เมืองร้อนกับบ้านสไตล์โมเดิร์น

โดย...SCG Experience

หลายคนอยากสร้างบ้านแบบโมเดิร์น เพราะดูสวยเท่ ทันสมัย แต่ก็ยังมีคำถามว่า รูปแบบบ้านสไตล์โมเดิร์นที่มีต้นกำเนิดจากเมืองหนาวจะเหมาะกับภูมิอากาศของประเทศไทยที่ร้อนจัดและมีฝนตกบ่อยๆ มากแค่ไหน บ้านที่มีหน้าตาแสนทันสมัยจะนำมาซึ่งปัญหาร้อนและรั่วหรือไม่ ก่อนจะตัดสินใจเรื่องนี้ เราควรทำความเข้าใจถึงที่มาของ “สไตล์โมเดิร์น” (Modern Style) กันเสียก่อน

สไตล์โมเดิร์นได้รับอิทธิพลมาจากยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมของยุโรป ซึ่งเน้นการการใช้ทรัพยากรและแรงงานอย่างคุ้มค่า “Less is more” จึงเป็นนิยามแห่งความเรียบง่ายที่สะท้อนในงานออกแบบ องค์ประกอบของบ้านสไตล์โมเดิร์นประกอบด้วยรูปทรงเรขาคณิตง่ายๆ และมักเป็นรูปสี่เหลี่ยมเนื่องจากเป็นรูปทรงที่ใช้สอยพื้นที่ได้คุ้มค่า การตกแต่งที่ไม่จำเป็น เช่น บัว และคิ้ว ถูกตัดทิ้งไป บ้านสไตล์โมเดิร์นนิยมเผยโครงสร้างและพื้นผิวของวัสดุ หากใช้วงกบโลหะหรือไม้ ก็ต้องดูเป็นโลหะเป็นไม้ มิใช่ทาสีน้ำมันทับจนเรียบเงา เป็นต้น นั่นคือการเคารพความงามตามธรรมชาติ ซึ่งในที่นี้รวมถึง “การเคารพต่อธรรมชาติแวดล้อม” ด้วย

ดังนั้น เราจึงเห็นบ้านสไตล์โมเดิร์นตามนิตยสารต่างประเทศในรูปทรงเหลี่ยมเกลี้ยง เจาะผนังเป็นหน้าต่างกระจกบานใหญ่ดูโปร่งตา หลังคาแบนเรียบไร้ชายคาหรือแม้กระทั่งไม่มีหลังคา นั่นเป็นเพราะสภาวะอากาศที่หนาวเย็น จึงออกแบบบ้านที่สามารถรับความอบอุ่นและแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ได้เต็มที่ นับเป็นการใช้ทรัพยากรที่คุ้มค่าและสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมตามแนวคิดสไตล์โมเดิร์น

ในขณะเดียวกัน บ้านสไตล์โมเดิร์นสำหรับเมืองร้อนก็ควรคำนึงถึงสภาวะแวดล้อมด้วย การทำช่องแสงขนาดใหญ่จะต้องเลือกทิศให้ดี มิฉะนั้นห้องอาจจะร้อนจัดเพราะรับแดดเข้าไปอย่างเต็มที่ อาจต้องมีการทำแผงบังแดด หรือเพิ่มพื้นที่สำหรับยื่นชายคาชั้นบน แม้กระทั่งปลูกต้นไม้เพื่อความร่มเย็น ทั้งนี้รูปแบบหลังคาก็เช่นกัน โดยธรรมชาติของ อากาศร้อนจะลอยขึ้นที่สูง บ้านในพื้นที่เขตร้อนจึงเหมาะกับหลังคา
ทรงสูงเพื่อไล่ความร้อนขึ้นด้านบน พื้นที่ด้านล่างจะได้เย็นสบาย นอกจากนี้ความสูงชันของหลังคาทำให้ระบายน้ำฝนได้ง่ายด้วยดังนั้นหากทำหลังคาแบนเรียบสไตล์โมเดิร์นเมืองหนาว อาจทำให้สิ้นเปลืองพลังงานในการลดความร้อนและเผชิญกับปัญหาน้ำรั่วซึมได้ ซึ่งตรงข้ามกับแนวทางของสไตล์โมเดิร์นที่ให้ความเคารพต่อธรรมชาติแวดล้อม

ทั้งนี้ หากนักออกแบบมีความรู้ความเข้าใจในสไตล์โมเดิร์นเป็นอย่างดี ก็สามารถออกแบบบ้านสไตล์โมเดิร์นให้เข้ากับหลังคาทรงสูงอย่างมนิลาและปั้นหยาได้ไม่ยาก องค์ประกอบความเป็นโมเดิร์นสามารถแสดงออกได้หลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นเส้นสายและรูปทรงเรขาคณิต หรือความโปร่งโล่งเรียบง่ายของตัวอาคารทั้งภายนอกและภายใน นอกจากนี้การเลือกใช้กระเบื้องหลังคาที่มีลักษณะเป็นแผ่นเหลี่ยมเรียบบางก็ทำให้หลังคาบ้านดูโมเดิร์นได้เช่นกัน

ในปัจจุบัน มีงานออกแบบสไตล์โมเดิร์นสำหรับเขตร้อนชื้น เรียกว่า โมเดิร์นทรอปิคอล (Modern Tropical) มีการปรับแต่งรูปลักษณ์บางอย่างและ นำวัสดุพื้นถิ่นมาประยุกต์ใช้ โดยเขตร้อนชื้นในที่นี้มีอยู่ทั่วโลกมิใช่แค่ทวีปเอเชีย ดังนั้น Modern Tropical แต่ละพื้นที่จึงมีข้อแตกต่างกันไปตามความเหมาะสมของสภาวะแวดล้อม นับเป็นทางออกที่ดีสำหรับผู้ต้องการบ้านสไตล์โมเดิร์นซึ่งสอดคล้องกับการอยู่อาศัยอย่างแท้จริง