ต้มตุ๋นดิจิทัล

โดย...ต้นหลิว [email protected]

เมื่อช่วงต้นเดือนที่เพิ่งผ่านมา มีข่าวผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) สั่งเร่งศึกษาเรื่องแชร์ลูกโซ่ หลังจากที่มีกรณีของยูฟันแล้วก็รู้สึกทั้งดีใจทั้งเป็นห่วงในคราวเดียวกัน

ที่ว่าเป็นห่วงก็เพราะสิ่งที่ผู้ว่ากล่าวไว้ใน 2 ประเด็น อย่างแรก คือ ธปท.ยอมรับว่ายังไม่เข้าใจเรื่องระบบการทำงานของแชร์ลูกโซ่อย่างชัดเจน โดยเฉพาะจุดที่ว่า มีการติดต่อซื้อขายหาลูกค้าอย่างไร ทำไมถึงมีคนกล้าไปลงทุน ทั้งที่สินค้าบางประเภทไม่น่าเชื่อถือ

เข้าใจว่าระดับคน ธปท.คงไม่ได้มีปัญหาในการทำความเข้าใจกับแชร์ลูกโซ่ แต่สิ่งที่เป็นปัญหาอย่างที่ อ.ประสารไตรรัตน์วรกุล น่าจะกล่าวถึงก็คือ ทำไมถึงมีคนจำนวนมากหลงเชื่อเข้าไปได้ ทั้งที่สินค้าไม่น่าเชื่อถือ การให้ผลตอบแทนสูงลิ่วเกินกองทุนทั่วไปเป็นเท่าตัวก็ไม่สมเหตุสมผล

หลิวไม่แน่ใจเหมือนกันว่า เรื่องนี้จะเป็นเพราะความรู้ความเข้าใจทางการเงิน (Financial Literacy) ของคนไทยยังต่ำกว่าเมื่อเทียบกับหลายประเทศในภูมิภาคเดียวกันหรือไม่ เพราะแม้แต่ในสหรัฐเอง ก็เพิ่งมีเคสแชร์ลูกโซ่สะท้านโลกของ เบอร์นาร์ด แมดอฟฟ์ อดีตประธานตลาดหลักทรัพย์แนสแด็ก เมื่อปี 2008 ดังนั้นความโลภบังตาที่มีอยู่ทุกสมัยบางทีก็อาจอยู่เหนือสถิติและเหตุผลทั้งหลายก็เป็นได้

แต่อีกประการที่น่าห่วงก็คือ การที่ไทยกำลังเข้าสู่ยุคดิจิทัลมากขึ้น สถาบันการเงินไทยจะเข้าสู่ฐานดิจิทัล จะมีบริการและผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ไม่รู้จักหรือยังไม่คุ้นเคยออกมามากขึ้น

ตัวอย่างก็คือ สกุลเงินดิจิทัลที่ถูกบริษัทยูฟันแอบอ้างในครั้งนี้ ขนาดคนที่อยู่ในแวดวงการเงินเอง ถ้าไม่ได้ติดตามเรื่อง Digital Currency ก็ไม่ค่อยมีใครรู้หรือให้ความมั่นใจในเรื่องนี้ได้มากนัก ส่วนตำรวจนั้น ยิ่งเป็นคดีเศรษฐกิจที่แอดวานซ์ในยุคดิจิทัลข้ามประเทศแบบนี้ ยิ่งมีผู้รู้น้อยคนเข้าไปใหญ่

ถึงยูฟันจะเป็นคดีโด่งดัง แต่ก็ไม่น่าเชื่อว่าปัจจุบันยังคงมีการปล่อยให้เว็บไซต์ที่ทำธุรกิจในทำนองเดียวกันนี้อยู่ในไทย ฉากหน้าเว็บจากบริษัทแม่ในต่างประเทศดูขายสินค้าปกติ แต่ลองค้นหาข้อมูลของการทำธุรกิจในไทยสิ ก็คือการอ้างใช้เงินดิจิทัลเหมือนกัน เพียงแต่เปลี่ยนชื่อไปเท่านั้น และยังคงใช้รูปแบบการอวดอ้างรูปไปเที่ยวต่างประเทศ การกินอยู่หรูหรา มาเป็นจุดดึงดูดเหยื่อหน้าใหม่ๆ เหมือนเดิม

เหยื่อที่รู้ไม่เท่าทันหรือปิดหูปิดตาไม่อยากรู้อาจมีอยู่ทุกเมื่อ แต่รัฐควรรู้เท่าทันอยู่เสมอ เพื่อปกป้องประชาชนและไม่ให้ประเทศไทยกลายเป็นที่ที่ใครจะมาปู้ยี่ปู้ยำอะไรก็ได้