สปส.ถังแตก?

โดย...ชัตน์วรี

มีหลายคนถามว่ากองทุนประกันสังคมกำลังจะมีปัญหาเงินไม่พอจ่ายผู้ประกันตนในยามชราภาพใช่ไหม ตอบว่า “ใช่” แต่ไม่ใช่เดี๋ยวนี้ โดยมีการคาดการณ์ว่า ในปี 2587 หรืออีก 29 ปีข้างหน้า กองทุนประกันสังคมจะมีปัญหาถังแตก ไม่มีเงินจ่ายคืนให้ผู้ประกันตนชราภาพ 6.3 ล้านคน

เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ มีการระดมความคิดเห็นหาแนวทางแก้ไขมานานแล้ว แต่ยังไม่มีความชัดเจนว่ารัฐบาลจะแก้ปัญหาอย่างไร ทั้งนี้ เคยมีการศึกษาทางรอดของกองทุนประกันสังคมไว้ 6 แนวทาง คือ

ทางเลือกที่ 1 เพิ่มเงินสมทบกรณีชราภาพ โดยอาจเพิ่มในส่วนของผู้ประกันตน 1% และส่วนของนายจ้าง 0.5% ทุก 3 ปี จนเงินสมทบในส่วนผู้ประกันตนอยู่ที่ 13% และส่วนของนายจ้างอยู่ที่ 8% จะทำให้กองทุนอยู่ได้ 47 ปีนับจากปี 2557

ทางเลือกที่ 2 เพิ่มอายุสิทธิผู้รับบำนาญ 2 ปี ทุกๆ 4 ปี จนอายุเกษียณอยู่ที่ 62 ปี โดยคงเงินสมทบที่ 3% ทั้งในส่วนของนายจ้างและลูกจ้าง ทำให้กองทุนอยู่ได้ 38 ปี

ทางเลือกที่ 3 เพิ่มระยะเวลาการจ่ายเงินสมทบก่อนเกิดสิทธิรับบำนาญ จาก 15 ปี เป็น 20 ปี อายุเกษียณอยู่ที่ 55 ปี ทั้งนี้การปรับเพิ่มระยะเวลาดังกล่าวอาจค่อยเป็นค่อยไป

ทางเลือกที่ 4 การปรับฐานค่าจ้างที่ใช้ในการคำนวณเงินบำนาญ โดยปรับจากฐานค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายเป็นค่าจ้างเฉลี่ยตลอดช่วงการจ่ายเงินสมทบ ทางเลือกที่ 5 เป็นทางเลือกผสม คือ ทางเลือกที่ 1+3 ซึ่งทำให้กองทุนอยู่ได้ 59 ปี และทางเลือกสุดท้าย คือ ทางเลือกผสม 1+2+3+4 ทำให้กองทุนอยู่ได้ 38 ปี

อีกแนวทางหนึ่งที่สำคัญ คือ การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารเงินกองทุน ที่ปัจจุบันมีประมาณ 1 ล้านล้านบาท หากบริหารให้มีผลตอบแทนเพิ่มขึ้นอีก 1% จะช่วยยืดอายุกองทุนได้ 5-10 ปี

ที่ผ่านมาการบริหารเงินกองทุน นอกจากจะต้องเผชิญภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวน ยังต้องเผชิญกับนักการเมืองที่จะเข้ามาแทรกแซง รวมทั้งรัฐบาลยังค้างการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนอีก 7.9 หมื่นล้านบาท ทำให้ประกันสังคมเสียโอกาสได้รับผลตอบแทนที่สูงขึ้น

ถึงเวลาแล้วที่ต้องเร่งสร้างเสถียรภาพให้แก่กองทุน เพราะหากทำตั้งแต่วันนี้จะแก้ง่ายกว่าปล่อยให้ปัญหาหมักหมมไป แม้ว่าคนรุ่นเราๆ จะไม่ได้รับผลกระทบ แต่ท้ายสุดเวรกรรมจะตกอยู่ที่ลูกหลานเราเอง