ฟื้นฟู 7 รัฐวิสาหกิจ โจทย์ยากพลิกฐานะ ‘ขสมก.’

การประชุมคณะกรรมการนโยบายกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ (คนร.) หรือซูเปอร์บอร์ด ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ตั้งแต่ปลายปี 2557 จนถึงเดือน มี.ค. 2558 ที่ผ่านมา

คนร.ได้มีมติเห็นชอบแผนฟื้นฟูรัฐวิสาหกิจที่มีผลประกอบการขาดทุนและมีหนี้สินสะสมในระดับที่สูง 7 แห่งแล้ว ประกอบด้วย บริษัท ทีโอที บริษัท กสท โทรคมนาคม ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว.) ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย (ไอแบงก์) บริษัท การบินไทย การรถไฟแห่งประเทศ ไทย (รฟท.) และองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.)

กุลิศ สมบัติศิริ ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) กรรมการและเลขานุการ คนร. ระบุว่า ขณะนี้การฟื้นฟูรัฐวิสาหกิจทั้ง 7 แห่งมีความคืบหน้าไปมากแล้ว หลัง คนร.เห็นชอบแผนฟื้นฟูฯ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

“รัฐวิสาหกิจทั้ง 7 แห่งอยู่ระหว่างการจัดทำตัวชี้วัด (KPI) ตามแผนฟื้นฟูฯ ซึ่งหากรัฐวิสาหกิจทุกแห่งทำตาม KPI ได้ มั่นใจว่าผลประกอบการจะไม่ติดลบ” กุลิศ ระบุ

ผู้อำนวยการ สคร. กล่าวว่า ความคืบหน้าการแก้ไขรัฐวิสาหกิจกลุ่มสถาบันการเงินของรัฐนั้น ซูเปอร์บอร์ดได้มีมติให้ ธพว.หรือเอสเอ็มอีแบงก์ปรับปรุงการทำงาน คือจะต้องปล่อยสินเชื่อให้กับผู้ประกอบการเอสเอ็มอีรายย่อยวงเงินไม่เกิน 15 ล้านบาท/ราย และสินเชื่อที่ปล่อยกู้ใหม่ต้องมีหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เอ็นพีแอล) หรือหนี้เสียไม่เกิน 5% ของยอดสินเชื่อคงค้าง

ขณะที่ไอแบงก์ให้เน้นปล่อยสินเชื่อมุสลิม ตลอดจนศึกษาแนวทางการจัดตั้ง “บริษัทบริหารสินทรัพย์” ขึ้นมาบริหารหนี้เสีย และเร่งหาพันธมิตรที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านธนาคารอิสลามเข้าร่วมทุน

“เรากำลังจะประเมินการดำเนินการฟื้นฟูฯ ของ ธพว.และไอแบงก์ หากทำได้ดี กระทรวงการคลังก็จะเข้าไปเพิ่มทุนให้ต่อไป โดย ธพว.มีกรอบวงเงินเพิ่มทุนให้ 2,000 ล้านบาท และไอแบงก์ 2,500 ล้านบาท” กุลิศ กล่าว

สำหรับรัฐวิสาหกิจกลุ่มสื่อสารโทรคมนาคม คือ ทีโอที และ กสท โทรคมนาคม นั้น แม้ว่าจะเป็นรัฐวิสาหกิจที่มีปัญหา แต่เนื่องจากทั้งสองแห่งมีทรัพย์สินอยู่จำนวนมาก หากปรับองค์กรและบริหารจัดการทรัพย์สินที่มีอยู่ก็จะมีกำไรและพึ่งพาตัวเองได้ เช่น กรณีทีโอทีที่สายโทรศัพท์ต่อเข้าทุกบ้าน หากสายทองแดงหมดอายุก็สามารถเปลี่ยนเป็นสายใยแก้วนำแสง และกลายเป็นอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงที่เข้าถึงได้ทุกบ้านและสำนักงาน

