ขาด ‘แรงงานไร้ฝีมือ’ เขตเศรษฐกิจเร่งแก้ปัญหา

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ระหว่างการประชุมคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (กนพ.) ครั้งที่ 2/2558 เมื่อวันที่ 16 มี.ค. 2558 พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและประธานการประชุมระบุให้คณะอนุกรรมการด้านแรงงานเร่งพัฒนากำลังคน 6,700 คน ให้มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านที่เกี่ยวข้องสะท้อนถึงความกังวลต่อสถานการณ์แรงงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษ ซึ่งหลายฝ่ายต้องเร่งหาทางรับมือ

ม.ล.ปุณฑริก สมิติ อธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (กพร.) และเลขานุการคณะกรรมการพัฒนาแรงงานและประสานงานการฝึกอาชีพแห่งชาติ (กพร.ปช.) เปิดเผยว่า หลังจากที่ประชุม กนพ.มีมติสนับสนุน 13 อุตสาหกรรมในเขตเศรษฐกิจพิเศษ ฝ่ายเลขานุการจึงเตรียมนำวาระการพัฒนาฝีมือแรงงานให้สอดคล้องกับการสนับสนุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษเสนอเข้าที่ประชุม กพร.ปช. ครั้งที่ 2/2558 ในเดือน เม.ย.นี้ด้วย เพื่อให้เกิดการประสานงานกันในระดับต่างๆ สำหรับพัฒนาฝีมือแรงงาน

ขณะเดียวกัน ได้มอบหมายให้ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานภาคและผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัด ในฐานะอนุกรรมการพัฒนาแรงงานและประสานงานการฝึกอาชีพจังหวัด (กพร.ปจ.) ซึ่งเป็นกลไกในแต่ละจังหวัด เสนอประธาน กพร.ปจ.ของจังหวัดตัวเองให้จัดประชุมขับเคลื่อนให้ถี่ขึ้นและเร่งดำเนินการพัฒนาฝีมือแรงงานด้วย

“เราเร่งทำเรื่องการพัฒนาฝีมือแรงงานรองรับเขตเศรษฐกิจพิเศษอยู่แล้ว แต่ปีนี้ต้องทำกลไกที่มีอยู่ให้แข็งแกร่งขึ้นไปอีกเพื่อเพิ่มผลิตภาพแรงงาน รวมถึงรองรับเออีซีที่กำลังจะมาถึงด้วย”

ด้าน สมศักดิ์ พรหมดำผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัดตราด บอกว่า กพร.ปจ.ตราด ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัดตราดเป็นประธาน ซึ่งประชุมไปเมื่อเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา ได้มีมติให้ตั้งคณะทำงานพัฒนาคนให้สอดคล้องกับความต้องการของเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยมีประธานหอการค้าจังหวัดตราดเป็นประธานคณะทำงาน ปัจจุบันอยู่ระหว่างการจัดตั้งคณะทำงาน

ทั้งนี้ ผวจ.ตราด ต้องการให้เขตเศรษฐกิจพิเศษ จ.ตราด รองรับ 3 ด้าน ได้แก่ 1.การท่องเที่ยว 2.การค้าชายแดน และ 3.โลจิสติกส์ เบื้องต้น ศูนย์จึงจับมือกับภาคเอกชนในจังหวัด เช่น สมาคมธุรกิจท่องเที่ยว จ.ตราด พัฒนาฝีมือแรงงานให้มีทักษะพร้อมทำงานเชื่อมโยงระหว่างเส้นทางท่องเที่ยวไทย-กัมพูชา

“ปลายเดือน มี.ค.นี้ถึงต้นเดือน เม.ย. เราจะลงพื้นที่ใน 4 จังหวัดของกัมพูชา และ 1 จังหวัดของเวียดนาม เพื่อดูว่าจะเชื่อมโยงเส้นทางท่องเที่ยวระหว่างกันอย่างไร และบุคลากรท่องเที่ยวฝั่งไทยต้องมีทักษะอย่างไรบ้าง”

