ทั้งหมดแถวตรง

โดย...เกษมสันต์ วีระกุล

ทั้งหมดแถวตรง เมื่อสิ้นคำสั่งทหารที่อยู่ในแถวทุกคนต้องยืนตรง ทหารถูกฝึกมาแบบนั้น เมื่อผู้บังคับบัญชาสั่งต้องทำตามอย่างไม่มีข้อกังขา นั่นเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็นสำหรับทหารมืออาชีพในการบริหารประเทศ นายทหารคนแล้วคนเล่าที่ผ่านเข้ามาเป็นนายกฯ คงรู้ซึ้งแล้วว่าข้าราชการ หน่วยงานต่างๆ รวมไปถึงรัฐวิสาหกิจทั้งหลายที่ประกอบกันเป็นหน่วยงานของรัฐบาลนั้น นายกฯ จะสั่งเขาเรื่องอะไรก็ได้ แต่เขาจะทำก็ต่อเมื่อคำสั่งนั้นตรงกับสิ่งที่เขาอยากทำ ถ้าเขาไม่อยากทำ เขาก็จะหาเหตุมาอธิบายให้ดูเหมือนว่าเขาทำดีที่สุดแล้วภายใต้ข้อจำกัดของระบบราชการ

ท่านผู้อ่านแปลกใจมั้ยครับ นายกฯ ประยุทธ์ สั่งทุกอย่างที่ควรจะสั่ง เช่น สั่งให้เร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณ สั่งให้เร่งส่งออก สั่งให้ควบคุมราคาสินค้า สั่งให้ปล่อยน้ำให้มีประสิทธิภาพ สั่งๆๆ แล้วมีอะไรได้อย่างใจนายกฯ บ้าง? มีเรื่องเดียวที่ได้ดั่งใจนายกฯ และคนไทยส่วนใหญ่ ก็คือเรื่องความมั่นคง การเลิกทะเลาะกันนั่นล่ะครับ นอกนั้นยังไม่ได้อะไรเลย

รากของปัญหานี้คือ “การไร้ประสิทธิภาพของภาคราชการ” ซึ่งเป็นเรื่องที่หลายประเทศเจอมาแล้วทั้งนั้น ประเทศที่ตั้งใจปฏิรูปการบริหารจัดการภาครัฐจริงจึงจะจัดการปัญหานี้ได้ สิงคโปร์ มาเลเซีย เขาทำได้แล้ว อินโดนีเซียกำลังทำ การรู้ว่าต้องปฏิรูปภาคราชการ รัฐวิสาหกิจ แต่ยังสั่งการแบบที่สั่งๆ อยู่ในปัจจุบันก็จะไม่สำเร็จนะครับ เพราะถ้าแค่สั่งๆ ให้คณะใดคณะหนึ่งไปทำ แล้วเขาทำกันได้ง่ายๆ ป่านนี้ประเทศไทยเป็นมหาอำนาจในโลกไปแล้ว เพราะนายกฯ ทุกคนล้วนแต่สั่งการในทิศทางที่จะพาประเทศไทยไปเป็นมหาอำนาจโลกทั้งนั้น

การสั่งการนั้นต้องเป็นการสั่งการที่มีกรอบ มีแนวทางนโยบายให้ปฏิบัติตามแนบไปด้วย ไม่งั้นมันจะเหมือนการสั่งให้ทหารไปออกรบ แล้วสั่งว่าให้เอาชนะศัตรูให้ได้ โดยไม่ให้แนวทางการเอาชนะไปด้วย ทหารจะรบชนะมั้ยครับ? หรือสั่งง่ายๆ ว่ารบให้ชนะ เวลายิงพยายามยิงให้โดนศัตรู เวลาศัตรูยิงมาให้พยายามหลบกระสุนให้พ้น ภาคราชการที่ไร้ประสิทธิภาพเขาไม่รู้หรอกครับว่าสิ่งที่นายกฯ สั่งนั้นเขาจะต้องทำอย่างไร ผลสำเร็จจึงจะเกิดขึ้น ถ้ารู้เขาก็ทำไปนานแล้ว เช่น การเร่งส่งออกเห็นสั่งกันจัง ไม่เห็นเกิดผลสักรัฐบาล ขนาดรัฐบาลนี้นายกฯ ทหารสั่งรัฐมนตรีทหารก็ยังไม่เห็นสำเร็จ

แนวนโยบายปฏิบัติจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการมอบหมายให้คู่ไปกับคำสั่ง และถ้ามอบหมายคู่ไปกับกรอบเวลาและตัวชี้วัดไปด้วยจะยิ่งดี เพราะในการบริหารราชการ บริหารประเทศ โดยเฉพาะในสภาวะแบบปัจจุบันนั้น ต้องการการบูรณาการกันอย่างสมบูรณ์และต้องมีประสิทธิภาพสูงสุดด้วย และนี่คือส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ประเทศซึ่งไทยเรายังไม่มีครับ