“ที่ยังขาดทุนอยู่ตอนนี้ เพราะเขายังไม่ได้ทำหน้าที่บริหารจัดการทรัพย์สิน และแทนที่คุณจะมานั่งทำอย่างโน้นอย่างนี้เอง ก็เปิดให้คนอื่นมาเช่าใช้ประโยชน์ เหมือนคุณเป็นเจ้าของถนนและเก็บค่าผ่านทางทำ Asset Management เท่านี้ก็รวยแล้ว” กุลิศ ย้ำ

ส่วนบริษัท การบินไทยกุลิศ บอกว่า ขณะนี้บริษัทอยู่ในช่วงฟื้นฟูกิจการตามแผนที่ คนร.อนุมัติ ตั้งแต่การจัดเส้นทางบินใหม่ ปรับปรุงวิธีการขายตั๋วผ่านตัวแทนจำหน่ายใหม่ ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่น้ำมันลงให้ได้ 10% และตัดขายทรัพย์สิน ที่ไม่จำเป็น ตลอดจนขายเครื่องบินกำลังจะปลดระวาง แต่คงไม่กระทบต่อจำนวนฝูงบิน เพราะจะมีเครื่องบินรุ่นใหม่เข้ามาทดแทน

ที่สำคัญบริษัทจะต้องลดความหลากหลายของเครื่องบินเพื่อ ลดต้นทุนการซ่อมบำรุงลง

“เรายังไม่มีแผนเพิ่มทุนการบินไทย และก็ยังไม่มีการขอเข้ามา แต่หากบริษัททำตามแผนฟื้นฟูฯ ด้วย ก็มั่นใจว่าบริษัทจะเริ่มมีกำไรในปี 2559” กุลิศ บอก

อย่างไรก็ตาม ในส่ วนรัฐวิสาหกิจที่เหลืออีก 2 แห่ง คือ รฟท.และ ขสมก.นั้น กุลิศมองว่า การฟื้นฟูกิจการ รฟท.น่าจะมีความยุ่งยากซับซ้อนน้อยกว่า ขสมก.

“คนร.เห็นชอบในหลักการให้กระทรวงการคลังมีสิทธิเข้าไปใช้ประโยชน์ระยะยาวในที่ดินของ รฟท.แลกกับการรับภาระหนี้สิน 8 หมื่นล้านบาท ซึ่งขณะนี้ได้มีการตั้งคณะทำงานขึ้นมาดูแลเรื่องนี้ โดยมี รมว.คลัง เป็นประธาน” กุลิศ บอก

นอกจากนี้ รฟท.จะสำรวจที่ดินที่มีอยู่ 2 แสนไร่ ซึ่งหากปรับอัตราค่าเช่าที่ดินใหม่ รวมถึงพัฒนาที่ดินที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์แต่ถูกปล่อยทิ้งร้าง จะทำให้ รฟท.มีรายได้เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดรถไฟทางคู่จะมีผู้ใช้บริการรถไฟ รฟท.มากขึ้น และ รฟท.ยังสามารถหารายได้จากการลงทุนสร้างจุดพักตู้คอนเทนเนอร์

แต่การฟื้นฟูฯ ขสมก.นั้น กุลิศ บอกว่า “คลังเคยล้างหนี้ให้ ขสมก.ไปแล้วในช่วงปี 2538-2539 กว่า 8,000 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหนี้น้ำมัน แต่คราวนี้ ขสมก.มีหนี้ 9 หมื่นล้านบาท จึงต้องมาดูว่าจะแก้อย่างไร โดยเฉพาะปัญหาใหญ่ คือ รถเมล์ ขสมก.วิ่งบนเส้นทางที่ขาดทุนเป็นหลัก แต่เส้นทางที่มีกำไร 78% ไปอยู่ในมือเอกชน”

คงต้องติดตามว่ารัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จะฟื้นฟูรัฐวิสาหกิจกลุ่มนี้ได้เบ็ดเสร็จหรือไม่ เพราะปัญหาเรื้อรังนานเต็มทนแล้ว