ปัจจุบันกลุ่มนักลงทุนใน จ.ตราด ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้ประกอบการในท้องถิ่น ไม่ใช่นักลงทุนจากนอกพื้นที่ ชาวตราดค่อนข้างตื่นตัวรองรับการเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษและเออีซี สังเกตว่ามีผู้สนใจเรียนภาษากัมพูชามากกว่าภาษาอังกฤษ โดยผู้เรียนภาษากัมพูชาคือกลุ่มผู้ประกอบอาชีพค้าขาย ส่วนผู้เรียนภาษาอังกฤษคือกลุ่มบุคลากรด้านการท่องเที่ยว

วัฒนาภรณ์ พันธ์เขตรการผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัดตาก บอกว่า หลังจาก จ.ตาก ตั้งสำนักงานเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษได้มีการประชุมกันทุกวันพุธ โดยมีวาระการฝึกทักษะฝีมือแรงงานให้สอดคล้องกับความต้องการของพื้นที่ตลอดมา ขณะเดียวกัน กพร.ได้ให้เป้าหมายพิเศษในการฝึกคนในพื้นที่เพิ่มอีก 600 คนแบ่งเป็นแรงงานในสถานประกอบกิจการ 200 คน และบุคคลทั่วไปอีก 400 คน

สำหรับอุตสาหกรรมสำคัญที่น่าจะเกิดขึ้นใน จ.ตาก ได้แก่ อุตสาหกรรมแปรรูปการเกษตร อุตสาหกรรมเซรามิก อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม อุตสาหกรรมผลิตเครื่องเรือน

อย่างไรก็ดี ปัญหาของจ.ตาก ขณะนี้คือการขาดแคลนแรงงานไร้ฝีมือมากกว่าแรงงานฝีมือศูนย์ไม่สามารถพัฒนาฝีมือให้แก่แรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านที่เป็นแรงงานไร้ฝีมือได้ศูนย์มีความพร้อมพัฒนาฝีมือแรงงานอยู่แล้ว แต่อาจต้องรอกลุ่มนักลงทุนก่อนเพื่อพัฒนาให้ตรงจุด โดยจังหวัดจะจัดประชุม กพร.ปจ. ซึ่งจะมีทั้งภาครัฐและเอกชนมาร่วมพูดคุยกันภายในเดือน เม.ย.นี้

ขณะที่การฝึกภาษาในพื้นที่นั้น มีผู้สนใจเรียนภาษาพม่ามากกว่าภาษาอังกฤษ เนื่องจากเห็นว่าเป็นประโยชน์ในการติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านซึ่งมีชายแดนติดกัน

เจริญ ยิ่งล้ำ ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานภาค 12 สงขลา บอกว่า ขณะนี้จังหวัดอยู่ระหว่างหาพื้นที่จัดตั้งศูนย์บริการเบ็ดเสร็จ ซึ่งรวมหน่วยงาน 10 กระทรวง 20 หน่วยงานเอาไว้ในแห่งเดียว โดยในศูนย์ดังกล่าวจะมีหน่วยงานของกระทรวงแรงงานด้วย

ทั้งนี้ เนื่องจาก จ.สงขลา มี 2 ด่านชายแดนที่ได้รับการกำหนดเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ ได้แก่ ด่านสะเดาเน้นกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าและภาคการท่องเที่ยว ขณะที่ด่านปาดังเบซาร์เน้นกลุ่มธุรกิจโลจิสติกส์ สถาบันได้เน้นพัฒนากลุ่มโลจิสติกส์ก่อน เช่น ด้านการขนส่งสินค้า ด้านเครื่องยนต์กลไกและอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจโลจิสติกส์

ปลายเดือน มี.ค.นี้ จังหวัดจะจัดประชุม กพร.ปจ.เช่นกัน โดยจะดูยุทธศาสตร์จังหวัดมาขับเคลื่อนให้สอดคล้องกับการพัฒนาแรงงานรองรับเขตเศรษฐกิจพิเศษ คาดว่าจะรับฟังเสียงของภาคเอกชนได้อย่างอิสระในการประชุมดังกล่าว แล้วนำมาปรับแผนการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2559 ให้ตรงความต้องการ