ทำเงินล้านจากขยะ พร้อมคืนกำไรสู่สังคม

โดย...ณัฏฐญา เมฆสมณะศักดิ์

แม้ว่าผู้ประกอบการรุ่นใหม่หลายๆ คนอาจจะมีความคิดที่อยากทำธุรกิจเพื่อสังคมเพื่อโลก โดยไม่แสวงหากำไรใดๆ ขณะที่บางส่วนอาจจะคิดมุ่งแต่เรื่องทำเม็ดเงินเป็นสำคัญ โดยที่ไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อสังคม ทว่าสำหรับ “ทอม ซากี้” หนุ่มวัย 31 ปี กลับระบุว่า จะไม่เลือกทั้งสองทาง

“ผมต้องการที่จะหาเงินให้ได้มากๆ ในขณะที่ทำสิ่งดีๆ ไปพร้อมๆ กัน” ทอม ผู้ก่อตั้งและประธานบริหารของ “เทอร์รา ไซเคิล” ธุรกิจเพื่อสังคมที่มุ่งกำจัดขยะเป็นลำดับแรก กล่าว

ทั้งนี้ รูปแบบธุรกิจแห่งนี้ คือ การหาขยะมาแปรสภาพให้เป็นสินค้ามีประโยชน์เพื่อทำกำไร โดยทางบริษัทจะเก็บของที่ยากต่อการนำมารีไซเคิล เช่น ก้นบุหรี่ แคปซูลกาแฟ และห่อขนมปังกรอบ รวมถึงหาทางนำของที่ไม่มีประโยชน์มาใช้อีกครั้ง ผ่านการผลิตออกมาเป็นสินค้าสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นกระเป๋า ถังขยะ และแม้กระทั่งม้านั่ง

ทอม ซึ่งเกิดในฮังการี ก่อนจะย้ายตามครอบครัวมาตั้งแต่มีอายุได้เพียง 4 ขวบ และมาอยู่ที่แคนาดาตอนอายุ 10 ขวบ เปิดเผยกับบีบีซีว่า แรงบันดาลใจในการทำธุรกิจแห่งนี้เกิดขึ้นมาจาก “ประสบการณ์ของระบบเศรษฐกิจที่แตกต่างราวฟ้ากับเหว” ที่ได้พบเจอในวัยเด็ก

หนุ่มรายนี้ เล่าว่า ในฮังการีการมีโทรทัศน์สักเครื่องเป็นเรื่องยากมาก เพราะต้องขอใบอนุญาตก่อน ซึ่งอาจใช้เวลาเป็นปีกว่าจะได้โทรทัศน์ขาวดำมาสักเครื่อง และมีช่องของรัฐเพียงช่องเดียว

“อีกไม่กี่ปีหลังจากนั้น เรามาอยู่ที่แคนาดา ซึ่งในทุกๆ วันศุกร์ พ่อ และผมจะขับรถไปรอบๆ เมือง และดูโทรทัศน์ที่คนไม่ใช้แล้วเอามาทิ้งด้านนอกอพาร์ตเมนต์ เราก็หยิบขึ้นมาดูแล้วถามว่า ‘ใครกันที่ทิ้งทีวีทั้งที่ยังทำงานได้ แถมยังเป็นจอสีอีกด้วย” ทอม เล่า

จากเหตุการณ์ดังกล่าว ทอมจึงได้แนวคิดเรื่องการรีไซเคิลขยะขึ้นมา ในขณะเดียวกันเจ้าตัวก็ยังได้แรงบันดาลใจในการทำธุรกิจมาจากพ่อแม่ของเพื่อนที่แคนาดา จึงตัดสินใจที่จะทำธุรกิจ

และแล้วเทอร์รา ไซเคิล ก็เริ่มต้นในปี 2002 ตอนที่ทอมมีอายุแค่ 19 ปีเท่านั้น ซึ่งเจ้าตัวได้ออกจากมหาวิทยาลัยกลางคันเพื่อทำธุรกิจ ท่ามกลางเสียงต้านจากพ่อแม่ ที่ให้ความสำคัญของการศึกษาอย่างมาก

สำหรับสินค้าตัวแรกของเทอร์รา ไซเคิล ก็คือ ปุ๋ยออร์แกนิกที่ทำมาจากอุจจาระหนอน โดยในระยะเวลา 5 ปี ทางบริษัทมียอดขายราว 3-4 ล้านเหรียญสหรัฐ ทว่ากลับไม่มีกำไร ในตอนนั้นทอมจึงตระหนักได้ว่า การดำเนินงานกำลังไปผิดทาง

หลังจากนั้น ทอมจึงหันมาผลิตสินค้าที่ทำมาจากขยะ ไม่ว่าจะเป็นถุงขนมกรุบกรอบ แคปซูลกาแฟ และการตัดสินใจครั้งนี้ก็ไม่ผิดพลาด เพราะนับตั้งแต่นั้นธุรกิจก็มีกำไรต่อเนื่อง จนในปัจจุบันเทอร์รา ไซเคิล มีธุรกิจอยู่ใน 21 ประเทศทั่วโลก และปีที่แล้วมีรายได้ถึง 20 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 640 ล้านบาท)

ไม่เพียงเท่านั้น ในปัจจุบันทางธุรกิจยังจับมือกับบริษัทใหญ่ อย่าง แมคไวตีส์, จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน และเคนโค ซึ่งธุรกิจเหล่านี้จะจ่ายเงินให้กับเทอร์รา ไซเคิล เพื่อนำขยะของบริษัทไป อีกทั้งยังรับสิ่งของไม่ใช้แล้วหรือขยะจากคนทั่วไปด้วย โดยทางบริษัทจะตอบแทนให้กับบุคคลดังกล่าว ด้วยการนำเงินบริจาคให้กับการกุศลต่างๆ แทน

กระนั้นก็ตาม แม้เทอร์รา ไซเคิล จะมีแนวทางทำธุรกิจที่แตกต่าง และมุ่งช่วยเหลือสังคม แต่ก็ได้รับความสนใจจากนักลงทุนอังกฤษ ที่ต้องการเข้ามาถือหุ้น 20% ของบริษัท คิดเป็นมูลค่าสูงถึง 20 ล้านเหรียญสหรัฐ เลยทีเดียว