส์และคลังสินค้า เพราะแนวโน้มการแข่งขันสูง ธุรกิจเติบโตรวดเร็วจากการผลักดันไทยเป็นศูนย์กลางด้านโลจิสติกส์ และแรงงานในธุรกิจนี้ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการ 2.กลุ่มธุรกิจการแพทย์และสุขภาพ ที่โตสอดคล้องกับกระแสการดูแลตนเอง ใส่ใจสุขภาพ ทำให้สินค้าสุขภาพโตรวดเร็ว

3.กลุ่มเทรดดิ้งสินค้าเชิงนวัตกรรมที่เติบโตเพราะธุรกิจต่างๆ ต้องการลดค่าใช้จ่ายด้านการผลิตและการดำเนินงาน ทำให้สินค้า เครื่องจักร เทคโนโลยี มีบทบาทเชิงรุกในตลาด 4.กลุ่มธุรกิจไอทีและอี-คอมเมิร์ซ กลุ่มนี้เป็นตลาดแรงงานเฉพาะมีความต้องการสูง โดยเฉพาะระดับผู้เชี่ยวชาญเฉพาะกระแสการลงทุนในอี-คอมเมิร์ซโตมาก ทำให้การปรับเงินเดือนกลุ่มนี้ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ขณะที่กลุ่มธุรกิจที่แนวโน้มการขึ้นเงินเดือนชะลอตัว ได้แก่ กลุ่มยานยนต์ กลุ่มสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ กลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จากภาวะกำลังซื้อชะลอตัวในประเทศ รวมทั้งผลกระทบการส่งออกหดตัว แม้การปรับเงินเดือนอาจไม่สูง แต่แนวโน้มการตอบแทนและดูแลพนักงานรูปแบบอื่น เช่น สวัสดิการด้านประกันชีวิต ค่ารักษาพยาบาล มีแนวโน้มดีขึ้น อาจขยายไปยังครอบครัว หรือมีค่าทักษะประสบการณ์ตามอายุงาน เป็นต้น

สุธิดา กล่าวว่า แมนพาวเวอร์ฯ คาดว่า ในปี 2559 การจ้างงานจะมีทิศทางบวก โดยเฉพาะแรงงานในรูปแบบสัญญาจ้าง (คอนแท็กต์) หรือตามโครงการดำเนินงานระยะสั้น (โปรเจกต์ เบส) ที่กำลังเป็นที่นิยมและได้รับการยอมรับกว้างขวางทั้งจากลูกค้าและผู้สมัครงานหลายสาขาอาชีพ เช่น ด้านไอที เอกสาร บัญชี และงานฝ่ายผลิต

อัตราการเติบโตของแรงงานกลุ่มนี้สูงขึ้นกว่า 2 เท่า เทียบ 2 ปีที่ผ่านมา สอดคล้องภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว องค์กรต่างๆ ลดค่าใช้จ่ายพนักงานประจำ จ้างแรงงานตามฤดูกาลกระตุ้นยอดขาย จ้างงานในโครงการต่างๆ ซึ่งมีเวลา 3-6 เดือน ส่วนพนักงานประจำเพื่อทดแทนและขยายงานน่าจะเกิดการจ้างงานไตรมาส 1-2 ปี 2559

สำหรับปัจจัยต้องจับตาปีหน้าคือ เสถียรภาพการเมือง เศรษฐกิจไทยและของโลก การเปิดเออีซี หากองค์กรรับมือได้ดีด้านบริหารรายได้ การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ รวมถึงการปรับตัวท่ามกลางเศรษฐกิจขาลงและทำทันเวลา ย่อมส่งผลดีระยะยาวต่อองค์กรและพนักงาน

ขณะเดียวกัน อยากให้มองว่าเงินเดือนและโบนัสไม่ใช่แรงจูงใจการทำงานอย่างเดียว ยังมีสวัสดิการและการดูแลพนักงานแบบอื่นที่ทำให้พนักงานมีความสุขและผูกพันกับองค์กร หากทำได้ทั้งองค์กรและพนักงานจะมีความผูกพันและความจงรักภักดี ลดอัตราการหมุนเวียนของพนักงานช่วยกันทำงานให้ประสบผลสำเร็จในที่สุด

ด้านธุรกิจความงาม บริษัท บิวตี้คอมมูนิตี้ สุวิน ไกรภูเบศ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กล่าวว่า ปีนี้บริษัทยังคงจ่ายโบนัสให้กับพนักงานเหมือนเดิม แต่อาจจะเปลี่ยนการพิจารณาเป็นจ่ายตามผลงานของพนักงานแทนต่างจากปีก่อนหน้าที่จะจ่ายในอัตรา 3.5 เดือน

“เงินโบนัสเป็นส่วนหนึ่งในการกระตุ้นการใช้จ่ายและกำลังซื้อในช่วงปลายปี ซึ่งบริษัทยังคาดหวังว่ากำลังซื้อจะเพิ่มมากขึ้นเพราะเป็นช่วงไฮซีซั่น และสินค้าของบริษัทก็สามารถนำไปเป็นของขวัญได้ ช่วยสนับสนุนให้ผลดำเนินงานในช่วงครึ่งปีหลังจะยังคงเติบโตได้สวนทางเศรษฐกิจ”

ภาคภูมิ ศรีชำนิ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น กล่าวว่า บริษัทยังคงมีการจ่ายเงินโบนัสให้กับพนักงานในปีนี้ แต่จะจ่ายในอัตรากี่เดือนนั้นจะต้องรอดูสถานการณ์ โดยรวมทั้งเศรษฐกิจและผลดำเนินงานของบริษัทในงวดไตรมาส 4 ก่อน ทั้งนี้ ยอมรับว่าในปีนี้คงจ่ายได้ไม่เท่ากับปีที่ผ่านมาหรือในปีก่อนหน้า ที่ให้กับพนักงานในอัตรา 8 เดือนติดต่อกันมา 3 ปีแล้ว เพราะเงินโบนัสถือเป็นขวัญกำลังใจอย่างหนึ่งในการร่วมกันทำงานของพนักงาน และเพื่อให้บริษัทสามารถบรรลุเป้าหมายได้ตามที่คาดหวังไว้

วรวรรณ ธาราภูมิ ประธานกรรมการสภาธุรกิจตลาดทุนไทย กล่าวว่า แนวโน้มกำลังซื้อกำลังซื้อในช่วงไตรมาส 4 จะเริ่มเห็นการฟื้นตัวขึ้นบ้าง แต่คงยังไม่กลับไปสู่ภาวะปกติแม้จะเป็นช่วงที่เริ่มจ่ายเงินโบนัสของพนักงานเงินเดือนและเป็นช่วงฤดูกาลจับจ่าย เนื่องจากภาพรวมกลุ่มพนักงานเงินเดือนยังมีภาระหนี้จากการผ่อนชำระที่อยู่อาศัยและรถยนต์ ส่วนกลุ่มผู้ที่มีรายได้สูงก็เป็นกลุ่มคนที่มีสัดส่วนน้อยมาก จึงไม่สามารถกระตุ้นภาพรวมของกำลังซื้อได้

“ประเด็นหนี้ครัวเรือนที่ยังอยู่ในระดับสูงจะเป็นปัจจัยตัดกำลังซื้อไปอีกระยะหนึ่งคิดว่าปี 2559 ทั้งปีกำลังซื้อก็จะยังไม่กลับสู่ภาวะปกติ เศรษฐกิจจะขยายตัวเพียง 2.4-2.5%” วรวรรณ กล่าว