ธุรกิจทัวร์วอนรัฐ เร่งผ่าตัด‘การบิน’

โดย...พีรดา ปราศรีวงค์

ผู้ประกอบการท่องเที่ยวไม่ทันได้เฮกับการประกาศยกเลิกใช้กฎอัยการศึกของรัฐบาล แต่กลับมาเจอสำนักงานความปลอดภัยขนส่งแห่งญี่ปุ่น (JCAB) ประกาศห้ามสายการบินของประเทศไทยที่ให้บริการด้วยเครื่องเช่าเหมาลำ (ชาร์เตอร์ไฟลต์) เพิ่มเที่ยวบินไปเส้นทางญี่ปุ่นตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย.นี้ อย่างไม่มีกำหนด และมีโอกาสที่ประเทศอื่นจะออกมาตรการในทำนองเดียวกันหรือรุนแรงกว่า

ปัญหาที่เกิดขึ้นในเรื่องการบินนั้นกระเทือนต่อธุรกิจอย่างไร คนในวงการท่องเที่ยวและการบินสะท้อนภาพผลกระทบที่เกิดขึ้น

เจริญ วังอนานนท์ เลขาธิการสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว(แอตต้า) บอกว่า รัฐบาลมีนโยบายด้านการบินหลังเปิดเสรีน่านฟ้าไว้อย่างสวยหรู แต่ไม่มีการปรับแผนโครงสร้างหรือการเตรียมความพร้อมด้านการทำงานรองรับการเติบโตของธุรกิจการบินที่เติบโตอย่างรวดเร็วในช่วง 10 ปีทีผ่านมา โดยเฉพาะสายการบินต้นทุนต่ำและการเดินทางแบบชาร์เตอร์ไฟลต์ที่เปรียบเหมือนหัวหมู่ทะลวงฟันช่วยเปิดตลาดการท่องเที่ยวใหม่ๆ ให้กับประเทศไทย

“ผมเห็นว่าถึงเวลาที่กรมการบินพลเรือน (บพ.) ต้องผ่าตัดโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่ อาจปรับเป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจหรือองค์การมหาชน เพื่อปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานในระบอบราชการที่มีระเบียบแบบแผนวิธีดำเนินงานล่าช้า งบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัด บุคลากรไม่เพียงพอและไม่สามารถพัฒนาให้ทันต่อธุรกิจที่ปรับเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว การมีสวัสดิการ เงินเดือน ที่สอดคล้องกับภารกิจหน้าที่การทำงาน ปริมาณคนและเนื้องานไม่เหมาะสม ทำให้ปัญหาที่เกิดขึ้นถูกหมักหมมและไม่ได้รับการแก้ไข

“ปัญหาที่เกิดขึ้นส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์การบินการท่องเที่ยวไทย นักท่องเที่ยวต่างชาติไม่เชื่อมั่นต่อระบบการบิน ซึ่งมองว่าหากโลว์คอสต์และชาร์เตอร์ไฟลต์ไม่สามารถให้บริการได้จะสร้างปัญหาการขยายฐานนักท่องเที่ยวตลาดใหม่ เพราะที่ผ่านมาการเดินทางทั้งสองกลุ่มถือเป็นเครื่องมือหลักของผู้ประกอบการท่องเที่ยวในการเปิดตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติให้กับประเทศไทย” เจริญให้ความเห็น

