OECD ของเอเชีย (1)

โดย...วินิจฉัย แจ่มแจ้ง

ทุกท่านรู้จักองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา หรือ OECD ของยุโรปกันหรือไม่ครับ แล้วทราบด้วยหรือไม่ว่าเอเชียก็มีหน่วยงานคล้ายคลึง OECD เช่นกัน

ผมกำลังกล่าวถึงสถาบันวิจัยทางเศรษฐกิจเพื่ออาเซียนและเอเชียตะวันออก หรือ ERIA ครับ

แม้ชื่อของหน่วยงานนี้จะมีคำว่าอาเซียน แต่เชื่อว่าหลายท่านน่าจะไม่คุ้นชื่อของ ERIA เลย จริงๆ แล้ว ERIA เป็นหน่วยงานที่ตั้งขึ้นมาได้ 7-8 ปีแล้วครับ

ก่อนหน้าเราจะร่วมมือกับประเทศคู่ค้าเดินหน้าอาเซียนบวกหก หรือที่จะกลายเป็นความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค หรือ RCEP ในปัจจุบันได้ ประเทศคู่ค้าของเราต่างใช้พลังงัดข้อกันด้านต่างๆ พอสมควร

ในปี 2547 จีนได้เสนอในเวทีอาเซียนบวกสาม ให้ศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดทำเขตการค้าเสรีเอเชียตะวันออก (EAFTA) ขึ้น แต่ไม่สามารถเปิดการเจรจาได้ เนื่องจากญี่ปุ่นไม่เห็นด้วย เพราะกลัวจีนจะมีอำนาจต่อรองสูงกว่า

ต่อมาในปี 2550 รมว.การค้าและอุตสาหกรรม (MITI) ของญี่ปุ่นเสนอให้อาเซียนดึงคู่ค้าอีก 3 ประเทศ คือ อินเดีย ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ มาเจรจาจัดทำความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจเอเชียตะวันออก (CEPEA) เพื่อถ่วงดุลอำนาจของจีน พร้อมทั้งจัดตั้ง ERIA ด้วย แม้ท้ายที่สุดจีนจะค้านการจัดตั้ง CEPEA แต่ญี่ปุ่นก็สามารถผลักดันอาเซียนและคู่ค้าให้จัดตั้ง ERIA ได้สำเร็จ

ญี่ปุ่นบริจาคเงินมากถึง 1 หมื่นล้านเยนให้แก่ ERIA ในช่วง 10 ปีแรกครับ พร้อมทั้งขอให้ผู้อำนวยการบริหารสถาบันคนแรกเป็นชาวญี่ปุ่น และตั้งสำนักงานของ ERIA ไว้ที่สำนักเลขาธิการอาเซียนในกรุงจาการ์ตา

ปัจจุบัน ERIA เป็นองค์การระหว่างประเทศ ทำหน้าที่วิจัยเสนอแนะนโยบายสนับสนุนการรวมตัวทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกครับ เปรียบได้กับทั้ง OECD ของยุโรป รวมถึงสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ที่ทำหน้าที่เป็น Think Tank

นอกจากนี้ ERIA ยังทำหน้าที่สนับสนุนบทบาทของสำนักเลขาธิการอาเซียน ในการวางแนวนโยบายระดับภูมิภาคของที่ประชุมสุดยอดผู้นำเอเชียตะวันออก (East Asia Summit) ด้วยครับ เรียกได้ว่าสำคัญพอตัว

ที่สำคัญวิสัยทัศน์หนึ่งของ ERIA คือการให้อาเซียนมีขีดความสามารถเป็นศูนย์กลางการขับเคลื่อนเอเชียอย่างแท้จริง ไม่ใช่ให้ประเทศอื่นเป็นผู้ขับเคลื่อน

พุธหน้า เรามาติดตามต่อกันครับว่า ERIA จะขับเคลื่อนอาเซียนต่อไปอย่างไร และจะมีส่วนช่วยทุกท่านอย่างไร