การให้เกษตรกรมีหนี้เพิ่มในปี 2558 อีกคงจะไม่ค่อยเหมาะ

ผมได้อ่านข่าวที่ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ประกาศนโยบายไม่ต้องการเพิ่มปริมาณสินเชื่อให้มากขึ้นกับลูกค้าของตัวเอง ด้วยเหตุว่าภาระหนี้รายลูกค้าหรือรายบุคคลของเกษตรกรที่กู้ยืมไปแล้วยังมีหนี้คงค้างอยู่สูง ข่าวนี้สะกิดใจผมมากเพราะว่าในเวลานี้

1.ราคาสินค้าเกษตรไม่ได้เพิ่มขึ้น และบางรายการที่เกี่ยวพันกับราคาน้ำมันก็ดูจะลดลงไป ทำให้เกษตรกรมีรายได้จากการขายผลผลิตน้อยลงไปกว่าเดิม

2.การจะก่อหนี้เพิ่มในเวลานี้ คนขอกู้จะเจอกับความเข้มงวดในการพิจารณาค่อนข้างมาก ตอนนี้สถาบันการเงินต่างก็กลัวกับเรื่องภาระหนี้สินครัวเรือนที่เพิ่มสูงขึ้น ไตรมาส 3 ปี 2557 เรามีหนี้ครัวเรือนทั้งสิ้น 10.2 ล้านล้านบาท คิดเป็น 84.7% ของจีดีพี (GDP) ตัวสถาบันการเงินเพื่อเกษตรกรก็มีประเด็นความกังวลดังนี้ คือ

1.ให้กู้เพิ่มไปก็จะไปเพิ่มภาระหนี้จนสร้างอันตรายต่อตัวเกษตรกรเองที่ต้องรับภาระหนี้เพิ่มขึ้นโดยไม่มีแนวโน้มจะหลุดออกมาจากเรื่องนี้ได้ 2.ตัวของธนาคาร ธ.ก.ส. ก็มีความเสี่ยงหากจะต้องแบกรับภาระหนี้่ไม่ก่อให้เกิดรายได้หรือหนี้เอ็นพีแอล (NPL) หรือหนี้เสีย อันเป็นผลมาจากการที่เกษตรกรไม่สามารถชำระหนี้ได้เรื่องของเป้าหมายสินเชื่อในปี 2558 (วันที่ 1 เม.ย. 2558-31 มี.ค. 2559) ธนาคารนั้นจะไม่เน้นเพิ่มเป้าหมายการปล่อยสินเชื่อ แต่จะหันมาที่บทบาทการเป็นธนาคารเพื่อการพัฒนาชนบทหรือสังคมเกษตรแทน โดยมี 3 ข้อที่เป็นทิศทางคือ

ก.เน้นสร้างมูลค่าเพิ่มของผลผลิต อันนี้ดูที่ Output

ข.กระตุ้นให้เกษตรกรหันไปปรับปรุงคุณภาพกระบวนการผลิตอันนี้ดูที่ Process

ค.ลดต้นทุนการผลิตให้ได้เพราะตัวราคาตลาดโลกมันลดลงวงเงินสินเชื่อเป้าหมายในปีบัญชีใหม่ดังกล่าว วงเงิน 7.6 หมื่นล้านบาท น้อยกว่าปีที่ผ่านมาที่ปล่อยไปในระดับแสนกว่าล้านบาท

การกลับไปสู่พื้นฐานที่สำคัญในความเป็นสถาบันการเงินเพื่อการพัฒนาชนบท คือ การกลับไปสู่การบริหารจัดการด้านคุณภาพเพื่อให้เกิดความยั่งยืน ไม่ใช่เน้นเรื่องของหนี้ เรื่องของเงินเป็นหลัก แนวทางเงินกู้คู่ความรู้ สู่วิถีการผลิตที่ยั่งยืน อันเป็นรากเหง้าของสถาบันที่ช่วยเกษตรไทยในมิตินี้จึงเป็นสิ่งที่น่ายกย่องอย่างยิ่ง ต้องไม่ลืมว่าเกษตรกรไทยจะต้องพร้อมในการแข่งขันหลังการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ AEC ในปลายปีนี้ผู้บริหารระดับสูงของธนาคารแห่งนี้ระบุเป็นการสรุปว่า เมื่อมีรัฐบาลชุดใหม่เข้ามาควบคุมอำนาจการบริหารประเทศ นโยบายมีความชัดเจน การจะขยายสินเชื่อจะทำได้มากขึ้นบนคุณภาพที่ดีขึ้นแน่นอน