เจริญ เล่าว่า สำหรับผลกระทบที่เกิดขึ้น ขณะนี้บริษัททัวร์กว่า 100 ราย ต้องใช้งบประมาณส่วนตัวจ่ายค่าชดเชยให้กับนักท่องเที่ยวคนไทยที่มีแผนเดินทางท่องเที่ยวในช่วงเดือน เม.ย.นี้ โดยออกที่พักโรงแรม อาหาร เพราะนักท่องเที่ยวบางกลุ่มเดินทางมาจากต่างจังหวัด ซึ่งขณะนี้ยอดการชดเชยล่วงหน้าไม่ต่ำกว่า 10-20 ล้านบาท เบื้องต้นประเมินว่าช่วงเทศกาลสงกรานต์ที่มีคนไทยเดินทางไปเที่ยวยังประเทศญี่ปุ่นด้วยชาร์เตอร์ไฟลต์ไม่น้อยกว่า 2 หมื่นที่นั่ง คิดเป็นมูลค่าอย่างต่ำ 600-700 ล้านบาท บางส่วนต้องหาเที่ยวบินอื่นให้กับนักท่องเที่ยว ซึ่งคาดว่าการจัดหาเที่ยวบินอื่นนั้นจะทำได้เพียง 10% เท่านั้น เพราะส่วนใหญ่ถูกจองล่วงหน้าเต็มเกือบ 100%

ธรรศพลฐ์ แบเลเว็ลด์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารสายการบินไทยแอร์เอเชีย เล่าว่า บพ.จะต้องเร่งปรับโครงสร้างงบประมาณ บุคลากรในองค์กรให้เพียงพอกับปริมาณงานที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเงินเดือนพนักงานควรสร้างแรงจูงใจหรือใกล้เคียงกับภาคธุรกิจเอกชน เพราะถือเป็นอาชีพพิเศษ แต่ที่ผ่านมาเมื่อเปรียบเทียบนักบินในกรม กับนักบินเอกชน ค่าตอบแทนที่ได้รับแตกต่างกัน ทำให้เกิดสมองไหล ไม่สามารถผลิตบุคลากรได้ทันต่อการเติบโตทางการบินของประเทศ จึงผลเสียที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

ทั้งนี้ การแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน บพ.ควรยืมบุคลากรจากสายการบินเอกชน หรือหน่วยงานอื่น ซึ่งสายการบินไทยแอร์ เอเชียยินดีให้ความร่วมมือ เพื่อให้การแก้ไขปรับปรุงมาตรฐานต่างๆ เป็นไปตามเกณฑ์ขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) เพราะขณะนี้กรมได้ของบประมาณปรับปรุงมาตรฐาน รวมถึงการเพิ่มอัตราบุคลากร แต่ขั้นตอนต่างๆ อาจไม่ทันต่อเวลา 90 วัน ตามที่ ICAO กำหนด หากล่าช้ากว่านี้อาจลามไปยังประเทศอื่น

“สายการบินได้จับตาสถานการณ์อย่างใกล้ชิด ซึ่งยอมรับว่าส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นผู้โดยสารทั้งคนไทยและต่างชาติ หากเร่งแก้ไขปัญหาที่เกิดจะช่วยฟื้นความเชื่อมั่นให้กลับคืนมาได้อย่างรวดเร็ว และไม่ส่งผลกระทบในระยะยาวนัก แต่ถ้าล่าช้าอาจลามไปยังประเทศอื่นได้” ธรรศพลฐ์ให้ความเห็น

ตอนนี้ไทยแอร์เอเชียได้แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าโดยการเช่าเครื่องบินแอร์เอเชียจากประเทศสิงคโปร์ มาเลเซีย มาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในกรณีญี่ปุ่นห้ามสายการบินชาร์เตอร์ไฟลต์บินเข้า ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการประเมินจำนวนเที่ยวบิน และระยะเวลาที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งยอมรับว่าการเช่าไลเซนส์ประเทศอื่นมาบินแทนไทย ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์การบินของไทยและการดำเนินการเรื่องเอกสารค่อนข้างยุ่งยาก

ศุภฤกษ์ ศูรางกูร นายกสมาคมไทยบริการท่องเที่ยว (ทีทีเอเอ) กล่าวว่า ต้องการให้ บพ.แจ้งเตือนบริษัททัวร์ล่วงหน้า กรณีเกิดเหตุการณ์ในลักษณะนี้ ซึ่งกรมรู้ความเคลื่อนไหวทุกเรื่อง แต่กลับไม่แจ้งเตือนบริษัททัวร์ล่วงหน้า เมื่อเกิดปัญหาบริษัททัวร์ต้องแบกภาระในการแก้ไขปัญหาทุกครั้ง